III SPP/Po 21/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu 16 kwietnia 2019 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi X Spółka jawna w [...] na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego z [...] grudnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu, postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z 27 marca 2019 r. Skarżąca spółka, wezwana 5 marca 2019 r. o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, wystąpiła do tut. Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że spółka na dzień [...] 2019 r., w związku z prowadzona działalnością gospodarczą, posiadała zobowiązania wobec innych przedsiębiorców na łączną kwotę [...]zł. Spółka obciążona jest także pożyczką inwestycyjną na kwotę [...]zł z miesięczną ratą w wysokości [...] zł. Według treści złożonego oświadczenia majątkowego kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych spółka wskazała na kwotę [...]zł. Wynik finansowy za 2018 rok to zysk w kwocie [...]zł. Na rachunku bankowym na dzień [...] 2019 r. spółka zgromadziła [...] zł. Postanowieniem z 27 marca 2019 r. referendarz sądowy tut. Sądu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy, powołując się na art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), stwierdził, że spółka nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów sądowych. Referendarz sądowy zwrócił uwagę na zobowiązania wynikające z prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej, jednak wskazał, że spółka osiąga zyski z tej działalności, a ponadto posiada na rachunku bankowym środki pieniężne, które ponad sześciokrotnie przewyższają wysokość wpisu. W sprzeciwie spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 P.p.s.a., poprzez niezasadne przyjęcie, że nie wykazano braku możliwości poniesienia kosztów sądowych. Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, ewentualnie częściowym, przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu. Spółka podniosła, że sam fakt posiadania środków na koncie nie może być równoznaczny z tym, że jest w stanie uiścić wpis od skargi, bowiem wysokość stałych zobowiązań powoduje, że środki te są przeznaczana na spłatę wymagalnych zobowiązań. Chwilowe posiadanie jakiejkolwiek kwoty na rachunku firmowym nie oznacza, że są to środki wolne, które mogą być uiszczone na koszty sądowe w sprawie. Skarżąca ponownie powołała się na wysokie zobowiązania wobec innych przedsiębiorców i konieczność uiszczania raty pożyczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca spółka – zgodnie z treścią złożonego wniosku – ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w kwocie [...]zł. Referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo uznał, że brak było podstaw do przyjęcia, iż zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. uprawniające do przyznania spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie pozyskać środków finansowych na poniesienie tych kosztów sądowych. Wskazać trzeba, że okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym powyżej przepisie. Stosownie do art. 199 P.p.s.a. to strony – co do zasady – ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W konsekwencji to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar udowodnienia, że znajduje się on w takiej sytuacji, która uprawnia do skorzystania z tego prawa. To strona powinna wykazać, że znajduje się w takim położeniu, że nie jest w stanie wyłożyć niezbędnych kosztów postępowania i że w tej mierze uzasadniona jest pomoc państwa. Analiza złożonego przez spółkę oświadczenia, jak również przedłożonej na jego poparcie dokumentacji, prowadzi do jednoznacznego wniosku, zgodnie z którym spółka powyższych okoliczności nie wykazała. Dość stwierdzić, że spółka posiada na rachunku bankowym środki pieniężne w kwocie [...]zł, to jest w wysokości wielokrotnie przewyższającej koszty sądowe. Przyjęcie wobec tego, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania nie jest możliwe. Twierdzenia tego nie zmieniają okoliczności ciążących na skarżącej zobowiązań wobec innych przedsiębiorców w kwocie [...]zł, konieczność spłaty co miesiąc raty pożyczki w kwocie [...]zł, czy podnoszona w sprzeciwie potrzeba bieżącego dysponowania przez spółkę powyższymi środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku bankowym na wymagalne zobowiązania. Kwestia spłacania pożyczki, czy prywatnoprawnych zobowiązań jest indywidualną sprawą skarżącej spółki i fakt ten nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa spoczywającego na spółce ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywający. Skarżąca spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co przesądza o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.