III SAB/Po 283/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie przekazania ponaglenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 28 maja 2026 r., wniesionym w toku sprawy o sygn. III SA/Po 647/26 oraz uzupełnionym pismem z 12 lipca 2026 r., A. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie przekazania ponaglenia skierowanego za pośrednictwem organu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Skarga nie zawiera uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Przedmiotowy zakres skargi na bezczynność organu administracji publicznej określony jest przez brzmienie art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a P.p.s.a. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2022 r. II OSK 2173/22, z 11 listopada 2021 III OSK 4188/21, z 12 listopada 2019 r. I OSK 2617/19, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na bezczynność jest zatem dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez skarżących działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie lub rozstrzygającego sprawę co do istoty lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innych aktów lub czynności podejmowanych w ramach ogólnego postępowania administracyjnego lub postępowania podatkowego. Skarga złożona przez A. P. dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przekazania ponaglenia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do organu wyższego stopnia. Niezależnie od oceny zasadności złożonego środka przez skarżącego Sąd wskazuje, że środek prawny uregulowany w tym przepisie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia i stanowi postępowanie incydentalne, odrębne od postępowania właściwego. Wniesienie ponaglenia jest również niezbędną do wyczerpania przesłanką złożenia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy. Co istotne, rozpoznanie ponaglenia jest sprawą odrębną od właściwego postępowania, choć niewątpliwie z nią powiązaną. Przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia zawiadomienia organu w przedmiocie pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania. Skoro zaś prawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia zażalenia czy innego środka zaskarżenia na tego typu rozstrzygnięcie stwierdzić należy, że nie przysługuje na nie również skarga do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 37 k.p.a. nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, co do jej istoty. Wniesienie ponaglenia nie może być zatem traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. W sprawie bezczynności w przedmiocie rozpoznania jak i przekazania ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga bowiem jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, w których bezczynność dotyczy spraw, w których wydawane są postanowienia, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, jak również rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie dotyczące ponaglenia nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. i dlatego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia ponaglenia nie przysługuje. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2019 r. II OSK 866/19, z 27 listopada 2019 r. I OSK 2897/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 13 grudnia 2024 r. II SAB/Wr 931/24, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 sierpnia 2019 r. III SAB/Gd 47/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 listopada 2018 r. IV SAB/Wa 486/18 oraz z 1 sierpnia 2025 r. VIII SAB/Wa 59/25). Mając powyższe na względzie Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.