IV SA/Po 1000/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-10-25
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb bytowych, naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygania spraw w sferze uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zasiłek celowy, naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Odmowa przyznania świadczenia wymagała indywidualnego rozważenia każdej z potrzeb z osobna oraz precyzyjnego uzasadnienia, a nie ogólnikowego stwierdzenia, że potrzeby nie mieszczą się w kategorii uzasadnionych potrzeb bytowych. Brak pogłębionej analizy potrzeb i niejasne uzasadnienie możliwości pomocy społecznej stanowiły istotne naruszenie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
K.K. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup różnych przedmiotów i materiałów, a także na pokrycie kosztów naprawy posadzki i czyszczenia szamba. Prezydent Miasta P. odmówił przyznania większości wnioskowanych świadczeń, uznając, że nie mieszczą się one w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący K.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz- Frymus NSA Paweł Miładowski ( spr. ) Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]. nr [...]. /-/ P. Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus
Pismem z dnia [...]kwietnia 2005 r. K. K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. [...] (dalej: Ośrodek) z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia [...] kwietnia 2005 r. Wnioskodawca sprecyzował żądanie i podał, że prosi o przyznanie pomocy finansowej na zakup: wykładziny dywanowej na podłogę (45 m2), impregnatu do drewna (2 l za kwotę 32 zł), farby olejowej (2 l za kwotę 30 zł), zaprawy klejowej (2 worki za kwotę 50 zł), 5,5 siatki za kwotę 18 zł, 10 sztuk desek (koszt: 40 zł), 4 sztuk kantówek (łączny koszt 12,80 zł), 2 kół do wózka (koszt 60 zł), dętki rowerowej (za kwotę 10 zł), drewnianych palików do rozdzielenia grządek (za kwotę 54 zł), oprawisko do młota (koszt 15 zł), skrzynki na listy, namiotu ogrodowego (koszt 20 zł), obuwia domowego (za kwotę 15 zł), gwoździ (koszt 4 zł), a także pokrycie kosztów naprawy posadzki pod altaną i czyszczenia szamba. Nadto, na formularzu wywiadu środowiskowego w miejscu, w którym wpisywane są potrzeby i oczekiwania Wnioskodawcy, widnieją jeszcze inne potrzeby, których odczytanie nie jest możliwe.
Decyzją z dnia [...]r., [...], Prezydent Miasta P. odmówił K. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup 45 m wykładziny dywanowej, impregnatu do drewna 2 litry za kwotę 32 zł, farby olejowej za kwotę 30 zł, zaprawy klejowej – 2 worki za kwotę 50 zł, 5,5 metra siatki za kwotę 18 zł, 10 sztuk desek za kwotę 40 zł, 4 sztuk konturówek za kwotę 12,80 zł, dwóch kółek do wózka za kwotę 60 zł, dętki rowerowej za kwotę 10 zł, drewnianych palików do ogrodu za kwotę 54 zł, skrzynki na listy za kwotę 30 zł, namiotu ogrodowego za kwotę 20 zł, gwoździ za kwotę 4 zł, łatek do lepienia dętki rowerowej za kwotę 5 zł, zwrotu kosztów naprawy posadzki betonowej pod altaną. W uzasadnieniu organ podał, że Wnioskodawca nie pracuje zawodowo. Zamieszkuje w domku letniskowym na działce, nie posiada żadnych dochodów. K. K. otrzymuje regularną pomoc Ośrodka. Decyzją z dnia [...]r. przyznana została pomoc na zakup skrzynki na listy, która do dnia wydania decyzji nie została zakupiona. Ośrodek uznał, że wnioskowana pomoc nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej, na której zaspokojenie przyznawane są zasiłki celowe.
Decyzją z dnia [...]r., [...], Prezydent Miasta P. przyznał Wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na zakup obuwia domowego i czyszczenie szamba.
K.K. pismem z dnia [...] września 2005 r. odwołał się od decyzji z dnia [...]r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo i zgodnie z prawem ustalił, iż Wnioskodawcy w tym stanie faktycznym i prawnym sprawy można było odmówić przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Potrzeby wskazane we wnioskach z dnia [...]i [...] kwietnia 2005 r. nie mogą być uznane za uzasadnione potrzeby bytowe w rozumieniu art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: ustawa o pomocy społecznej).
Na skutek skargi złożonej przez K. K. sprawa stała się przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie organy podały dwie zasadnicze przyczyny odmowy przyznania Skarżącemu wnioskowanych świadczeń. Wskazano, że pomoc udzielana K. K. jest odpowiednia do jego sytuacji i zgodna z celami i możliwościami pomocy społecznej, oraz że wymienione przez niego potrzeby nie mieszczą się w ustawowej kategorii uzasadnionych potrzeb bytowych. Jednakże, w ocenie tutejszego Sądu, przedstawiając takie konkluzje organy naruszyły zasady rozstrzygania spraw w sferze uznania administracyjnego.
Choć bowiem w pełni należy zgodzić się z poglądem, iż art. 39 ustawy o pomocy społecznej pozostawia organom właściwym możliwość wyboru spośród równowartościowych rozwiązań (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2000 r., II SA 1265/00, LEX nr 51218, J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471-472), to nie oznacza to pełnej dowolności w stosowaniu prawa. Organy administracji publicznej zobowiązane są bowiem do pieczołowitego przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 6-16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa). W szczególności, wydanie decyzji w sferze uznania administracyjnego nie zwalnia organu administracji publicznej od podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz od szczegółowego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ załatwiając sprawę.
W przedmiotowej sprawie organy uznały, że potrzeby zgłoszone przez Skarżącego nie należą do kategorii niezbędnych potrzeb życiowych. Jednakże, nie sposób oprzeć się wrażeniu, że organy konkluzję taką przedstawiły bez indywidualnego rozważenia każdej z potrzeb z osobna. Skarżący zwracał się bowiem o przyznanie pomocy finansowej na bardzo od siebie różne cele – m.in. zakup impregnatu do drewna i zakup kółek do wózka. Art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zawiera katalog przykładowych potrzeb, na których zaspokojenie może być przyznany zasiłek celowy. Z katalogu tego wynika m.in., że drobne remonty i naprawy mogą mieścić się w katalogu niezbędnych potrzeb bytowych. W ocenie Sądu, bez pogłębionej analizy potrzeb, które za pomocą wskazanych we wniosku przedmiotów Skarżący chce realizować, wydanie w sprawie decyzji nie jest dopuszczalne. Wskazać też należy organom, że Skarżący nie składał wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup 4 sztuk konturówek (jak to wpisano w decyzji), lecz 4 sztuk kantówek.
Wskazać też należy, że wydanie decyzji odmownej w sferze uznania administracyjnego obliguje organ do jest precyzyjnego uzasadnienia – jak to wskazuje art. 11 kpa – do wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy. Oznacza to, że organ nie może poprzestać na przytoczeniu ogólnych sformułowań ustawowych, lecz winien dokładnie i w przystępny sposób wytłumaczyć stronie, dlaczego w stwierdzonym stanie faktycznym podjął decyzję o takiej, a nie innej treści. Dlatego też tutejszy Sąd nie uznaje za wystarczające zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazanie, że udzielone Zainteresowanemu wsparcie jest odpowiednie do jego sytuacji a także zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej. W istocie, z uzasadnienia nie wynika bowiem, jakie w danym momencie są możliwości pomocy społecznej, co sprawia, że stwierdzenie takie jest gołosłowne (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2002 r., I SA 3098/01, LEX nr 83731).
Przedstawione wyżej uwagi prowadzą do wniosku, że organy rozstrzygające wniosek złożony przez Skarżącego naruszyły art. 7, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Naruszenia te z pewnością mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – zwłaszcza wskazane ogólnikowe uznanie, że zgłoszone potrzeby nie stanowią niezbędnych potrzeb życiowych.
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
/-/ P. Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło