III SO/Po 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wojewody W. o wymierzenie grzywny Radzie Gminy w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia: 1. wymierzyć Radzie Gminy grzywnę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych); 2. zasądzić od Rady Gminy na rzecz wnioskodawcy Wojewody W. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Wojewoda W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie Radzie Gminy – Gmina Ł. grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi datowanej na dzień [...] października 2021 r. na uchwałę nr [...] Rady Gminy z dnia [...] września 2021 roku w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej położonej w miejscowości C.. Wnioskodawca wskazał, że skarga wpłynęła do Urzędu Gminy Ł. [...] października 2021 roku. Odpis wniosku został doręczony organowi w dniu [...] kwietnia 2022 r. (k. 15 akt sąd.), jednakże podmiot nie ustosunkował się do treści wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek Wojewody W. jest zasadny. Na podstawie art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329., zwanej dalej także "p.p.s.a.") organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Tym samym 30-dniowy termin na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w tym wypadku upływał w dniu [...] listopada 2021 r. (poniedziałek, skoro [...] listopada 2021 roku to niedziela). W zakreślonym terminie Rada Gminy nie przekazała przedmiotowej skargi na uchwałę nr [...] Rady Gminy z dnia [...] września 2021 roku w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej położonej w miejscowości C.. Na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek wnioskodawcy może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Jak zwraca się w uwagę w orzecznictwie, art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-represyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Funkcja dyscyplinująca polega na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Aktualizuje się ona wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a sąd chce na nim wymóc jej dokonanie. Wprawdzie oczywiste w tym wypadku jest także uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., ale funkcja dyscyplinująca kwestii przekroczenia terminu nie dotyczy. Przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed powiadomieniem sądu, czy też nie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, w drugim zaś już nie. Funkcja represyjna z art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji), w sytuacji, gdy sąd rozpoznaje wniosek o wymierzenie grzywny mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed powiadomieniem sądu, ale z uchybieniem terminu. W związku z powyższym zauważyć należy, że orzeczenie sądu w sprawie wymierzenia organowi grzywny ma charakter uznaniowy. Użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "może" oznacza, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę zasadności wymierzenia grzywny. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc na jakim etapie postępowania sądowego w sprawie głównej został złożony wniosek, jaka jest motywacja wnioskodawcy, jak duże było przekroczenie terminu, jakie były przyczyny niedopełnienia obowiązku przez organ. Konstrukcja ustawowa w kwestii wymierzenia organowi grzywny w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., jest w tej mierze elastyczna i dopasowana do zmiennych realiów praktyki i zawsze należy mieć na względzie okoliczności konkretnej sprawy. Powyższe wskazuje, że w sprawie dotyczącej wymierzenia organowi grzywny zasadnicze znaczenie ma wnikliwe i wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z przekazywaniem przez organ sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odnoszących się do przyczyn złożenia tego rodzaju wniosku przez wnioskodawcy. W niniejszej sprawie bezspornie Rada Gminy uchybiła 30-dniowemu terminowi do przekazania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Skargę, która została nadana przez skarżącego do podmiotu zobowiązanego w dniu [...] października 2021 r. doręczono podmiotowi w dniu [...] października 2022 r. (k. 15 akt sąd.), a mimo wezwania sądowego nie przekazano jej Sądowi aż do dnia wydania niniejszego postanowienia. W ocenie Sądu nałożyć zatem należało na podmiot zobowiązany grzywnę w związku z brakiem przesłania skargi. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2021 r. (M.P. z 2022 r., poz. 175), zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło – 5.662,53 zł. Sąd uwzględnił zatem upływ przeszło pół roku od dnia wniesienia skargi do podmiotu zobowiązanego i dalszy brak reakcji. W tym stanie sprawy Sąd wymierzył grzywnę w wysokości [...] zł, która nie przekracza maksymalnej wysokości grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., jak Sąd orzekł w pkt 1 postanowienia. O kosztach postępowania (pkt 2 postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie przysługujące pełnomocnikowi wnioskodawcy, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości [...] zł.