III SAB/Po 51/19

Dnia 22 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi J. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015 I. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, II. zobowiązuje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] do wydania decyzji w terminie 1 (jednego) miesiąca od daty zwrotu organowi akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, III. zasądza od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych J. N. [...] czerwca 2015 r. złożyła w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w [...] wniosek o przyznanie jej płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015. Powyższy wniosek [...] czerwca 2015 r. wpłynął do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] w [...], a [...] marca 2016 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]. Od [...] marca 2016 r. wnioskodawczyni nadsyłała różne dokumenty, a organ do wydania decyzji z [...] października 2016 r. jedynie pięciokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy: [...] maja 2016 r. i [...] czerwca 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] czerwca 2016 r.; [...] lipca 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] lipca 2016 r.; [...] sierpnia 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] sierpnia 2016 r.; [...] sierpnia 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] września 2016 r.; [...] września 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] października 2016 r. Organ wydał decyzję [...] października 2016 r. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Organ odwoławczy decyzją z [...] kwietnia 2017 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, nie podejmując innych czynności. Wnioskodawczyni [...] października 2019 r. złożyła ponaglenie do organu wyższego stopnia (k. [...] akt adm.) podnosząc, że organ pierwszej instancji przewlekle prowadził postępowanie od [...] marca 2016 r. do [...] października 2016 r. (data wydania decyzji przez ten organ). W uzupełnieniu ponaglenia (k. [...] akt adm.) podniesiono, że organ ten przewlekle prowadził postępowanie już od [...] czerwca 2015 r. (data złożenia wniosku) do [...] października 2016 r. Wnioskodawczyni [...] października 2019 r. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji od [...] marca 2016 r. do [...] października 2016 r. W uzupełnieniu skargi (k. 27) podniesiono, że organ ten przewlekle prowadził postępowanie już od [...] czerwca 2015 r. do [...] października 2016 r. Skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a."; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca uiściła kwotę [...]zł tytułem wpisu od skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi wskazując, że: 1. akta sprawy wpłynęły do organu [...] marca 2016 r.; 2. musi badać, czy wnioskodawczyni jest posiadaczem (faktycznym użytkownikiem) działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce, gdy postępowanie jest prowadzone nieefektywnie, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź czynności pozornych, ewentualnie - mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Przewlekłość postępowania oznacza zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, co skutkuje nieuzasadnionym przedłużaniem terminu jej załatwienia. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 37 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "K.p.a."). Do tych terminów nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych z przyczyn niezależnych od organu (art. 37 § 5 K.p.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Granice niniejszej sprawy wyznaczyła skarżąca wnosząc o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ jedynie od [...] czerwca 2015 r. (data złożenia wniosku) do [...] października 2016 r. (data wydania decyzji, później uchylonej). Sąd może zatem rozstrzygnąć, czy organ przewlekle prowadził postępowanie od [...] czerwca 2015 r. do [...] października 2016 r. Od [...] czerwca 2015 r. do [...] marca 2016 r. organ nie prowadził przewlekle postępowania, gdyż w ogóle go wtedy jeszcze nie prowadził. Dopiero bowiem [...] marca 2016 r. (k. [...] akt adm.) wpłynęły do niego akta administracyjne z Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] w [...], do którego Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w [...] przesłała wniosek (k. [...] akt adm.). Do terminu załatwienia sprawy nie wlicza się okresu opóźnienia spowodowanego z przyczyny niezależnej od organu (art. 37 § 5 K.p.a.). Skarga dotyczy zaś przewlekłego prowadzenia postępowania nie przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] w [...], ale Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]. Od [...] marca 2016 r. skarżąca nadesłała różne dokumenty, a organ do wydania decyzji z [...] października 2016 r. jedynie przedłużał termin załatwienia sprawy: [...] maja 2016 r. i [...] czerwca 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] czerwca 2016 r.; [...] lipca 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] lipca 2016 r.; [...] sierpnia 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] sierpnia 2016 r.; [...] sierpnia 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] września 2016 r.; [...] września 2016 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] października 2016 r. Jako że sprawa jest szczególnie skomplikowana, a akta wpłynęły do organu [...] marca 2016 r., miał on dwa miesiące od wpłynięcia do niego akt na załatwienie sprawy (art. 35 § 3 K.p.a.). Nie uczynił tego, a jedynymi dokonywanymi przez niego czynnościami było przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Świadczy to o przewlekłym prowadzeniu przez organ postępowania już od [...] marca 2016 r. i nie mają na to wpływu wysyłane skarżącej informacje o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Organ prowadził zatem przewlekle postępowanie od [...] marca 2016 r. do [...] października 2016 r. (a nie do [...] października 2016 r., w którym wydał decyzję, później uchyloną), czyli około 7 i pół miesiąca. Organ w tym okresie działał opieszałe, niesprawnie i nieskutecznie, gdyż sprawa mogła i powinna być załatwiona w terminie znacznie krótszym. Okres ten pozwala uznać, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd mimo wniosku skarżącej nie uznał zatem za zasadne przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W związku z tym, że granice sprawy obejmują możliwość stwierdzenia przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania jedynie do wydania przez niego decyzji, później uchylonej, Sąd mimo stwierdzenia braku wydania przez organ orzeczenia po uchyleniu tej decyzji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie mógł stwierdzić przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ po [...] października 2016 r. Wobec nierozpatrzenia przez organ wniosku skarżącej Sąd zobowiązał organ do wydania stosownego orzeczenia w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu organowi akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Wobec powyższego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I. i II. sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt III. sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.