III SAB/Po 90/18

Dnia 30 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019r. przy udziale w sprawie ze skargi M. I. na bezczynność Dyrektora Urzędu Statystycznego w [...] I. zobowiązuje Dyrektora Urzędu Statystycznego w [...] do rozpatrzenia wniosku M. I. z dnia 27 czerwca 2018r. o wznowienie postępowania w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, II. stwierdza iż bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. zasądza od Dyrektora Urzędu Statystycznego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. I. [...] listopada 2018 r., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Statystycznego [...] w rozpatrzeniu wniosku z [...] czerwca 2018 r. o wznowienie postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru REGON podmiotu [...]. W skardze podniesiono następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy: - wniosek skarżący złożył [...] czerwca 2018 r., a do organu wniosek wpłynął [...] czerwca 2018 r.; - pismem z [...] sierpnia 2018 r. organ poinformował skarżącego, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania; w tej sytuacji - zdaniem skarżącego - organ powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: "K.p.a.", co umożliwiłoby jego kontrolę instancyjną; jeżeli zaś nie byłoby w ogóle przesłanek do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia, powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.; niezałatwienie sprawy z jakiejkolwiek z dwóch powyższych, alternatywnych form aktu administracyjnego stanowi o bezczynności organu; - [...] września 2018 r. skarżący wniósł do Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.; organ ten pismem z [...] września 2018 r. poinformował skarżącego, że organ pierwszej instancji nie pozostaje w bezczynności; - organ działa z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna - termin do jej załatwienia upłynął miesiąc od wpłynięcia wniosku do organu, czyli [...] lipca 2018 r. - i jest przejawem unikania wydania stosownego aktu administracyjnego. W skardze wniesiono o: 1. zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia mu orzeczenia sądowego, 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości [...] zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że: - w sprawie wykreślenia spółki z rejestru REGON nie toczyło się ogólne postępowanie administracyjne, jako że organ nie był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego (decyzji czy postanowienia), lecz jedynie do dokonania czynności materialno-technicznej wykreślenia spółki z tego rejestru; organ, po wpłynięciu wniosku, nie mógł zatem zastosować przepisów K.p.a. dotyczących wydania decyzji (art. 104 § 1), terminu załatwienia sprawy (art. 35 § 1 i 3 i art. 36 § 1), wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 i art. 61a § 1) ani jego wznowienia (art. 149 § 1 i 3); - pismem z [...] lipca 2018 r. organ podał motywy wykreślenia spółki z rejestru; - pismem z [...] sierpnia 2018 r. skarżący zanegował zasadność wykreślenia spółki z rejestru i zakwestionował sposób załatwienia sprawy z jego wniosku o wznowienie postępowania; - pismem z [...] sierpnia 2018 r. organ podniósł, że nie ma możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku strony z [...] czerwca 2018 r. o wznowienie postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru REGON podmiotu [...]. Uwarunkowania faktyczne sprawy są niesporne, stąd z uwagi na omówienie ich w części wstępnej uzasadnienia ich powtarzanie jest zbędne. Różnica stanowisk stron polega na tym, czy złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania skutkuje obowiązkiem organu do załatwienia sprawy przez wydanie aktu administracyjnego. Wniosek o wznowienie postępowania powinien być rozpatrzony przez wydanie aktu administracyjnego. Bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zachodzi, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu administracyjnego. Organ po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania: 1) w drodze postanowienia wznawia postępowanie (art. 149 § 1 K.p.a.), a następnie przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.) i wydaje decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 albo § 2 K.p.a., albo 2) w drodze postanowienia odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Termin do załatwienia sprawy określa art. 35 K.p.a. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Organ pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku. Wpłynął on do organu [...] czerwca 2018 r. i - biorąc pod uwagę, że sprawa nie jest szczególnie skomplikowana - do [...] lipca 2018 r. powinien on wydać akt administracyjny, o którym mowa w art. 149 § 1 w zw. z art. 151 § 1 albo 2 K.p.a. bądź w art. 149 § 3 K.p.a., czego nie uczynił. Wysłanych zaś do skarżącego pism z [...] lipca 2018 r. i [...] sierpnia 2018 r. nie można uznać za akty administracyjne. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. W pkt II. sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jednocześnie jest efektem zaniechania organu, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie prawa strony, co w sprawie nie miało miejsca. W związku z długością bezczynności organu (około 6 miesięcy) i okolicznością, że wynikła ona nie z lekceważenia strony, ale wadliwej interpretacji przepisów, nie można uznać, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono w pkt III. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota [...]zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.