III SPP/Po 45/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 02 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 31 maja 2019 r., III SPP/Po 45/19. M. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, opisane w rubrum. Zaskarżonym postanowieniem zostało utrzymane w mocy postanowienie dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - oddział [...] o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 31 maja 2019 r., III SPP/Po 45/19 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu ustanowił dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, którego ma wyznaczyć rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu (punkt pierwszy postanowienia) oraz umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt drugi postanowienia). W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu bez dokonywania oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Ponadto wskazano, że przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu sąd administracyjny (referendarz sądowy) nie wskazuje jego personaliów, gdyż wskazanie osoby pełnomocnika należy do kompetencji właściwego samorządu zawodowego. Właściwą radą okręgowej izby radców prawnych jest rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu, która w miarę możliwości i w porozumieniu z radcą prawnym, wyznaczy na pełnomocnika z urzędu radcę prawnego wskazanego przez stronę. Wnioskodawca skorzystał z prawa do złożenia sprzeciwu, w części dotyczącej punktu pierwszego postanowienia, domagając się zmiany orzeczenia w ten sposób, że radcę prawnego dla skarżącego wyznaczy rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], ewentualne uchylenie postanowienia referendarza sądowego w zakresie punktu pierwszego i przekazanie do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego w osobie R. F., z listy radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Ponadto wnioskodawca zażądał wstrzymania wykonania orzeczenia referendarza sądowego oraz ponownie zgłosił żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawca wskazał, że w chwili obecnej jego życie koncentruje się w [...], nadto darzy pełnym zaufaniem radcę prawnego R. F., wpisanego na listę radców prawnych prowadzoną przez OIRP w [...], który reprezentował już skarżącego i zna stan sprawy. Zdaniem skarżącego stawki wynagrodzenia dla ustanowionego z urzędu pełnomocnika nie są zróżnicowane z uwagi na miejsce wykonywania zawodu, a udział pełnomocnika w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie wiąże się z obowiązkiem osobistej obecności wyznaczonego radcy prawnego, lecz zasadniczo sprowadza się do sprawnego i profesjonalnego sporządzania pism procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: zgodnie z art. 260 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. dalej jako P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw został wniesiony w terminie. Wniesienie środka zaskarżenia wstrzymało wykonanie zarządzenia referendarza sądowego (art. 260 §2 P.p.s.a.). Dalej Sąd stwierdza, że orzeczenie referendarza sądowego jest prawidłowe. Miejsce wykonywania zawodu ma istotne znaczenie przy wyznaczaniu, a przez to także przy ustanawianiu, pełnomocnika z urzędu dla strony postępowania sądowoadministracyjnego (art. 253 §1 i §3 P.p.s.a.). Obowiązek świadczenia pomocy prawnej z urzędu ma ustawowo określony zasięg terytorialny. Radca prawny nie ma obowiązku podejmowania czynności poza siedzibą sądu orzekającego. Gdy zachodzi taka konieczność, właściwa rada okręgowej izby radców prawnych, na wniosek wyznaczonego radcy prawnego, ma obowiązek wyznaczyć radcę prawnego z innej miejscowości (art. 253 §3 P.p.s.a.). Miejsce zamieszkania wnioskodawcy nie jest okolicznością istotną z punktu widzenia wskazania rady okręgowej izby radców prawnych, która jest właściwa do wyznaczenia radcy prawnego na pełnomocnika z urzędu dla strony postępowania sądowoadministracyjnego. Strona, która nie ma miejsca zamieszkania, pobytu lub siedziby na obszarze właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego może złożyć wniosek w innym wojewódzkim sądzie administracyjnym (art. 254 §2 P.p.s.a.). Wniosek taki przesyła się niezwłocznie do sądu właściwego (art. 254 §1 P.p.s.a.), a w tym przypadku jest to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wybór radcy prawnego na pełnomocnika z urzędu w konkretnej sprawie, należy do rady okręgowej izby radców prawnych właściwej z uwagi na siedzibę sądu orzekającego (art. 253 §1 w związku z art. 253 §3 P.p.s.a.), czyli w okolicznościach niniejszej sprawy do rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu. Oczekiwania wnioskodawcy, wynikające z zaufania do konkretnej osoby, która spełnia wymagania do wyznaczenia na pełnomocnika z urzędu, realizowane są na etapie wyznaczania pełnomocnika z urzędu przez właściwy samorząd zawodowy oraz na warunkach wskazanych w treści art. 244 §3 P.p.s.a., a więc w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym przez stronę radcą prawnym. Z tych względów, na podstawie cytowanych przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.