III SAB/Po 4/16

Dnia 7 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie wniosku o odpowiednie oznaczenie ulicy postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 5 kwietnia 2012 rok, Skarżąca wystąpiła do Burmistrza [...] o odpowiednie oznaczenie (zaznaczenie, naznaczenie, wytyczenie, ocechowanie, oznakowanie, itd.) ulicy D. oraz drogi na działce nr [...] na odcinku graniczącym z działką Spółki nr [...]. Na załączonej do wniosku fotografii spółka przedstawiła wizualizację proponowanej "linii demarkacyjnej", wskazując że mogą nią być: żywopłot, murek, krawężniki, paliki, słupki, znaki itp. Spółka podkreśliła, że teren należy tak oznaczyć, aby wiadome było, kiedy użytkownicy poruszają się po terenie należącym go gminy, a kiedy po gruncie należącym do Spółki. Burmistrz [...] przekazał ww. wniosek do Starosty [...] jako organu właściwego, wskazując że wprowadzenie linii granicznych jest związane z koniecznością zmiany organizacji ruchu na wytyczonym pasie ulicy – istniejącym ciągu komunikacyjnym. W dniu 15 maja 2012 roku Spółka złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza [...] w sprawie z wniosku Spółki o odpowiednie oznaczenie ulicy D. oraz drogi na działce nr [...] na odcinku graniczącym z działką Spółki nr [...]. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 roku SKO w [...] uznało zażalenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu stwierdzono, że Spółka wniosła o opracowanie projektu organizacji ruchu na ul. D. oraz drodze na działce nr [...] na odcinku graniczącym z działką nr [...], a następnie o jego zatwierdzenie. Kwestia opracowania projektu organizacji ruchu, a następnie jego zatwierdzenia, nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, dlatego w sprawie tej nie przysługuje zażalenie na podstawie art. 37 § 1 Kpa. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 16 lipca 2012 roku uznało za niedopuszczalny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej rozpoznania zażalenia złożonego w trybie art. 37§ 1 Kpa. W dniu 26 lipca 2012 roku Spółka złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz bezczynność Burmistrza [...]. W uzasadnieniu skargi podano, że wniosek złożony dnia 6 kwietnia 2012 roku nie jest wnioskiem o opracowanie organizacji ruchu, nie dotyczy znaków drogowych, lecz jest wnioskiem o "demarkację działek [...], [...] i [...]" (dz. nr [...] - ulica D.). Wskazano, że pas ulicy Dąbrowskiego nigdy nie został wytyczony na działce Spółki nr [...], a wylanie asfaltu na tej działce jest skutkiem bezprawnych działań lokalnych urzędników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 roku o sygn. akt III SAB/Po 7/12 odrzucił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że zaskarżenie przewlekłego działania lub bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 – dalej P.p.s.a.), czyli w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a., co obejmuje sprawy ze skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Skarżąca nie skorzystała z prawa do skargi kasacyjnej, orzeczenie stało się prawomocne. W dniu 15 lutego 2016 roku skarżąca Spółka ponownie wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza [...], a następnie złożyła skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Burmistrza [...] w sprawie z wniosku Spółki o odpowiednie oznaczenie ulicy D. oraz drogi na działce nr [...] na odcinku graniczącym z działką Spółki nr [...]. Następnie za pośrednictwem organu, pismem z dnia 15 lutego 2016 roku, "A" Sp. z o.o. w [...] wniosła ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Burmistrza [...] w przedmiocie wniosku o wyraźne i jednoznaczne oznakowanie styku nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej (działka nr [...]) z ulicą D. w [...]. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie toczyło się już postępowanie przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym pod sygn. akt III SAB/Po 7/12. Sąd uznał, że sprawa nie należy do kognicji sadów administracyjnych. Organ stwierdził, że zachodzi możliwość zaistnienia tożsamości aktualnej skargi ze skargą rozpoznana już przez sąd administracyjny pod sygn. akt III SAB/Po 7/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Okoliczności faktyczne ujawnione w aktach sprawy nie pozwalają przyjąć, że żądania Skarżącej kierowane do Burmistrza [...] mają administracyjnoprawny charakter. Wbrew działaniom podejmowanym przez Burmistrza [...] Sąd uznaje, że strona nigdy nie wystąpiła z żądaniem opracowania projektu organizacji ruchu na ul. D. w [...]. Analiza akt sprawy i treści żądania Skarżącej wskazuje, że brak jest podstaw faktycznych do potraktowania wniosku Skarżącej, jako żądania rozgraniczenia nieruchomości w trybie przepisów art. 29-39 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2015, poz. 520 ze zm.). Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że Skarżąca nie ma żadnych wątpliwości, co do przebiegu granicy nieruchomości pomiędzy działką nr [...] na odcinku graniczącym z działką nr [...]. Dla Skarżącej przebieg granicy jest niesporny, a organ pomimo upływu ponad trzech lat nie wykazał, aby oznaczenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami było sporne. Zatem Sąd przyjmuje, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie występuje podstawa faktyczna dla wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego, którego celem miałoby być ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Analiza akt sprawy wskazuje, że kolejna skarga na bezczynności złożona została do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy rzeczywistym przedmiotem oczekiwań Skarżącej nadal pozostaje dążenie do wymuszenia na organie administracji publicznej (właścicielu nieruchomości sąsiedniej) działań właścicielskich obejmujących pobudowanie na linii granicznej działki nr [...] z działką nr [...] faktycznej przeszkody (ogrodzenia) w celu uniemożliwienia użytkownikom nieruchomości wywłaszczonej i przeznaczonej na cele publiczne (działka nr [...], zgodnie z prawem zajęta pod ulicę D.) jednoczesnego faktycznego wykorzystywania na cele publiczne (ruch drogowy prowadzony ulicą D.) działki, która nie została wywłaszczona i nadal stanowi własność Skarżącej (działka nr [...]). Analiza akt administracyjnych wskazuje przy tym, że w ocenie Skarżącej na etapie prac budowlanych związanych z budową drogi publicznej (ulica D.) przekroczone zostały granice działki nr [...] (wywłaszczona pod ulicę D.), gdyż warstwa asfaltowa została położona także na części działki nr [...], czyli na nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że właściwa kwalifikacja prawna sporu pomiędzy Skarżącą a Burmistrzem [...] (Gminą W.) wyczerpuje się w ramach ochrony prawa własności, którą normują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (Dz.U. 2014, poz. 121 ze zm.). Nawet wówczas, gdyby część działki nr [...] stanowiącej własność Skarżącej została faktycznie zagospodarowana na cele publiczne bez przeprowadzenia procedury wywłaszczenia, to Skarżąca i tak powinna poszukiwać ochrony prawnej na drodze postępowania cywilnego. Jeśli organ administracji publicznej odmawia wywłaszczenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość (jej część), która faktycznie została zajęta pod publicznie dostępne drogi, to właściciel nieruchomości zajętej pod publicznie dostępne drogi przysługują cywilnoprawne środki ochrony prawa własności (porównaj wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 roku, skarga nr 22531/05, Lex nr 318591). Tryb postępowania cywilnego jest także właściwy dla ochrony interesów prawnych Skarżącej wynikających z roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości (porównaj uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 roku o sygn. akt III CZP 19/06, Lex nr 180639). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że kolejna skarga "A" Sp. z o.o. w [...] podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 §1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. W ocenie Sądu aktualnie złożona skarga dotyczy sprawy już prawomocnie osądzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 21 listopada 2012 roku o sygn. akt III SAB 7/12 odrzucił skargę Spółki na bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie i wyjaśnił, że sprawa faktycznego wyznaczenia linii demarkacyjnej ulicy D. oraz drogi na działce nr [...] na odcinku graniczącym z działką Spółki nr [...] nie jest sprawą administracyjną oraz nie podlega załatwieniu w formie przewidzianej w art. 3 §2 pkt 1-3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego. W konsekwencji już w listopadzie 2012 roku Sąd administracyjny orzekł, że skarga na bezczynność Burmistrza [...], zgodnie z art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a., podlegała odrzuceniu bez badania kwestii związanych z przewlekłym prowadzeniem postępowania czy bezczynnością organu. Wniesienie kolejnej skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie faktycznego wyznaczenia linii demarkacyjnej ulicy D. oraz drogi na działce nr [...] na odcinku graniczącym z działką Spółki nr [...] jest niedopuszczalne z uwagi na treść art. 58 §1 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Takiej oceny nie zmienia fakt zakończenia postępowań administracyjnych dotyczących tytułu prawnego do działki nr [...] (postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej). W postanowieniu z dnia 21 listopada 2012 roku o sygn. akt III SAB 7/12 Sąd administracyjny wyjaśnił już, że spór o tytuł prawny do działki nr [...] jest kwestią odrębną i stanowi jedynie tło wniosku z dnia 5 kwietnia 2012 roku, czyli zagadnienie wstępne dla cywilnoprawnych roszczeń Skarżącej. Spór Skarżącej z Gminą W. dotyczy naruszania własność nieruchomości w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą. Akta sprawy wskazują, że źródłem konfliktu jest prowadzenie ruchu drogowego ulicy [...] przez części nieruchomości skarżącej Spółki, czyli na odcinku graniczącym z należąca do niej (nie objęta aktem wywłaszczenia) działką nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 listopada 2012 roku o sygn. akt III SAB 7/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na ustalenia stanowiące podstawę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 roku, sygn. akt IV SA/Po 421/12 (znany sądowi z urzędu), wyjaśnił także, że przebieg ulicy D. we fragmencie działki nr [...] jest istotą wielu toczących się spraw z udziałem Spółki i wiążą się one z zajęciem fragmentu działki nr [...] pod drogę publiczną – ulicę D. Niemniej te kwestie nie mogą być załatwione w sposób wskazany we wniosku strony z dnia 5 kwietnia 2012 roku i nie podlegały ocenie sądu w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 §1 pkt 4 oraz §3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.