III SAB/Po 3/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie przekazania skargi oddala skargę w całości. A. P. złożył skargę na "bezczynność i przewlekłość" Prezydenta Miasta polegająca na braku przekazania przez organ skargi z 6 listopada 2022 r. na informację Prezydenta Miasta z 23 października 2004 r. na odmowę przyznania lokalu komunalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt IV SPP/Po 92/25 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026, poz. 143). Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym Sąd dokonał rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja bezczynność i przewlekłość" Prezydenta Miasta polegająca na braku przekazania przez organ skargi z 6 listopada 2022 r. na informację Prezydenta Miasta z 23 października 2004 r. na odmowę przyznania lokalu komunalnego. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Skarga wniesiona do sądu administracyjnego została poprzedzona ponagleniem. Skarga jest zatem dopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Nadto z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei art. 149 § 1a p.p.s.a. stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga także, że o ile przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia "bezczynności i przewlekłości", pojęcie to zostało zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że bezczynność i przewlekłość organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Pojęcie bezczynności pośrednio zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., przepisie regulującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne co do tego, że z bezczynnością, czy przewlekłością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). W konsekwencji istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma zatem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę w niniejszym składzie organ nie dopuścił się bezczynności, czy też przewlekłego prowadzenia postępowania. Przede wszystkim należy wskazać na okoliczność znaną Sądowi z urzędu, jak również akcentowaną przez organ w odpowiedzi na skargę, skarżący od długiego czasu generuje liczne skargi na tą samą czynność/ informację Prezydenta Miasta z 23 października 2004 r. na odmowę przyznania lokalu komunalnego. Prezydent Miasta natomiast w efekcie tych skarg A. P. podejmuje działania w celu wyjaśnienia sytuacji skarżącego nie będąc wobec tego bezczynnym. W niniejszej sprawie toczyło się już przed WSA w Poznaniu wiele postępowań zakończonych postanowieniami odrzucającymi skargę, bądź wyrokiem. Trudno zatem dopatrzyć się również przewlekłego postępowania organu administracji. W odpowiedzi na skargę prawidłowo wskazano, że dniu 16 listopada 2022 r. do Organu wpłynęło pismo Sądu z dnia 14 listopada 2022 r. jako mylnie skierowane bezpośrednio do Sądu. Jednocześnie Sąd załączył kserokopię pisma A. P. z dnia 06 listopada 2022 r. wraz z ponagleniem. Niezwłocznie po otrzymaniu dokumentów przez WSA w Poznaniu, zostało przesłane zapytanie do Radcy Prawnego nr sprawy [...] z dnia 22 grudnia 2022 r. Po otrzymaniu odpowiedzi od Radcy Prawnego Urząd Miasta [...] przesłał ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem [...] w dniu 09 stycznia 2023 r. Dowód: pismo [...] Kolejno pismem z dnia 13 stycznia 2023 r. sygn. akt IV DK/Po 61/22 skarga pana A. P. z dnia 06 listopada 2022 r. ponownie została odesłana do Prezydenta Miasta jako mylnie skierowana bezpośrednio do Sądu - odebrana w dniu 18 stycznia 2023 r. Dowód: pismo z 13 stycznia 2023 r. sygn. akt IV DK/Po 61/22 W celu ustosunkowania się do powyższej skargi, Urząd Miasta [...] udzielił pisemnej informacji A. P. nr [...] dnia 14 lutego 2023 r. odnosząc się do zrealizowanego wyroku sygn. akt [...] z dnia 30 marca 1999 r. Dowód: informacja nr [...] dnia 14 lutego 2023 r. W dniu 19 kwietnia 2024 r. do Organu wpłynęło pismo WSA, złożone za pośrednictwem Prezydenta Miasta, w którym Skarżący domagał się nałożenia na Prezydenta Miasta grzywny 15 000 zł za nieprzekazanie akt skargi z dnia 06 listopada 2022 r. na informację z października 2004 r. Dowód: pismo z dnia 19 kwietnia 2024 r. Zawiadomieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r. [...] ww. wniosek Skarżącego został przekazany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (znajduje się w aktach niniejszej sprawy). Dowód: zawiadomienie o przekazaniu sprawy według właściwości Ponadto, z wniosku Skarżącego toczyło się postępowanie pod sygn. akt IV SAB/Po 136/23, które zakończyło się odrzuceniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego (postanowienie z dnia 7 listopada 2023 r.). Jak wynika natomiast z postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 12 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 523/23 "W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wskazał, że nie zgadza się ze skargą. Organ zaznaczył, że odpowiedź na skargę z 6 listopada 2022 r. przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz przekazana do Urzędu Miasta [...] została udzielona pismem z 14 lutego 2023 r. nr [...]" Z powyższych względów, wobec braku stwierdzenia bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania organu w sprawie skarga nie mogła podlegać uwzględnieniu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o jej oddaleniu w całości. O kosztach dla pełnomocnika z urzędu Sąd rozstrzygnie postanowieniem referendarza sądowego wydanym na posiedzeniu niejawnym.