IV SA/Po 1001/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu im. A Mickiewicza w Poznaniu z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M.P. wniosła skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu im. A Mickiewicza w Poznaniu z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów. Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że jest studentką wydziału prawa UAM i nie podejmuje pracy zarobkowej. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w utrzymaniu pomagają jej rodzice, którzy łożą na jej edukację nie przekazując środków na dochodzenie praw przed sądem. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 17 października 2012r. (odebranym w dniu 19 października 2012r. – k. 75 akt) wezwano skarżącą do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat i kont należących do skarżącej, wskazania tytułu prawnego do lokalu wskazanego jako adres zamieszkania, podania informacji o wysokości dochodu uzyskiwanego przez rodziców (należy przedłożyć zaświadczenie z miejsca pracy o wysokości zarobków, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy, zeznania podatkowe za lata 2010 i 2011, kserokopię dokumentacji finansowej za okres 06-09.2012r. itp.). Skarżącą wezwano również do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego rodziców oraz przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych, kart kredytowych i lokat rodziców. Wnioskodawczyni nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wyjaśniła w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie udzieliła żadnych informacji i nie przedłożyła dokumentów dotyczących sytuacji finansowej rodziców. Skarżąca jako studentka prawa wyjaśniła, iż jej jedynym źródłem utrzymania środki uzyskiwane od rodziców. Zwrócić należy jednak uwagę, iż obowiązek alimentacyjny wbrew argumentacji strony obejmuje również koszty sądowe. Dlatego też dla oceny sytuacji finansowej skarżącej będącej na utrzymaniu rodziców jest poznanie ich sytuacji finansowej. Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza więc, że wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie opłacić kosztów postępowania, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.