III SO/Po 2/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-04-17
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która ponosi straty w tej działalności, ale jednocześnie otrzymuje świadczenia rentowe i zamierza wnieść wiele skarg, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadniony, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy wnioskodawca zamierza wnieść wiele skarg, a środki z renty są częściowo zajęte, zwolnienie od wpisu od skargi jest zasadne, aby nie ograniczać prawa do sądu. Jednakże, jeśli wnioskodawca posiada środki finansowe zaangażowane w prowadzenie działalności gospodarczej, które mogą zostać uszczuplone na pokrycie kosztów sądowych, żądanie całkowitego zwolnienia od kosztów nie jest uzasadnione.Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, wskazując, że sprawa dotyczy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym na kwotę 38.262 zł, a wpis od skargi wynosi 1.148 zł. Wnioskodawca pobiera rentę, prowadzi działalność gospodarczą, ale przeciwko niemu toczą się postępowania egzekucyjne na kwotę około 234.000 zł. Wnioskodawca zamierza złożyć dziewięć skarg do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono A. M. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 kwietnia 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2018 roku, nr [...]; znak sprawy [...] postanawia: 1) zwolnić A. M. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
A. M., przed wszczęciem postępowania sądowego, w prawem przewidzianej formie, wystąpił do sądu administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, że sprawa dotyczy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Wartość przedmiotu zaskarżenia określił na kwotę 38.262 zł. Wpis od skargi to 1.148 zł.
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dodatkowej dokumentacji ustalono, że wnioskodawca jest rozwiedziony i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca pobiera świadczenia rentowe (1.318,84 zł brutto miesięcznie) oraz prowadzi działalność gospodarczą (dochód brutto za 2017 rok wyniósł 35.359,84 zł). Udokumentowany średniomiesięczny dochód miesięczny netto z działalności gospodarczej to 1.683,29 zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, nieruchomości, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł.
Przeciwko wnioskodawcy toczą się postępowania egzekucyjne (należności cywilnoprawne, w tym alimentacyjne i podatkowe). Łączna kwota zaległych należności na marzec 2018 roku wynosi około 234.000 zł. Wnioskodawca udokumentował, że wskutek stosowania środków egzekucyjnych (zajęcie świadczeń rentowych, zajęcie rachunku bankowego) w 2017 roku wyegzekwowano od niego kwotę około 30.000 zł.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.)
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych okazał się częściowo uzasadniony.
Analiza informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że kwota świadczenia rentowego wolna od egzekucji wynosi 672,43 zł. Stosowanie środków egzekucyjnych do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej skutkuje obciążeniem obejmującym całość generowanego dochodu. Uwzględnić należy, że wnioskodawca zamierza złożyć dziewięć skarg do sądu administracyjnego, które wiążą się z obowiązkiem uiszczenia wpisów od skarg w łącznej wysokości ponad 10.000 zł. Odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Nieuzasadnione jest jednak stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych.
Przychody wnioskodawcy za 2017 rok tylko z prowadzenia działalności gospodarczej wyniosły 1.233.366,47 zł. Jednocześnie na koszty prowadzenia tej działalności wnioskodawca wydatkował kwotę 1.198.006,63 zł. Wskazane wartości określają, wolne od egzekucji, pozostające w dyspozycji wnioskodawcy, środki finansowe przeznaczane na prowadzenie działalności gospodarczej. Środki zaangażowane w prowadzenie działalności gospodarczej mogą zostać uszczuplone na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Ujemny wynik z działalności gospodarczej nie usprawiedliwia zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu oddalono żądanie wniosku w zakresie zwolnienia z obowiązku poniesienia opłaty kancelaryjnej, czy też ewentualnego obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 246 §1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło