III SO/Po 9/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-15
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje trudną sytuację majątkową z uwagi na postępowania egzekucyjne i niskie dochody, może zostać całkowicie zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, czy też jedynie częściowo?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykazuje trudną sytuację majątkową wynikającą z postępowań egzekucyjnych i niskich dochodów, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, jeśli nie jest w stanie ponieść ich w całości bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Całkowite zwolnienie od kosztów sądowych nie jest uzasadnione, jeśli wnioskodawca posiada środki finansowe, które mogą zostać przeznaczone na pokrycie części kosztów postępowania, nawet jeśli są one zaangażowane w prowadzenie działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Strona X złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. zwolnił wnioskodawcę od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek. W sprzeciwie strona wniosła o zwolnienie ze wszystkich kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację majątkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny analizował dochody i wydatki wnioskodawcy, w tym świadczenia rentowe i dochody z działalności gospodarczej, a także toczące się postępowania egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] postanawia : utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2018 r.
X, przed wszczęciem postępowania sądowego, w prawem przewidzianej formie, wystąpił do sądu administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, że sprawa dotyczy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Wartość przedmiotu zaskarżenia określił na kwotę [...] zł. Wpis od skargi to [...]zł.
Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. zwolnił wnioskodawcę od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek.
W sprzeciwie od postanowienia strona wniosła o zwolnienie jej ze wszystkich kosztów sądowych ( również w zakresie postępowania kasacyjnego ), ze względu na trudną sytuacje majątkową wynikającą z prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Strona określiła swoje miesięczne przychody na ok. [...]zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dodatkowej dokumentacji ustalono, że wnioskodawca jest rozwiedziony i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca pobiera świadczenia rentowe ([...]zł brutto miesięcznie) oraz prowadzi działalność gospodarczą (dochód brutto za [...] rok wyniósł [...] zł). Udokumentowany średniomiesięczny dochód miesięczny netto z działalności gospodarczej to [...] zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, nieruchomości, ani przedmiotów o wartości przekraczającej z[...]ł.
Przeciwko wnioskodawcy toczą się postępowania egzekucyjne (należności cywilnoprawne, w tym alimentacyjne i podatkowe). Łączna kwota zaległych należności na [...] roku wynosi około [...]zł. Wnioskodawca udokumentował, że wskutek stosowania środków egzekucyjnych (zajęcie świadczeń rentowych, zajęcie rachunku bankowego) w [...] roku wyegzekwowano od niego kwotę około [...] zł.
Wskazać należy w tym miejscu, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych
kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.)
Zdaniem Sądu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych okazał się uzasadniony, ale tylko w cześci.
Analiza informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie wskazuje, że kwota świadczenia rentowego wolna od egzekucji wynosi [...] zł. Stosowanie środków egzekucyjnych do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej skutkuje obciążeniem obejmującym całość generowanego dochodu. Uwzględnić należy, że wnioskodawca zamierza złożyć [...] skarg do sądu administracyjnego, które wiążą się z obowiązkiem uiszczenia wpisów od skarg w łącznej wysokości ponad [...] zł. Odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Zdaniem Sądu nieuzasadnione jest jednak stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych.
Przychody wnioskodawcy za [...]rok tylko z prowadzenia działalności gospodarczej wyniosły [...] zł. Jednocześnie na koszty prowadzenia tej działalności wnioskodawca wydatkował kwotę[...] zł. Wskazane wartości określają, wolne od egzekucji, pozostające w dyspozycji wnioskodawcy, środki finansowe przeznaczane na prowadzenie działalności gospodarczej. Środki zaangażowane w prowadzenie działalności gospodarczej mogą zostać uszczuplone na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Ujemny wynik z działalności gospodarczej nie usprawiedliwia zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tego względu w ocenie Sądu należało oddalić żądanie wniosku w zakresie zwolnienia z obowiązku poniesienia opłaty kancelaryjnej, czy też ewentualnego obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło