III SAB/Po 6/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędzia WSA Beata Sokołowska Protokolant : sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi H. K., A. K. i J. K. na bezczynność Starosty P. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. zobowiązuje Starostę P. do rozstrzygnięcia wniosku z dnia [...] zarejestrowanego pod numerem [...] o zwrot nieruchomości położonej w P. na osiedlu [...], oznaczonej w ewidencji gruntów; obręb U., arkusz mapy [...], działki numer [...], [...] i [...], dla których Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą Kw numer [...] w terminie dwóch miesięcy, II. zasądza od Starosty P. na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek H. K., A. K. i J. K. wnieśli skargę na bezczynność Starosty P. w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku z dnia [...] 1990r. o zwrot nieruchomości położonej w P. na osiedlu [...], oznaczonej w ewidencji gruntów – obręb U., arkusz mapy [...], działki numer [...],[...] i [...] ( księga wieczysta Kw nr [...] Sądu Rejonowego). W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż pierwotny wnioskodawca C. K. wniósł pismem z dnia [...] 1999 r. o zawieszenie przedmiotowego postępowania, co nastąpiło na mocy postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] – do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii ważności umowy o oddanie spornych działek w użytkowanie wieczyste Uniwersyteckiej Spółdzielni Mieszkaniowej "A". Ponieważ Sąd Apelacyjny stwierdził prawomocnym wyrokiem z [...] nieważność powyższej umowy (sygn. akt [...]) C. K. złożył pismami z dnia [...] 2002r. i [...] 2003r. wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Po złożeniu przez niego w dniu [...] 2004r. zażalenia na bezczynność Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego "B" podjął zawieszone postępowanie postanowieniem z dnia [...]. Po śmierci C. K. (w dniu [...] 2004 r.) jego następcami prawnymi zostali skarżący H. K., A. K. i J. K. Ponieważ Starosta P. nie wydał – jako organ właściwy wyznaczony przez Wojewodę – decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości w ustawowym terminie, pełnomocnik skarżących złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy. Wojewoda uwzględnił zażalenie i wyznaczył postanowieniem nr [...] z [...] Staroście P. termin załatwienia sprawy do dnia [...] 2005r. Również w tym terminie przedmiotowa sprawa nie została rozstrzygnięta w formie decyzji, a Starosta P. zawiadomił skarżących pismem z dnia [...] 2005 r. o przedłużeniu terminu do dnia [...] 2006r. ze względu na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania, uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty dotyczące stanu prawnego nieruchomości, przeprowadzenia oględzin i rozprawy administracyjnej oraz sporządzenia opinii określającej wartość nieruchomości. Termin ten nie został zachowany i do dnia wniesienia skargi nie wydano decyzji w kwestii zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Starosta P. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że materiał dowodowy zebrany w sprawie okazał się niewystarczający do wydania decyzji w terminie wskazanym przez Wojewodę. Ze względu na rozbieżności pomiędzy treścią ksiąg wieczystych, danych z ewidencji gruntów oraz informacji nadesłanych ze Spółdzielni Mieszkaniowej "A" i Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "B" zaistniała bowiem konieczność ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości objętych postępowaniem zwrotowym. "B" nie wystąpił do tej pory z wnioskiem o wykreślenie prawa użytkowania wieczystego w stosunku do części nieruchomości nie podlegającej zbyciu przez Uniwersytecką Spółdzielnię Mieszkaniową "A". Zaistniała ponadto konieczność zawiadomienia kolejnych osób trzecich o toczącym się postępowaniu i przyznania im przymiotu strony. Z tego powodu Starosta P. poinformował skarżących pismem z [...] 2006r. o przedłużeniu terminu załatwienia niniejszej sprawy do dnia [...] 2006 r., podając przy tym przyczyny pozostawania w zwłoce. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje generalnie organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. W niniejszej sprawie Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego "B" w Poznaniu postanowieniem nr [...] z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie. Wojewoda wyznaczył postanowieniem nr [...] z dnia [...] Starostę P. jako organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu spornej nieruchomości. Ponieważ organ administracyjny nie uczynił tego w podanym powyżej ustawowym terminie pełnomocnik skarżących złożył pismem z dnia [...] 2005r. w trybie art. 37 § 1 kpa zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Z tego powodu Wojewoda wyznaczył postanowieniem nr [...] z [...] Staroście P. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] 2005r. Mimo upływu tego terminu oraz wniesienia przedmiotowej skargi organ w odpowiedzi na nią (zawartej w piśmie z dnia [...] 2006 r.) przyznał, że danej sprawy nie załatwił, wyznaczając nowy termin – do dnia [...] 2006 r. oraz podał przyczyny opóźnienia postępowania. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie bezczynność organu administracji publicznej zachodzi w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji czy innego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu ( zob. m. in. red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok NSA z 05.11.1987r., SAB 23/87, ONSA 1988/1/13; wyrok NSA z 22.12.1998r., III SAB 77/98, LEX nr 36590; wyrok WSA w Warszawie z 08.06.2004r., III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109) W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uznania, iż skarga na bezczynność Starosty P. była uzasadniona. Przy badaniu skargi na bezczynność organów administracji publicznej kontrola sądu administracyjnego winna skupić się na sprawdzeniu, czy skarga jest dopuszczalna i czy istotnie zostały naruszone przepisy o terminach załatwienia spraw (zob. wyrok NSA z 13.02.1998r., I SAB 125/97, LEX nr 44544). Nie ulega wątpliwości, iż Starosta P. nie załatwił sprawy w ustawowym terminie określonym w przepisie art. 35 § 3 kpa, wobec czego Wojewoda prawidłowo wyznaczył dodatkowy termin na jej załatwienie, uwzględniając zażalenie skarżących. Starosta P. poinformował pismem z [...] 2005 r. o niemożności załatwienia sprawy w wyznaczonym przez organ wyższego stopnia terminie (czyli do [...] 2005r. ), co skutkowało jego przedłużeniem do dnia [...] 2006r., a następnie przedłużył ten termin do dnia [...] 2006 r. Skarżący byli jednocześnie uprawnieni do wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność z powodu wyczerpania obligatoryjnego trybu złożenia zażalenia na zasadzie art. 37 § 1 kpa. Z tego względu Sąd, podzielając zarzuty skarżących, iż przy załatwianiu sprawy zwrotu spornej nieruchomości Starosta P. pozostaje w bezczynności, orzekł - na podstawie art. 149 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) – jak w sentencji. /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ T. Geremek M.N.d.