III SO/Po 1/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-06-06

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z opłat sądowych, a wyznaczenie pełnomocnika z urzędu należy do kompetencji organów samorządu radcowskiego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, ponieważ strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia na mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W zakresie ustanowienia radcy prawnego, wniosek został uznany za uzasadniony ze względu na trudną sytuację majątkową strony, jednakże sąd podkreślił, że wyznaczenie radcy prawnego leży w kompetencji okręgowej izby radców prawnych, a nie sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca W. Ł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w kwocie 833 zł brutto miesięcznie, z której prowadzona jest egzekucja, i nie posiada innych znaczących aktywów. Wniosek dotyczył decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, oraz odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 06 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ostrowie Wlkp. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia 1. ustanowić dla Skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...], 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca W. Ł. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w osobie M. M. wpisanego na listę Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu pod nr wpisu [...]. Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej - p.p.s.a.). W konsekwencji uznać należy, że Skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawczyni, należało odmówić jej prawa pomocy w tym zakresie. Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dodatkowych wyjaśnień i przedłożonej dokumentacji źródłowej ustalono, że Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych w kwocie 833zł brutto miesięcznie. Innych źródeł dochodu nie posiada (wpisy w bazach internetowych okazały się nieaktualne). Ze świadczenia emerytalnego Skarżącej prowadzona jest egzekucja. Skarżąca zamieszkuje na nieruchomości darowanej synowi w 1996 roku (na rzecz skarżącej ustanowiona został dożywotnia i nieodpłatna służebność osobistą mieszkania i prawa użytkowania części działki o pow. dwóch arów). Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, rachunków bankowych, czy przedmiotów o wartości powyżej 3000euro. W zakresie ustanowienia radcy prawnego wniosek okazał się uzasadniony. Wysokość dochodów pozostających w dyspozycji Wnioskodawczyni nie przewyższa kosztów utrzymania koniecznego dla jednej osoby. Oświadczenie majątkowe uzasadnia stanowisko, że Wnioskodawczyni nie jest w stanie uiścić wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Wskazać jednak należy, że o wyznaczenie osoby radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych. Jeżeli radca prawny ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa rada okręgowa izby radców prawnych, na wniosek ustanowionego radcy prawnego, wyznaczy w razie potrzeby radcę prawnego z innej miejscowości – art. 253 p.p.s.a. Skutkiem prawnym orzeczenia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu jest to, że osoba wyznaczona przez organy samorządu zawodowego na pełnomocnika strony otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych, w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków – art. 250 p.p.s.a. W świetle powołanych regulacji orzeczenie o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu nie może otrzymać treści wskazanej przez Skarżącą. Wyznaczenie osoby radcy prawnego należy do kompetencji właściwych organów samorządu radcowskiego. Natomiast zgodnie z art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 06 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010r. nr 10. poz. 65 ze zm.) okręgową izbę radców prawnych tworzą radcowie prawni i aplikanci radcowscy zamieszkali na terenie danego okręgu. Uchwałę o utworzeniu i terenie działania okręgowej izby radców prawnych podejmuje Krajowa Rada Radców Prawnych, biorąc pod uwagę zasadniczy podział terytorialny państwa. W niniejszej sprawie właściwą radą okręgową radców prawnych jest Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2, art. 239 pkt 1 lit e oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło