IV SA/Po 1007/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-03-22
Skład orzekający: Józef Maleszewski, Donata Starosta, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki werandy o powierzchni [...] m² jest zasadny, jeśli po rozbiórce części zasadniczej bryły altany o powierzchni [...] m² łączna powierzchnia altany będzie spełniać wymogi prawne dotyczące altan działkowych, a powierzchnia werandy nie przekracza 12 m²?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w zakresie nakazu rozbiórki werandy, uznając, że kwestia ta nie została dostatecznie wyjaśniona przez organy administracji. Stwierdzono, że nakaz rozbiórki werandy jest przedwczesny i nieuzasadniony, zwłaszcza w kontekście definicji altany działkowej, która dopuszcza nie wliczanie do powierzchni zabudowy werandy do 12 m², a także w sytuacji, gdy po rozbiórce części bryły altany, jej powierzchnia będzie zgodna z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części budynku altany, w tym werandy, wybudowanej na działce w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym. Organ I instancji wydał nakaz rozbiórki z uwagi na samowolę budowlaną i niespełnienie przez właścicieli obowiązków określonych w postanowieniu o wstrzymaniu robót. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, korygując jedynie podstawę prawną. Skarżący domagał się uchylenia decyzji obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w części dotyczącej nakazu rozbiórki werandy, uznając brak wystarczających podstaw prawnych i dowodowych do jej orzeczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w zakresie nakazu rozbiórki werandy. Uchylono również decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w zakresie nakazu rozbiórki werandy. Zasądzono od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz C. O. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi C. O. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] znak [...] w zakresie nakazu rozbiórki werandy o powierzchni [...] 2. uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] znak [...] w zakresie nakazu rozbiórki werandy o powierzchni [...] 3. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz C. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: PINB) nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) nakazano właścicielom, tj. T. O. i C. O. rozbiórkę części budynku altany, znajdującego się na ogródku działkowym nr [...], wchodzącym w skład R. przy ul. [...] w P.. Nakazem rozbiórki objęto: werandę o powierzchni [...] m˛ ([...] m) oraz dowolną część zasadniczej bryły budynku altany o powierzchni [...] m˛.
W uzasadnieniu swojej decyzji PINB wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. na terenie R. , działka nr [...], zostały dokonane czynności kontrolne. Z protokołu kontroli wynika, że: na działce nr [...] znajduje się budynek betonowy w części podpiwniczony (...) Budynek stanowi jednolitą całość techniczno-użytkową i posiada konstrukcję tradycyjną. Ściany murowane, ocieplone, konstrukcja dachu drewniana (dach płaski, dwuspadowy) pokryty papą. W budynku są instalacje: elektryczna, wodna - hydrofor, kanalizacja - szambo, centralne ogrzewanie - kocioł na paliwo stałe (...) kuchenka gazowa na instalację gazu płynnego. Nie stwierdzono nieodpowiedniego stanu technicznego. Wg. oświadczenia C. O. około 2012 roku został on wraz z żoną użytkownikiem działki [...], wówczas na działkach stała altana odpowiadająca obecnym pomieszczeniom sypialni i łazienki. Do obecnych wymiarów budynek został przez niego rozbudowany bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia, a roboty zakończono na początku 2019 r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2020 r., PINB wstrzymał właścicielom tj. T. O. i C. O. prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie budynku altany na ogródku działkowym nr [...], wchodzącym w skład ROD C. przy ul. [...] w P. oraz nałożył na w/w właścicieli obowiązek dostarczenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia: a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i wykazującą się przynależnością do właściwego samorządu zawodowego, sprawdzonego zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wraz z ważnym w dniu sporządzenia w/w projektu zaświadczeniem potwierdzającym przynależność autora projektu do właściwej izby samorządu zawodowego; b) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (...) oraz c) zaświadczenie Prezydenta Miasta P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "P. " w P. - obszar [...].
Z uwagi na fakt, iż inwestorzy nie spełnili ciążącego na nich obowiązku określonego w postanowieniu z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], organ zmuszony był wydać nakaz rozbiórki.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie, złożyli T. i C. O., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie legalności robót budowlanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "WWINB") z dnia [...] października 2021 r., Nr [...] uchylono zaskarżoną decyzję w części podstawy prawnej tj.: "na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 j.t.)" i w to miejsce orzeczono: "na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333)", a w pozostałej części utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, WWINB podniósł, że w dniu [...] września 2020 r., zaczęło obowiązywać nowe brzmienie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.; dalej: pr. bud.). Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.).: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Skoro postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu [...] maja 2020 r., to na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe (tj. przepisy obowiązujące przed zmianą pr. bud. z dnia 19 września 2020 r.).
Dalej wskazano, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 pr. bud. (w brzmieniu przed 19 września 2020 r.): "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30". Natomiast w myśl art. 29 ust. 1 pkt 4 pr. bud. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073; dalej: uROD).
Stosownie do art. 2 pkt 9a uROD przez altanę należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Ustawodawca w ustawie o ROD jasno i precyzyjnie wskazał rozmiar budynku rekreacyjno-wypoczynkowego i jego funkcji, który zgodnie z pr. bud. nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani również nie jest wymagane dokonanie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 30 pr. bud.
Z kolei art. 2 pkt 2 uROD stanowi, że pod pojęciem działki należy rozumieć podstawową jednostkę przestrzenną rodzinnego ogrodu działkowego, której powierzchnia nie może przekraczać 500 m˛, służącą zaspokajaniu potrzeb działkowca i jego rodziny w zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynku i rekreacji.
W ocenie organu II instancji bezsprzecznym pozostaje fakt, że T. i C. O. są dzierżawcami działki ogrodowej nr [...] zlokalizowanej na terenie R. , a zatem obiekt zlokalizowany na w/w działce jest altaną działkową zgodnie z art. 2 pkt 9a uROD.
Jednocześnie na gruncie niniejszej sprawy nie ma zastosowania § 18 pkt 1 uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "P. " w P. - obszar [...] (tekst jednolity: W.. z 2008 r. Nr [...], poz. [...].; dalej: MPZP), który dopuszcza na terenie ogólnym ogrodów: lokalizację budynku administracyjno-socjalno-gospodarczego, lokalizację miejsc wypoczynkowych, placów zabaw dla dzieci i innych obiektów małej architektury oraz budowę urządzeń przeznaczonych do zaspokajania wspólnych potrzeb użytkowników działek, takich jak: ogrodzenia - z zastrzeżeniem pkt 6, drogi wewnętrzne, parkingi, urządzenia nawadniające, sieć elektryczna, sanitariaty, śmietniki, kompostowniki. Altana zlokalizowana na działce nr [...] nie znajduje się na terenie ogólnym, a dzierżawcami działki nr [...] są wyłącznie T. i C. O.. MPZP na terenie R. dopuszcza budowę altany lub budynku gospodarczego do 40 m˛ (§ 18 pkt 3 ppkt b MPZP), jednakże w takim przypadku inwestor winien legitymować się stosownym pozwoleniem na budowę.
Zdaniem WWINB skoro altana zlokalizowana na terenie ogrodu nr [...] ma powierzchnię [...] m˛ ([...] m), do której przylega weranda o powierzchni [...] m˛ ([...] m), to organ prawidłowo wskazał, że powstała ona z naruszeniem przepisów prawa, a zastosowanie znajduje art. 48 pr. bud. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 pr. bud. "organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 pr. Bud.).
Stosownie zaś do art. 48 ust. 3 pr. bud., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. ".
Wobec powyższego PINB w dniu [...] maja 2020 r., nr [...], wydal postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud., którym wstrzymał T. i C. O. prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów szczegółowo określonych w w/w postanowieniu.
Z akt sprawy organu I instancji nie wynika, by zobowiązani do dnia wydania przez organ I instancji zaskarżonej decyzji spełnili ciążący na nich obowiązek określony w postanowieniu z dnia [...] maja 2020 r., również w toku postępowania przed organem II instancji skarżący nie przedłożyli dokumentów o których mowa w w/w postanowieniu.
Tym samym organ administracji publicznej był zobowiązany z mocy prawa - art. 48 ust. 4 pr. bud., wydać decyzję nakazującą inwestorom rozbiórkę części budynku altany, znajdującego się na ogródku działkowym nr [...], przy ul. [...] w P.. Nakazem rozbiórki objęte są następujące części budynku altany: weranda o powierzchni [...] m2 ([...] m) oraz dowolna część zasadniczej bryły budynku altany o powierzchni [...] m˛.
WWINB podkreślił, że organ I instancji prawidłowo orzekł rozbiórkę dowolnej części zasadniczej bryły budynku altany o powierzchni [...] m˛, dając tym samym możliwość zobowiązanym dokonania wyboru najkorzystniejszej dla siebie rozbiórki obiektu, tak aby obiekt altany po rozbiórce był jak najbardziej funkcjonalny i w dalszym ciągu spełniał daną funkcję dla zobowiązanych.
Mając jednakże na uwadze, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie przywołał pełniej podstawy prawnej, WWINB uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę na powyższą decyzję WWINB wywiódł do Sądu C. O., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. z dnia [...] lipca 2021 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 pkt 9a uROD w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wynikające z przyjęcia błędnej definicji pojęcia "altana działkowa" i w konsekwencji utrzymania w mocy nakazu rozbiórki obiektów wybudowanych zgodnie z prawem.
2. przepisów prawa materialnego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy, tj. § 18 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] marca 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "P. " w P. - obszar [...], poprzez jego niezastosowanie, wynikające z błędnego przyjęcia, że obiekt budowlany zlokalizowany na działce nr [...] na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "C. " (ul. Z. w P.) stanowi altanę działkową w sytuacji, w której obiekt ten jest budynkiem administracyjno-socjalno-gospodarczym oraz z błędnego przyjęcia, że obiekt nie znajduje się na terenie ogólnym ogrodów.
3. przepisów prawa materialnego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 pr.bud., poprzez jego błędne zastosowanie, to jest orzeczenie rozbiórki, pomimo braku zaistnienia do tego przesłanek.
4. przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania, pomimo zaistnienia do tego licznych przesłanek, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak zawieszenia postępowania doprowadził do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia merytorycznego;
5. przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zachowania przez organ obiektywizmu w zakresie rozpoznawanej sprawy oraz brak wyjaśnienia części przesłanek wydanego rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w/w brak obiektywizmu mógł być przyczyną utrzymania w mocy przedmiotowej decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna, chociaż z innych przyczyn niż te, które zostały w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja WWINB uchylająca zaskarżoną decyzję w części podstawy prawnej i orzekająca w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nakazaniu skarżącym rozbiórki części budynku altany, znajdującego się na ogródku działkowym nr [...], wchodzącym w skład ROD C. przy ul. [...] w P., obejmujący: werandę o powierzchni [...] m˛ ([...] m) oraz dowolną część zasadniczej bryły budynku altany o powierzchni [...] m˛.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji w części dotyczącej nakazu rozbiórki werandy o powierzchni [...] m˛ naruszają prawo.
W sprawie nie jest kwestionowane, że: na terenie ROD C. w P., na działce nr [...] znajduje się parterowy budynek altany w części podpiwniczony (...) Budynek stanowi jednolitą całość techniczno-użytkową i posiada konstrukcję tradycyjną. Ściany murowane, ocieplone, konstrukcja dachu drewniana (dach płaski, dwuspadowy) pokryty papą. Altana ma powierzchnię [...] m˛. Do altany przylega weranda o powierzchni [...] m˛. W momencie objęcia w użytkowanie altany przez skarżących (ok. 2012 r.) na działce [...] znajdowała się jedynie część obecnego budynku altany. Do obecnych wymiarów budynek został przez skarżącego rozbudowany bez pozwolenie na budowę czy zgłoszenia, a roboty zakończono na początku 2019 r. Zatem w tym przypadku mamy do czynienia z samowolą budowlaną, określoną w art. 48 ust. 1 pr.bud.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że wykonane roboty stanowiły "rozbudowę" obiektu budowlanego – rozumianą jako jedną z postaci "budowy", zdefiniowanej w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane – gdyż doszło w tym przypadku do zwiększenia powierzchni zabudowy altany. Zrealizowana rozbudowa, z uwagi na jej rozmiar, wymagała zatem uzyskania pozwolenia na budowę na ogólnych zasadach (art. 28 ust. 1 pr.bud.), jako że nie znajdował w tym przypadku zastosowania wyjątek przewidziany w art. 29 ust. 1 pkt 4 pr.bud.
Wobec powyższego w dniu [...] maja 2020 r., PINB wstrzymał właścicielom tj. T. i C. O. prowadzenie robót budowlanych, nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia niezbędnych do tego dokumentów, wymienionych w art. 48 § 3 pr.bud. Pomimo upływu terminu zakreślonego w ww. postanowieniu (90 dni od dnia jego doręczenia) inwestorzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów.
Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany, a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. Wyłącznie wymagania ustawowe decydują w prawie budowlanym o możliwości zalegalizowania obiektu, a ich niespełnienie wyklucza zastosowanie innego, pozaustawowego trybu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie organy słusznie przyjęły, że skoro przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu [...] maja 2020 r., to zastosowanie w sprawie znajdują przepisy dotychczasowe (tj. przepisy obowiązujące przed zmianą ustawy Prawo Budowlane. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.).: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.".
W ocenie Sądu organy prawidłowo też uznały, że na gruncie niniejszej sprawy nie ma zastosowania § 18 pkt 1 uchwały Rady Miasta P. nr [...], który dopuszcza na terenie ogólnym ogrodów: lokalizacji budynku administracyjno-socjalno-gospodarczego, lokalizacji miejsc wypoczynkowych, placów zabaw dla dzieci i innych obiektów małej architektury oraz budowy urządzeń przeznaczonych do zaspokajania wspólnych potrzeb użytkowników działek, takich jak: ogrodzenia - z zastrzeżeniem pkt 6, drogi wewnętrzne, parkingi, urządzenia nawadniające, sieć elektryczna, sanitariaty, śmietniki, kompostowniki.
Altana zlokalizowana na działce nr [...] nie znajduje się na terenie ogólnym, przez który należy rozumieć grunt w rodzinnym ogrodzie działkowym, który nie stanowi wyodrębnionych działek, a przeznaczony jest do wspólnego używania przez osoby korzystające z działek (art. 2 ust. 3 uROD). Dzierżawcami działki nr [...] są wyłącznie T. i C. O.. W tym kontekście przedmiotowa altana nie może stanowić budynku administracyjno-socjalno-gospodarczego.
Co prawda w/w MPZP na terenie ROD C. dopuszcza budowę altany lub budynku gospodarczego do 40 m˛ (§ 18 pkt 3 lit. b MPZP), jednakże w takim przypadku inwestor winien legitymować się stosownym pozwoleniem na budowę.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 pr. bud. (w brzmieniu przed 19 września 2020 r.): "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. ".
Natomiast art. 29 ust. 1 pkt 4 pr. bud. (w brzmieniu do dnia 18 września 2020 r.) stanowi, że: "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 471).
Przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji w polu widzenia należy mieć jednak treść art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, zgodnie z którym, gdy jest mowa o altanie działkowej, to należy przez to rozumieć wolnostojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m˛ oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m˛.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy, na terenie działki nie może znajdować się:
1) altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a;
2) obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m˛ oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich.
W kontekście przytoczonych wyżej przepisów niezrozumiałym dla Sądu jest nakaz rozbiórki werandy o powierzchni [...] m˛, skoro rozbiórka dowolnej części bryły altany o pow. [...] m˛, spowoduje, że powierzchnia altany wynosić będzie [...] m˛, zatem spełniać będzie warunki wynikające z przepisów ustawy.
Kwestia ta budzi istotne wątpliwości, jako co najmniej przedwczesna, a na pewno niedostatecznie wyjaśniona. Organy w żaden sposób nie uzasadniły dlaczego należy dokonać rozbiórki werandy, skoro do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m˛. Brak też w tym zakresie jakichkolwiek obliczeń. Sąd nie był władny zastąpić organu w podjęciu niezbędnych rozważań i w dokonaniu wymaganej oceny ww. kwestii. Sąd administracyjny bowiem, będąc powołanym zasadniczo tylko do kontroli działalności organów administracji publicznej, nie może zastępować tych organów w merytorycznym rozpoznaniu i załatwieniu sprawy administracyjnej.
Przedstawione powyżej rozważania przemawiają za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie w części albowiem decyzja organów dotycząca nakazu rozbiórki werandy nie poddaje się kontroli sądowej. Powyższe uchybienie należy kwalifikować jako naruszenie wynikającego z art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. tj. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone decyzje w części (pkt 1 i 2 sentencji wyroku). Na skutek przeoczenia Sąd nie orzekł o oddaleniu skargi w pozostałej części. Brak ten może być uzupełniony w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. po złożeniu przez stronę stosownego wniosku.
O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego adwokatem, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze wyżej poczynione uwagi i rozważy, czy przy realizacji rozbiórki dowolnej części bryły altany o powierzchni [...] m˛, konieczny będzie nakaz rozbiórki werandy o powierzchni [...] m˛.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło