III SAB/Po 40/26
WyrokWSA w Poznaniu2026-02-04
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty opłaty rocznej, a jeśli tak, to czy naruszenie miało charakter rażący?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych dopuścił się bezczynności, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Bezczynność ta nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. W związku z tym, że organ przekazał wniosek do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w toku postępowania sądowego, żądanie zobowiązania do załatwienia sprawy stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie w tym zakresie umorzono. Skargę w pozostałym zakresie oddalono.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w przedmiocie zwrotu nadpłaty opłaty rocznej. Spółka domagała się zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu nadpłaty oraz stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania. Organ administracji podtrzymywał swoje stanowisko dotyczące daty, od której opłata jest nienależna, jednak po ponagleniu i analizie przekazał sprawę do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] do rozpatrzenia wniosku P. S.A. z siedzibą w K. z dnia 10 lutego 2025 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty; 2. stwierdza, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] na rzecz P. S.A. z siedzibą w K. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty opłaty rocznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] do rozpatrzenia wniosku P. S.A. z siedzibą w K. z dnia 10 lutego 2025 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty; 2. stwierdza, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] na rzecz P. S.A. z siedzibą w K. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. S.A., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia 13 listopada 2025 roku, wystąpiła do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty opłaty rocznej.
Storna skarżąca zażądała:
- zobowiązania Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu na rzecz Spółki kwoty [...]zł tytułem nadpłaty we wpłatach opłaty rocznej z tytułu użytkowania na cele nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji w latach 2021-2023 w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,
- stwierdzenia, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz bezczynności,
- zasądzenia od Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżąca zaznaczyła, że pismem z dnia 5 listopada 2025 roku wystąpiła z ponagleniem, czym wypełniła wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 53 § 2b P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że poprzednik prawny Spółki, tj. P. S.A. w likwidacji, uzyskał cztery decyzje Starosty [...] o uznaniu rekultywacji za zakończoną: decyzję z dnia 23.11.2021 (nr [...]), decyzję z dnia 20.12.2021 (nr [...]), decyzję z dnia 12.09.2022 (nr [...]) oraz decyzję z dnia 24.11.2023 (nr [...]).
W związku z powyższym Spółka zwróciła się z wnioskiem o wygaszenie czterech decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] zezwalających na czasowe wyłączenie z produkcji leśnej, tj. decyzji z dnia 21.11.2003 (nr [...]), decyzji z dnia 07.11.2005 (nr [...]), decyzji z dnia 07.07.2006 (nr [...]) oraz decyzji z dnia 14.08.2012 (nr [...]).
Organ nie wydał żadnych decyzji, a jedynie przekazał Spółce kopie pism podpisanych przez Zastępcę Dyrektora ds. Gospodarki Leśnej i adresowanych do Wydziału Księgowości Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...], z których wynika, że nadpłata Spółki z tytułu opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji została skalkulowana w ten sposób, że jako moment, od którego opłata roczna za wyłączenie gruntów z produkcji nie jest zasadna, przyjęto datę uprawomocnienia się decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną.
Spółka nie podzieliła takiego stanowiska i w piśmie z dnia 10 lutego 2025 roku wskazał, że datą, od której należy przyjąć, że opłata jest nienależna i podlega zwrotowi, jest data złożenia wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie uznania rekultywacji za zakończoną.
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w [...], w piśmie z dnia 14 sierpnia 2025 roku, podtrzymała dotychczasowe stanowisko.
Spółka, w piśmie z dnia 22 września 2025 roku, rozszerzyła argumentację w sprawie i wyraźnie wyartykułowała kwotę żądania, tj. [...] zł, która odpowiada nienależnej opłacie rocznej uiszczonej w latach 2021-2023 oraz wskazała, że wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z dnia 10 lutego 2025 roku zainicjował postępowanie administracyjne w tym zakresie, które do dnia dzisiejszego nie zostało rozstrzygnięte.
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w [...], w piśmie z dnia 21 października 2025 roku, podtrzymała dotychczasowe stanowisko.
W ocenie skarżącej Spółki organ dopuścił się zarówno przewlekłego prowadzenia postępowania, jak i bezczynności. Organ podejmuje czynności (kieruje do Spółki pisma, w których wyraża swoje stanowisko), a z drugiej strony nie podejmuje działań, które mogłyby prowadzić do załatwienia sprawy.
Na skutek wniosku z dnia 10 lutego 2025 roku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, zgodnie z art. 75 § 4a Ordynacji podatkowej, organ powinien: stwierdzić nadpłatę w wysokości wskazanej we wniosku, albo odmówić stwierdzenia nadpłaty, albo też stwierdzić nadpłatę w innej wysokości, niż wskazał wnioskodawca, i odmówić stwierdzenia nadpłaty w pozostałym zakresie oraz określić wysokość zobowiązania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] zażądał umorzenia postępowania z uwagi na brak właściwość Dyrektora RDLP w [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, ewentualnie oddalenia skargi w całości.
W uzasadnieniu zgłoszonych żądań wyjaśniono, że Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, postanowieniem z dnia 21 listopada 2025 roku (znak sprawy: [...]), po rozpoznaniu ponaglenia stwierdził, iż Dyrektor RDLP w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Spółki, jednak bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że naruszenie nie było oczywiste, jednoznaczne ani całkowicie pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Organ podejmował czynności w sprawie, co do której istnieją wątpliwości natury prawnomerytorycznej. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych zobowiązał Dyrektora RDLP w [...] do rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem zgromadzonego materiału dowodowego oraz stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu jej rozstrzygnięcia.
Po ponownej analizie winsoku Dyrektor RDLP w [...] przyjął, że datą, od której opłata roczna z tytułu nietrwałego wyłączenia gruntu z produkcji leśnej staje się nienależna i podlega zwrotowi, jest dzień wydania decyzji w przedmiocie uznania rekultywacji za zakończoną.
Pismem z dnia 10 grudnia 2025 roku Spółka została poinformowana o ponownym przeliczeniu opłaty rocznej za lata 2021-2023 oraz uznaniu zasadności dodatkowego zwrotu nadpłaty w wysokości [...] zł.
Jednocześnie Dyrektor RDLP w [...] uznał, że nie jest organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w opłacie rocznej oraz zawiadomieniem z dnia 10 grudnia 2025 roku przekazał wniosek do rozpoznania Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrotu opłat i należności dokonuje podmiot gospodarujący Funduszem Leśny, czyli Dyrektor Generalny Lasów Państwowych.
Dyrektor RDLP w [...] wyjaśnił ponadto, że nie pozostawał w bezczynności, gdyż od samego początku nie był organem właściwym w przedmiotowej sprawie. Wypłata środków stanowiła czynność materialno-techniczną, zatem informacja o wypłacie może zostać przekazana stronie zwykłym pismem i nie przyjmuje formy decyzji administracyjnej. W przypadku ewentualnej odmowy wypłaty, gdy konieczne jest wydanie decyzji, właściwym organem jest dysponent Funduszu Leśnego.
Podsumowując organ zaznaczył, że zgodnie poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych w postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest ocena, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w prawie przepisanym terminie, a dalej – czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.
Skoro Dyrektor RDLP w [...] nie był zobowiązany do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie, to nie można mu zarzucić bezczynności czy przewlekłości. Dyrektor RDLP w [...] był jedynie władny poinformować stronę o wysokości kwoty przewidzianej do zwrotu ze środków Funduszu Leśnego. Nie miał podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).
Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także brak efektywnych działań w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm. dalej w skrócie: "P.p.s.a.").
Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b P.p.s.a.).
Ponaglenie (dokument elektroniczny) zostało skierowane do właściwego organu (Dyrektor Generalny Lasów Państwowych), opatrzone jest datą 5 listopada 2025 roku i wypłynęło do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] w dniu 6 listopada 2025 roku (k. 86-93 akt administracyjnych).
Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Skarga okazała się uzasadniona.
Okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy są pomiędzy stronami bezsporne.
P. K. S.A., jako następca prawny P. A. S.A., podaniem z dnia 19 czerwca 2023 roku, skierowanym do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...], wystąpiła z żądaniem wygaszenia decyzji dotyczących czasowego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Na potwierdzenie zasadności zgłoszonego żądania Spółka przedłożyła decyzje potwierdzające zakończenie rekultywacji. Po wykonaniu wezwań do przedłożenia dodatkowej dokumentacji, okresie zawieszenia postępowania oraz wykonaniu kolejnych wezwań do przedłożenia uzupełniającej dokumentacji, pismami z czerwca-lipca 2024 roku, Spółka została poinformowana o wysokości opłaty należnej oraz wyliczonych kwotach nadpłaty w opłacie rocznej, czyli o kwotach do zwrotu z tytułu należności uiszczonych po ustaniu obowiązku wnoszenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntu z produkcji leśnej. Wyliczenie zakładało, że opłaty są nienależne od daty ostateczności decyzji o zakończeniu rekultywacji.
Spółka nie zgodziła się z przyjętym sposobem obliczania nadpłaty w opłacie rocznej.
Pismem z dnia 10 lutego 2025 rok, z uwagi na wygaśnięcie decyzji zezwalających na czasowe wyłączenie gruntu z produkcji rolnej wskutek wydania decyzji o zakończeniu rekultywacji, Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty liczonej nie od daty ostateczności decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną, lecz od daty złożenia wniosków o wydanie tych decyzji.
Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...], po uzyskaniu dodatkowego stanowiska Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, podtrzymał stanowisko, że obowiązek uiszczania opłat rocznych ustał z datą ostateczności decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną, o czym poinformował Spółkę pismem z dnia 14 sierpnia 2025 roku.
W odpowiedzi, pismem z dnia 22 września 2025 roku, Spółka zażądała stwierdzenia oraz zwrotu nadpłaty w kwocie [...]zł.
Po uwzględnieniu ponaglenia Spółki przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, wskutek ponownej analizy winsoku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, Dyrektor RDLP w [...] przyjął, że datą, od której opłata roczna z tytułu nietrwałego wyłączenia gruntu z produkcji leśnej staje się nienależna i podlega zwrotowi, jest dzień wydania decyzji w przedmiocie uznania rekultywacji za zakończoną.
Pismem z dnia 10 grudnia 2025 roku Spółka została poinformowana o stwierdzeniu nadpłaty i zwrocie dodatkowej kwoty w wysokości [...] zł. Ponadto pismem z tej samej daty Dyrektor RDLP w [...] poinformował Spółkę o przekazaniu jej wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., do organu właściwego, tj. Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.
Na potrzeby oceny zasadności skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd przyjmuje, że przedmiotem skargi na opieszałość jest rozpoznanie/załatwienie podania z dnia 10 lutego 2025 roku w przedmiocie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w opłacie rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji leśnej, które to żądanie zostało doprecyzowane podaniem z dnia 22 września 2025 roku, w ten sposób, że Spółka zażądała stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w kwocie [...]zł.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2025 r. poz. 567) dochodami Funduszu Leśnego są należności, kary i opłaty związane z wyłączeniem z produkcji gruntów leśnych. Funduszem Leśnym gospodaruje Dyrektor Generalny Lasów Państwowych (art. 56 ust. 2 ustawy o lasach).
Przyjmuje się, że Fundusz Leśny zalicza się do funduszy celowych systemu budżetowego, ponieważ przychodami funduszu leśnego mogą być także środki z budżetu państwa (wyrok NSA z 11.12.2019 r., II OSK 246/18, LEX nr 2865558 oraz powołana tam doktryna).
W świetle art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 z późn. zm.) do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 oraz z 2025 r. poz. 769) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.).
Wypłata środków z funduszu stanowi zwykłą czynność materialno-techniczną w ramach sprawy administracyjnej, innymi słowy konkretyzacja stosunku prawnego nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Natomiast odmowa dokonania takiej czynności, jako władcze i jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o uprawnieniach lub ich braku, powinna być wyrażona w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie decyzji umożliwia bowiem stronie ochronę jej interesu lub obowiązku prawnego na drodze postępowania regulowanego przepisami prawa. Zwrot należności dokonuje podmiot dysponujący tymi środkami, nie zaś organ, który wydał decyzję zezwalającą na wyłącznie. Innymi słowy, zwrot należności stanowi odrębną sprawę administracyjną od sprawy, w ramach której jest wydawana zgoda na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej albo leśnej (wyrok NSA z 11.12.2019 r., II OSK 246/18, LEX nr 2865558 oraz powołane tam orzecznictwo)
Uwzględniając stan prawny i okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy przypomnieć należy, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
oraz
- bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd w niniejszym składzie podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12 (CBOSA), zgodnie z którym, dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności wskazanych w art. 36 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Pojęcie "bezczynności" sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57).
Zgodnie zaś z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej w skrócie "K.p.a.") organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 35 § 1 i 2 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia sprawy (art. 35 § 4 K.p.a.).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania lub bezczynność organu sąd administracyjny zobowiązany jest ustalić rzeczywistą postać opieszałości organu administracji w załatwieniu sprawy, bez względu na to, jak zostały sformułowane żądania skargi. Przy czym bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawnie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (wyrok NSA z 7.09.2022 r., II OSK 871/22, LEX nr 3420881).
Analiza przekazanych Sądowi akt administracyjnych wskazuje, że podanie o stwierdzenie i zwrot nadpłaty opatrzone jest datą 10 lutego 2025 roku, lecz zostało nadane przesyłką pocztową i wypłynęło do organu w dniu 17 lutego 2025 roku.
Ponaglenie opatrzone jest datą 5 listopada 2025 roku i wypłynęło do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] w dniu 6 listopada 2025 roku.
Spółka skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego w dniu 13 listopada 2025 roku.
Dodatkowy termin załatwienia sprawy został oznaczony przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w postanowieniu wydanym w dniu 21 listopada 2025 roku.
Zawiadomienie o przekazaniu wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty według właściwości do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych opatrzone jest datą 10 grudnia 2025 roku.
Pod pojęciem "załatwienia sprawy" należy rozumieć nie tylko wydanie aktu władczego kończącego postępowanie, ale również podjęcie działania na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie (wyrok WSA w Szczecinie z 18.05.2022 r., II SAB/Sz 25/22, LEX nr 3351245).
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wtedy, gdy stwierdzając swoją niewłaściwość w sprawie, bądź kwestionując swoją właściwość nie podejmuje działań stosownie do unormowań wskazanych w przepisach art. 65 i 66 K.p.a. (wyrok NSA z 18.06.2024 r., III OSK 1871/22, LEX nr 3737150).
Z powyższych względów Sąd doszedł do przekonania, że skarżony organ dopuścił się bezczynności, gdyż nie załatwił sprawy w postępowaniu w maksymalnym miesięcznym terminie wynikającym z art. 35 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Przekazanie podania według właściwości, względnie wywołanie sporu o właściwość jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. Należy przyjąć, że organ do którego wpłynęło podanie tak długo sam uznaje swoją właściwość w sprawie, jak długo nie przekazuje otrzymanego podania innemu organowi, albo nie wywołuje sporu o właściwość (wyrok NSA z 18.06.2024 r., III OSK 1871/22, LEX nr 3737150).
Stan bezczynności Dyrektora RDLP w [...] ustał na skutek przekazania wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty według właściwości do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, co miało miejsce już w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
W tym stanie rzeczy bezprzedmiotowe stało się żądanie skargi dotyczące zobowiązania Dyrektor RDLP w [...] do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie. W tym zakresie postępowanie sądowe należało umorzyć.
Sąd nie ujawnił żadnych podstaw do tego, aby stwierdzić, że bezczynność miała charakter rażący. Orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie jest zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. W okolicznościach kontrolowanej sprawy takie okoliczności nie występują.
Sąd nie znalazł podstaw do zarzucenia organowi opieszałości w postaci przewlekłego prowadzenie postępowania.
O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów (postanowienie NSA z 4.12.2019 r., II OSK 2317/19, LEX nr 2785840).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a w związku art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 10 lutego 2025 roku (pkt 1 wyroku), stwierdził bezczynność organu i uznał, że nie miała ona charakter rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku) oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3 wyroku).
O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2P.p.s.a.
Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło