III SAB/Po 254/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi. [...] Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie o nr [...] z odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z 16 stycznia 2023 r. o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Pełnomocnik wskazał, że odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu 2 lutego 2023 r. Skarżąca złożyła 12 sierpnia 2024 r. ponaglenie. Wobec braku reakcji organu odwoławczego, skarżąca ponowiła ponaglenie pismem z 25 lutego 2026 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Kolegium wskazało, że postępowanie zainicjowane odwołaniem skarżącej zakończyło się poprzez wydanie decyzji z 31 maja 2023 r. nr [...] Odpis decyzji został doręczony pełnomocnikowi strony 4 lipca 2023 r. Przesyłkę odebrał upoważniony pracownik. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w treści odwołania od decyzji organu I instancji pełnomocnik wskazał adres korespondencyjny - ul. [...] [...], zaś samo odwołanie zostało sporządzone na papierze firmowym z oznaczeniem firmy, zawierającym adres - ul. [...] [...]. Przesyłka zawierająca decyzję organu odwoławczego została skierowana na adres przedsiębiorstwa tj. ul[...] [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a - mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. W sprawie ze skargi na bezczynność rolą sądu administracyjnego jest skontrolować, czy w dniu jej wniesienia stan bezczynności istniał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2024 r. III OSK 1341/24 oraz wskazane tam orzecznictwo, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dokonując oceny bezczynności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi. Podstawą do czynienia ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane. Możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Innymi słowy, ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19). W tym miejscu należy wyjaśnić, że ostatecznym zakończeniem postępowania, o którym traktuje przywołana powyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest moment zakończenia postępowania administracyjnego, wynikający w szczególności z wydania ostatecznej decyzji, którą organ rozstrzyga sprawę w jej całokształcie. W kontrolowanym postępowaniu, prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ wydał już decyzję z 31 maja 2023 r. znak [...] Już sam ten fakt przesądza o niedopuszczalności wniesionej skargi, z uwagi na historyczny stan ewentualnej bezczynności czy przewlekłości w działaniu organu. Sąd dostrzega przy tym, że decyzja Kolegium została skierowana na adres siedziby przedsiębiorstwa prowadzonego przez pełnomocnika skarżącej na etapie postępowania administracyjnego. Adres ten został ujęty w stopce odwołania, jak również widnieje na kopercie, w której nadano odwołanie (ul. [...]). Z kolei w nagłówku pierwszej strony pisma pełnomocnik wskazał adres do korespondencji (ul. [...]). Prawidłowy adres został ujęty w rozdzielniku do decyzji Kolegium, jednak ostatecznie decyzja została skierowana na adres siedziby pełnomocnika. Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 23 akt organu), przesyłkę odebrała w dacie 4 lipca 2023 r. L. S. – upoważniony pracownik, zaś korespondencja została skierowana z oznaczeniem adresata "S. S. – pełnomocnik [...] Sp. z o.o. w W.". Decyzja Kolegium został również podana do wiadomości pozostałym stronom postępowania poprzez publiczne obwieszczenie w trybie art. 49 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.) W tym miejscu wymaga podkreślenia, że decyzja doręczona wadliwie, tj. m.in. z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., wchodzi do obrotu prawnego. Przyjmuje się, że wejście do obrotu prawnego, w przypadku decyzji, nie jest uzależnione od prawidłowego - a więc zgodnego z prawem - doręczenia, lecz od samego dokonania czynności doręczenia, która polega na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Stosownie do treści art. 110 k.p.a. wydana i doręczona decyzja wiąże organ administracji od chwili jej doręczenia. Wynika stąd, że decyzja wiąże organ administracyjny niezależnie od tego, czy doręczając, organ ten naruszył przepisy postępowania regulujące tryb doręczeń. Dlatego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie, np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników, jak również decyzja doręczona jedynie "do wiadomości" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2022 r. II OSK 870/21 oraz wskazane tam orzecznictwo). Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że w treści odwołania pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie Kolegium z 31 maja 2023 r. czyni zadość wnioskom procesowym pełnomocnika. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną z innych przyczyn, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia. W myśl art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd z urzędu zwrócił stronie uiszczony wpis wobec odrzucenia skargi.