III SO/Po 5/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-15
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi działalność gospodarczą i otrzymuje świadczenia rentowe, a przeciwko któremu toczą się postępowania egzekucyjne, może zostać całkowicie zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, pomimo trudnej sytuacji majątkowej i prowadzenia postępowań egzekucyjnych, nie może zostać całkowicie zwolniony od kosztów sądowych. Choć jego dochody z renty są niskie, a działalność gospodarcza generuje wysokie koszty, to środki zaangażowane w prowadzenie tej działalności mogą zostać uszczuplone na pokrycie części kosztów sądowych. Ujemny wynik z działalności gospodarczej nie usprawiedliwia całkowitego zwolnienia.Stan faktyczny
X złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Starszy referendarz sądowy zwolnił wnioskodawcę od wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek. W sprzeciwie strona wniosła o całkowite zwolnienie ze wszystkich kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację majątkową i postępowanie egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia[...] r., nr [...] postanawia : utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2018 r.
X, przed wszczęciem postępowania sądowego, w prawem przewidzianej formie, wystąpił do sądu administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, że sprawa dotyczy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Wartość przedmiotu zaskarżenia określił na kwotę [...] zł. Wpis od skargi to [...] zł.
Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. zwolnił wnioskodawcę od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek.
W sprzeciwie od postanowienia strona wniosła o zwolnienie jej ze wszystkich kosztów sądowych ( również w zakresie postępowania kasacyjnego ), ze względu na trudną sytuacje majątkową wynikającą z prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Strona określiła swoje miesięczne przychody na ok. [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dodatkowej dokumentacji ustalono, że wnioskodawca jest rozwiedziony i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca pobiera świadczenia rentowe ([...] zł brutto miesięcznie) oraz prowadzi działalność gospodarczą (dochód brutto za [...] rok wyniósł [...] zł). Udokumentowany średniomiesięczny dochód miesięczny netto z działalności gospodarczej to [...] zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, nieruchomości, ani przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł.
Przeciwko wnioskodawcy toczą się postępowania egzekucyjne (należności cywilnoprawne, w tym alimentacyjne i podatkowe). Łączna kwota zaległych należności na [...] roku wynosi około [...] zł. Wnioskodawca udokumentował, że wskutek stosowania środków egzekucyjnych (zajęcie świadczeń rentowych, zajęcie rachunku bankowego) w[...] roku wyegzekwowano od niego kwotę około [...] zł.
Wskazać należy w tym miejscu, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.)
Zdaniem Sądu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych okazał się uzasadniony, ale tylko w cześci.
Analiza informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie wskazuje, że kwota świadczenia rentowego wolna od egzekucji wynosi [...] zł. Stosowanie środków egzekucyjnych do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej skutkuje obciążeniem obejmującym całość generowanego dochodu. Uwzględnić należy, że wnioskodawca zamierza złożyć [...] skarg do sądu administracyjnego, które wiążą się z obowiązkiem uiszczenia wpisów od skarg w łącznej wysokości ponad [...] zł. Odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Zdaniem Sądu nieuzasadnione jest jednak stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych.
Przychody wnioskodawcy za [...] rok tylko z prowadzenia działalności gospodarczej wyniosły [...] zł. Jednocześnie na koszty prowadzenia tej działalności wnioskodawca wydatkował kwotę [...] zł. Wskazane wartości określają, wolne od egzekucji, pozostające w dyspozycji wnioskodawcy, środki finansowe przeznaczane na prowadzenie działalności gospodarczej. Środki zaangażowane w prowadzenie działalności gospodarczej mogą zostać uszczuplone na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Ujemny wynik z działalności gospodarczej nie usprawiedliwia zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tego względu w ocenie Sądu należało oddalić żądanie wniosku w zakresie zwolnienia z obowiązku poniesienia opłaty kancelaryjnej, czy też ewentualnego obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło