III SO/Po 6/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-04-17
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, pobierającej rentę i posiadającej znaczące zadłużenie, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, mimo że posiada środki finansowe zaangażowane w działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym. W sytuacji, gdy wnioskodawca zamierza złożyć wiele skarg, a odmowa zwolnienia od kosztów mogłaby ograniczyć jego prawo do sądu, zasadne jest zwolnienie od wpisu od skargi. Jednakże, środki finansowe zaangażowane w działalność gospodarczą, nawet jeśli nie są wolne od egzekucji, mogą zostać uszczuplone na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym, co uzasadnia oddalenie wniosku w zakresie zwolnienia od innych opłat.Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, wskazując, że sprawa dotyczy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku akcyzowego o wartości 38.262 zł. Wnioskodawca jest rozwiedziony, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pobiera rentę i prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskał znaczący dochód w 2017 roku. Przeciwko niemu toczą się postępowania egzekucyjne na kwotę około 234.000 zł. Wnioskodawca zamierza złożyć dziewięć skarg, co wiąże się z kosztami ponad 10.000 zł.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono A. M. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 kwietnia 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2018 roku, nr [...]; znak sprawy [...] postanawia: 1) zwolnić A. M. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
A. M., przed wszczęciem postępowania sądowego, w prawem przewidzianej formie, wystąpił do sądu administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, że sprawa dotyczy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Wartość przedmiotu zaskarżenia określił na kwotę 38.262 zł. Wpis od skargi to 1.148 zł.
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dodatkowej dokumentacji ustalono, że wnioskodawca jest rozwiedziony i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca pobiera świadczenia rentowe (1.318,84 zł brutto miesięcznie) oraz prowadzi działalność gospodarczą (dochód brutto za 2017 rok wyniósł 35.359,84 zł). Udokumentowany średniomiesięczny dochód miesięczny netto z działalności gospodarczej to 1.683,29 zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, nieruchomości, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł.
Przeciwko wnioskodawcy toczą się postępowania egzekucyjne (należności cywilnoprawne, w tym alimentacyjne i podatkowe). Łączna kwota zaległych należności na marzec 2018 roku wynosi około 234.000 zł. Wnioskodawca udokumentował, że wskutek stosowania środków egzekucyjnych (zajęcie świadczeń rentowych, zajęcie rachunku bankowego) w 2017 roku wyegzekwowano od niego kwotę około 30.000 zł.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.)
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych okazał się częściowo uzasadniony.
Analiza informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że kwota świadczenia rentowego wolna od egzekucji wynosi 672,43 zł. Stosowanie środków egzekucyjnych do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej skutkuje obciążeniem obejmującym całość generowanego dochodu. Uwzględnić należy, że wnioskodawca zamierza złożyć dziewięć skarg do sądu administracyjnego, które wiążą się z obowiązkiem uiszczenia wpisów od skarg w łącznej wysokości ponad 10.000 zł. Odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Nieuzasadnione jest jednak stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych.
Przychody wnioskodawcy za 2017 rok tylko z prowadzenia działalności gospodarczej wyniosły 1.233.366,47 zł. Jednocześnie na koszty prowadzenia tej działalności wnioskodawca wydatkował kwotę 1.198.006,63 zł. Wskazane wartości określają, wolne od egzekucji, pozostające w dyspozycji wnioskodawcy, środki finansowe przeznaczane na prowadzenie działalności gospodarczej. Środki zaangażowane w prowadzenie działalności gospodarczej mogą zostać uszczuplone na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Ujemny wynik z działalności gospodarczej nie usprawiedliwia zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu oddalono żądanie wniosku w zakresie zwolnienia z obowiązku poniesienia opłaty kancelaryjnej, czy też ewentualnego obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 246 §1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło