III SAB/Po 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki [...] na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego; postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] 2015 r. Spółka [...] (zwana dalej "skarżącą") przedstawiła Dyrektorowi Izby Celnej w Poznaniu żądanie wypłaty: 1. [...] zł tytułem odszkodowania, 2. odsetek ustawowych licząc od dnia [...] 2011 r., do dnia zapłaty, 3. stwierdzenia, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2012 została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co do ustawowego terminu na jej wydanie i zobowiązanie i nakazanie wpłacenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu odszkodowania w kwocie [...] zł na rzecz Skarżącej, 4. stwierdzenia, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu znak [...] z dnia [...] 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co do ustawowego terminu na jej wydanie i wpłacenie odszkodowania w kwocie [...] zł na rzecz Skarżącej. Pismem z dnia [...] 2015 r. Skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu żądanie wypłacenia odszkodowania w wysokości [...] zł z tytułu przewlekłego prowadzenia postępowania podatkowego [...]. Pismem z dnia [...] 2015 r. Skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu żądanie wypłacenia odszkodowania w wysokości [...] zł w każdej z poniżej wymienionych spraw: 1. postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie: [...], 2. postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie: [...], 3. postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie: [...], 4. postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie: [...]. W uzasadnieniu tego pisma skarżąca wskazała, że wnosi o odszkodowanie z powodu rozpatrzenia tych spraw z opóźnieniem. Pismem z dnia [...] 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odpowiedział Skarżącej na kwestie podniesione w pismach z [...] 2015 r., [...] 2015. i [...] 2015 r. Pismem z dnia [...] 2015 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu skargę na "działanie podjęte przez Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, w sprawie [...] z dnia [...] 2015 roku, gdzie według normy prawa ujętego w art. 35 § 1 KPA "Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki"." Skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie zostały podjęte działania ze zbędną zwłoką z naruszeniem art. 123 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a organ nie wydał żadnego postanowienia w sprawie, a jedynie ustosunkował się do wniosków skarżącej zwykłym pismem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując analizy niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżąca domaga się odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi - z powodu zaniechania wydania przez organy prawotwórcze aktu normatywnego - na podstawie art. 417 § 4 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2014.121- określanego dalej jako k.c.). Na podstawie powyższego przepisu jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie aktu normatywnego, którego obowiązek wydania przewiduje przepis prawa, niezgodność z prawem niewydania tego aktu stwierdza sąd rozpoznający sprawę o naprawienie szkody. Ponadto, skarżąca wniosła o skontrolowanie działalności organów administracji publicznej oraz o odszkodowanie z powodu rozpatrzenia sprawy z opóźnieniem. Niezgodne z prawem zaniechanie legislacyjne stwierdza sąd rozpoznający sprawę o naprawienie szkody. Ustalenie to stanowi przesłankę w tymże postępowaniu cywilnym do zasądzenia odszkodowania na rzecz podmiotu poszkodowanego niewydaniem aktu normatywnego (A. Olejniczak, Komentarz do art. 417 k.c., LEXel. 2014). Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) normuje także problematykę właściwości sądów administracyjnych oraz skutki braku tej właściwości - w postaci odrzucenia skargi. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego nastąpi w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2004, s. 115) Ponadto, należy wskazać, że normatywna możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego (o ile przewidziana jest właściwość sądu administracyjnego) istnieje po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 212 r., poz. 749 ze zm.), na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do: organu podatkowego wyższego stopnia albo ministra właściwego do spraw finansów publicznych – jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej. Organ wyższego stopnia albo minister właściwy do spraw finansów publicznych uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uprzednie złożenie ponaglenia stanowi zatem niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że ewentualna skarga na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu w przedmiocie rozpoznania pisma w postępowaniu w sprawie podatku akcyzowego powinna zostać poprzedzona zażaleniem do ministra właściwego do spraw finansów publicznych w trybie przewidzianym w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy nie wynika, by takie zażalenie zostało złożone przez skarżącego do Ministra Finansów. Tym samym w świetle art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a., zaniechanie wniesienia ponaglenia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych skutkuje odrzuceniem skargi na bezczynność, bez względu na to, jakie skarżący podnosi zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia postępowania przez Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (z powodu braku właściwości sądów administracyjnych w zakresie roszczeń odszkodowawczych) oraz art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 (w zakresie braku wyczerpania toku instancji administracyjnej) jak w sentencji.