IV SA/Po 1010/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-01-25

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa najmu, która nie zawiera expressis verbis postanowień o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, może stanowić podstawę do wydania pozwolenia na budowę, zwłaszcza w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości wyraził sprzeciw wobec planowanych robót?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeśli istnieje spór między stronami umowy co do tego uprawnienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może wydać pozwolenia na budowę, dopóki spór ten nie zostanie rozstrzygnięty przez sąd powszechny lub w inny właściwy sposób. Sama umowa najmu, nawet jeśli zawiera postanowienia o możliwości modernizacji czy rozbudowy, nie stanowi wystarczającego tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli nie zawiera wyraźnego zapisu o takim uprawnieniu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pozwolenie na rozbudowę instalacji gazowej. Starosta odmówił wydania pozwolenia, uznając, że spółka nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo posiadania umowy najmu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że umowa najmu nie obejmuje całości terenu inwestycji i nie zawiera wyraźnego uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a ponadto właściciel nieruchomości (Szpital) w późniejszym piśmie wyraził sprzeciw. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2017 r. (znak: [...]) Wojewoda Wielkopolski (dalej też jako "Wojewoda" lub "organ II instancji") – po rozpatrzeniu odwołania [...] od wydanej przez Starostę [...] (zwanego też dalej "Starostą" lub "organem I instancji") decyzji nr [...] z [...] czerwca 2017 r. (znak: [...]) odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę stałej wewnętrznej instalacji gazowej w budynku [...] (sprostowanej postanowieniem Starosty z [...] lipca 2017 r., znak: [...]) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty. Zaskarżona decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] kwietnia 2017 r. "[...]" Sp. z o.o. (dalej też jako "Inwestor" lub "Skarżący") złożyła do Starosty [...] wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Na skutek poinformowania stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wpłynęło pismo Szpitala Powiatowego w [...] (zwanego też dalej "Szpitalem") niewyrażające zgody na rozbudowę stałej wewnętrznej instalacji gazowej w budynku pralni, stanowiących własność Szpitala. Postanowieniem z [...] maja 2017 r. Starosta nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia właściwego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pismem z [...] maja 2017 r. nadesłano odpowiedź na ww. postanowienie. Następnie, po zawiadomieniu stron o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie, przywołaną wyżej decyzją z [...] czerwca 2017 r. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę stałej wewnętrznej instalacji gazowej w budynku [...].Od opisanej decyzji organu I instancji odwołanie wniósł Inwestor. Utrzymując w mocy kwestionowaną decyzję Starosty – przywołaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2017 r. – Wojewoda Wielkopolski wskazał, że razem z wnioskiem o pozwolenie na budowę zostało złożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym oświadczający powołał się na to, że dla działek objętych wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę posiada stosunek zobowiązaniowy wobec Szpitala, który pozwala na przeprowadzenie wskazanych we wniosku robót budowlanych. Wątpliwości organu co do ww. prawa wzbudziło jednak, złożone w toku postępowania przed organem I instancji, pismo Szpitala o niewyrażaniu zgody na rozbudowę wewnętrznej instalacji gazowej. Zdaniem Wojewody z głębszej analizy umowy najmu powierzchni użytkowej z [...] grudnia 2016 r. wraz z aneksem nr [...] z [...] stycznia 2017 r., przedłożonych przez Inwestora, nie wynika, że posiada on prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. umowy "zmiany i udoskonalenia najmowanej powierzchni poczynione przez "[...]" sp. z o.o. nie wymagają zgody Szpitala Powiatowego w [...]". Dalsza treść umowy wskazuje, że "zakres zmian dotyczy tylko działalności związanej z funkcjonowaniem pralni (w szczególności: modernizacja, przebudowa, rozbudowa, wymiana instalacji) bez zmiany funkcji obiektu". Cytowana umowa nie obejmuje swoim zakresem całości obszaru wskazanego we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę oraz w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż zgodnie z jej § 2 pkt 1 przedmiotem najmu jest [...]. Wobec tego zakres terenu objętego umową pokrywa się z terenem planowanej inwestycji tylko w zakresie działki nr ewid. [...], dlatego też na podstawie przywołanej umowy najmu Inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, w ocenie organu II instancji, przedłożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało skutecznie podważone poprzez wniesienie sprzeciwu przez Szpital w piśmie z [...] maja 2017 r. Mając bowiem w zgromadzonym materiale dowodowym oświadczenie właściciela uprawniające do wykonania robót budowlanych, jak i późniejsze oświadczenie nie wyrażające zgody na przeprowadzenie robót budowlanych, organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien oprzeć się na oświadczeniu późniejszym. Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, ze zm.; dalej w skrócie "k.c."), Wojewoda wskazał, że są one nieuzasadnione ze względu na treść tego przepisu, odnoszącą się do warunków skutecznego złożenia oświadczenia woli innej osobie, która nie ma zastosowania w odniesieniu się do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie, składanego organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Również naruszenie art. 65 § 1 i 2 k.c. nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, ze względu na charakter prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wobec którego organ wydający pozwolenie na budowę nie może mieć wątpliwości i prawo to nie może być dorozumiane. Wojewoda podkreślił, że organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 35 ust. 3 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332; dalej w skrócie "pr.bud."), poprzez wezwanie Inwestora do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, i po upływie terminu określonego w tym postanowieniu zasadnie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] reprezentowana przez adw. A. M., zarzuciła ww. organowi naruszenie: - prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud., polegającą na przyjęciu, że nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, a mianowicie Inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo iż do wniosku zostało dołączone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wraz z oświadczeniem Prezesa Zarządu Szpitala z [...] stycznia 2017 r.; - prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 pkt 11 pr.bud. przez przyjęcie, że z łączącej Skarżącego ze Szpitalem umowy najmu powierzchni użytkowej nie wynika, aby Inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo iż z § 3 ust. 2 i § 4 ust. 4 pkt 4 tej umowy wynika, że zmiany i udoskonalenia najmowanej powierzchni poczynione przez Najemcę, w tym m.in. rozbudowa, nie wymagają zgody Wynajmującego, który dodatkowo zobowiązał się umożliwić dostęp do korzystania z wewnętrznej instalacji gazowej po jej wykonaniu przez Najemcę; - prawa materialnego: art. 82–art. 88 k.c. poprzez ich niezastosowanie i uznanie przez organy, iż doszło do skutecznego uchylenia się przez Prezesa Zarządu Szpitala od skutków prawnych oświadczenia z [...] stycznia 2017 r., podczas gdy stanowiska z [...] maja 2017 r. nie można uznać za oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych poprzedniego oświadczenia woli; - prawa materialnego: art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 3 pkt 11 pr.bud. poprzez uznanie, że Skarżący nie posiada uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pomimo przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na te cele wydanego przez osobę uprawnioną do reprezentowania Szpitala oraz nieuprawnione uwzględnienie odwołania oświadczenia woli złożonego przez Szpital, pomimo że odwołanie oświadczenia woli przyznającego Skarżącemu uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zostało Skarżącemu złożone w ogóle, a tym bardziej w momencie złożenia oświadczenia woli przyznającego takie uprawnienie, ani przed tym momentem; - prawa procesowego: art. 7 i art. 75 § 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, mając w zgromadzonym materiale dowodowym oświadczenie właściciela uprawniające do wykonania robót budowlanych, jak i późniejsze, nie wyrażające zgody na przeprowadzenie takich robót, musi oprzeć się na oświadczeniu późniejszym, podczas gdy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że oświadczenie przewidziane w art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 75 § 2 k.p.a., i podlega zatem ocenie organów administracji na zasadach i w trybie wskazanym w k.p.a. Oświadczenie to może zatem zostać skutecznie zakwestionowane w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę – w sytuacji bowiem, gdy organ dysponuje zarówno oświadczeniem Inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak i oświadczeniem woli właściciela nieruchomości cofającym swą wcześniejszą zgodę, na której to zgodzie oparte było oświadczenie Inwestora, to powinien ocenić wycofanie zgody właściciela, w kontekście uchylenia się od skutków prawnych pod kątem wad złożonego oświadczenia woli. Z powołaniem się na te zarzuty Skarżący – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. – wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Ponadto, na podstawie art. 200 p.p.s.a., wniósł o zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa według norm przepisanych. Jednocześnie, na zasadzie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonego do skargi dokumentu – umowy nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. zawartej przez Skarżącego ze Szpitalem – na okoliczność rzeczywistej woli właściciela działek [...] w zakresie zgody na dysponowanie przez Skarżącego ww. nieruchomościami na cele budowlane. W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i szczegółowo umotywował podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał wnioski i wywody skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. 2. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2017 r. oraz, na mocy art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2017 r, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności któregokolwiek z tych aktów, względnie stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań. 3. Przedmiotem kontrolowanych rozstrzygnięć jest odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę inwestorowi, spółce "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...], z uwagi na niewylegitymowanie się przez nią – jak uznały organy – prawem do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. 1. Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332; w skrócie "pr.bud."), ilekroć w tej ustawie jest mowa o "prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Nie ulega wątpliwości, że jednym z ww. stosunków zobowiązaniowych, z którym może wiązać się uprawnienie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, jest najem, unormowany w art. 659 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, z późn. zm.; w skrócie "k.c."). Należy jednak podkreślić, że prawo, o którym stanowi art. 3 pkt 11 pr.bud., musi być wyraźnie i jednoznacznie zastrzeżone w zawartej umowie. Innymi słowy, "tytuł do dysponowania nieruchomością musi być niewątpliwy" (zob. wyrok NSA z 06.04.2000 r., II SA/Po 1030/99; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"), nie może on pozostawać dorozumiany (por. wyroki NSA: z 08.03.2000 r., IV SA 316/98; z 16.11.2004 r., OSK 784/04; z 07.03.2006 r., II OSK 576/05; z 23.09.2010 r., II OSK 1395/09; z 12.09.2014 r., II OSK 595/13 – CBOSA), czy też być wywodzony z braku przeciwnych postanowień umowy (zob. W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 16 do art. 3, s. 63). Zarazem w orzecznictwie trafnie zauważono, że z samej istoty umowy dzierżawy nie wynika prawo do zabudowy dzierżawionego gruntu przez dzierżawcę (zob. wyrok NSA z 04.09.2007 r., II OSK 1160/06, CBOSA). Tym bardziej prawo takie nie wynika z samej istoty umowy najmu (tak też W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 16 do art. 3, s. 63) – co oznacza, że wzmianka o nim musi być expressis verbis zawarta w treści umowy. 2. W myśl art. 32 ust. 4 pr.bud. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto m.in. złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2). Aktualna treść cytowanego przepisu mogłaby wskazywać na to, że warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę jest samo tylko złożenie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Tak jednak nie jest. Nie uległa bowiem zmianie podstawowa reguła (zob. art. 4 pr.bud.), wedle której warunkiem udzielenia zgodnego z prawem pozwolenia na budowę jest legitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tak trafnie Z. Leoński, M. Szewczyk, M. Kruś [w:] Z. Leoński i in., Prawo zagospodarowania przestrzeni, Warszawa 2012, s. 296). W konsekwencji składane oświadczenie wiedzy pełni jedynie funkcję środka dowodowego, który ma na celu przyspieszenie i usprawnienie postępowania w sprawie. Stwarza ono domniemanie, że deklarowane prawo przysługuje podmiotowi, który je złożył. Jednakże w razie powzięcia wątpliwości co do rzeczywistego stanu prawnego, organ administracji może i powinien podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia tej kwestii (por. wyrok NSA z 03.04.2007 r., II OSK 577/06, CBOSA). Złożone oświadczenie, jako jeden ze środków dowodowych, jest bowiem skuteczne tylko o tyle, o ile z materiału zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Związane z tym oświadczeniem domniemanie może być obalone dowodami wskazującymi, że złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości (por. wyroki NSA: z 11.05.2007 r., II OSK 775/06; z 18.06.2010 r., II OSK 1101/09; z 08.09.2011 r., II OSK 1288/10; z 16.03.2012 r., II OSK 8/11; z 09.06.2014 r., II OSK 67/13; z 15.05.2015 r., II OSK 2511/13; z 09.02.2017 r., II OSK 1211/15 – dostępne w CBOSA). 3. Jak z powyższego wynika, obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest ocena, czy przedłożone oświadczenie uprawnia inwestora do prowadzenia określonych we wniosku o pozwolenie na budowę robót budowlanych. W przypadku zakwestionowania przez jednego z uczestników (stron) postępowania treści analizowanego oświadczenia, na inwestorze spoczywa obowiązek udowodnienia (verba legis: "wykazania") legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – jak tego wymaga art. 4 pr.bud. – za pomocą właściwych dokumentów (np. odnośnej umowy cywilnoprawnej). Natomiast w przypadku zaistnienia sporu prawnego dotyczącego tej kwestii, właściwym do jego rozstrzygnięcia będzie sąd powszechny. Organy administracji publicznej, ani sądy administracyjne, nie są powołane do rozstrzygania sporów co do istnienia po stronie inwestora (oraz treści) uprawnień rzeczowych lub obligacyjnych względem określonej nieruchomości (por. W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 16 do art. 3, s. 53–54). Jest to refleks bardziej ogólnej zasady, w myśl której organy administracji publicznej nie mają kompetencji do samodzielnego rozstrzygania spraw (sporów) o charakterze cywilnym, zastrzeżonych do właściwości sądów powszechnych (por. m.in. wyroki NSA: z 10.05.2006 r., I OSK 755/05; z 16.03.2011 r., II FSK 1981/09; z 16.03.2011 r., II FSK 1995/09; z 16.03.2011 r., II FSK 1996/09; z 01.08.2013 r., I FSK864/13; z 09.12.2014 r., II OSK 1226/13 – dostępne w CBOSA). 4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organ obu instancji zasadnie uznały, iż Inwestor nie wykazał należycie – tj. w sposób wymagany w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę – że przysługuje jemu uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie określonym we wniosku o pozwolenie na budowę, złożonym w dniu [...] kwietnia 2017 r. Przemawiają za tym następujące względy. 1. Po pierwsze, Inwestor wywodzi ww. uprawnienie z zawartej z właścicielem nieruchomości – [...] – umowy najmu powierzchni użytkowej z [...] grudnia 2016 r. zmienionej Aneksem nr [...] z [...] stycznia 2017 r. (zwanej dalej "Umową Najmu" lub "Umową"). W związku z tym godzi się zauważyć, że przedmiot tej umowy, jak wynika z jej § 2, obejmuje swym zasięgiem "terytorialnym" pomieszczenie o powierzchni 197 m2 zlokalizowane na parterze budynku [...] oraz nieruchomość gruntową stanowiąca część działek o numerach [...], [...], [...] o powierzchni około 361 m2 (z przeznaczeniem na zaplecze techniczno-magazynowe). Tymczasem we wniosku o pozwolenie na budowę Inwestor wskazał, jako objęte planowanym zamierzeniem budowlanym (pkt 6), działki o numerach ewid.: [...]. Jest więc jasne, że przedłożona przez Inwestora Umowa Najmu nie "pokrywa" całości obszaru planowanej inwestycji (poza działką nr [...]). Już to nie pozwala przyjąć, że Inwestor należycie udokumentował deklarowane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – co też trafnie skonstatowały organy obu instancji. 2. Po drugie, niezależnie od powyższego wypada zauważyć, że z samej treści Umowy Najmu nie wynika w sposób wymagany w postępowaniu o pozwolenie na budowę – tj. w sposób niewątpliwy / jednoznaczny / wyraźny – że już na podstawie tej umowy Inwestor, będący najemcą, uzyskał od wynajmującego Szpitala uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Umowa Najmu nie zawiera bowiem dostatecznie wyraźnego sfomułowania (klauzuli) w tym zakresie. Wymaganej klauzuli nie stanowią w szczególności, powoływane przez Skarżącego, postanowienia § 3 ust. 2 i § 4 ust. 4 pkt 4 Umowy. Samo bowiem określenie w Umowie, że Wynajmujący liczy się (i godzi) z ewentualnym dokonaniem przez Najemcę "modernizacji, przebudowy, rozbudowy, wymiany instalacji" (notabene bez doprecyzowania, jakiej konkretnie instalacji – zob. § 3 ust. 2 Umowy), a nawet, że zobowiązuje się "umożliwić wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej przez Najemcę na jego koszt" (zob. § 4 ust. 4 pkt 4 Umowy), nie jest równoznaczne z przyznaniem Najemcy w tej umowie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 pr.bud. Sąd podkreśla, iż nie rozstrzyga – gdyż nie leży to w jego kompetencjach – czy rzeczywistą intencją stron Umowy nie było przyznanie Najemcy takiego uprawnienia już na mocy jej postanowień (względnie czy np. w oparciu o postanowienia Umowy, Najemca może zasadnie oczekiwać i skutecznie dochodzić od Wynajmującego złożenia stosownego oświadczenia w tym zakresie), a jedynie musi ograniczyć się do stwierdzenia, że ewentualne przyznanie Najemcy wymaganego uprawnienia nie zostało dostatecznie jasno (jak tego wymaga się w postępowaniu o pozwolenie na budowę) wysłowione w Umowie. 3. Po trzecie, jest poza sporem, że Inwestor do swego wniosku o pozwolenie na budowę załączył oświadczenie ówczesnego Prezesa Zarządu [...], o niewnoszeniu zastrzeżeń i wniosków do zamierzenia inwestycyjnego na należących do Szpitala działkach nr ewid.: [...], w postaci "proj. wewn. instal. gazowej". Zarazem w aktach znajduje się także późniejsze (złożone już w toku postępowania przed organem I instancji) oświadczenie (kolejnego) Prezesa Zarządu [...], o niewyrażaniu zgody "na rozbudowę stałej wewnętrznej instalacji gazowej w budynku pralni zlokalizowanej na działkach nr [...]/ [...] [...], 1220" – przy czym, jak wynika z treści odwołania oraz skargi, Inwestor odmawia temu ostatniemu oświadczeniu skuteczności prawnej. Nie rozstrzygając tej kwestii – gdyż, znów, nie leży to w kompetencjach sądu administracyjnego – należy poprzestać na stwierdzeniu, że przywołane okoliczności jednoznacznie pokazują, iż kwestia legitymowania się przez Inwestora tytułem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest przedmiotem sporu pomiędzy Stronami Umowy. Jak to już wyżej wskazano (w pkt 3.3. nin. uzasadnienia), organy administracji (a także sąd administracyjny), nie są władne takiego sporu rozstrzygać. W konsekwencji, do czasu rozstrzygnięcia tego sporu we właściwym trybie (np. polubownie) lub na właściwym forum (przed sądem powszechnym), organy administracji są zobligowane przyjmować, że Inwestor nie wykazał należycie deklarowanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – co też prawidłowo uczyniły organy obu instancji w kontrolowanym postępowaniu. 5. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących przede wszystkim naruszenia przywołanych w tym piśmie przepisów Kodeksu cywilnego, należy stwierdzić, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku. Zarzuty te zmierzały bowiem do wykazania, że racja w zaistniałym sporze ze Szpitalem o uprawnienie do zrealizowania przedmiotowej inwestycji leży po stronie Inwestora, a jak to już wyżej wskazano, do rozstrzygnięcia tego sporu nie mogło dojść w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym ani w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. 6. Z tych samych przyczyn Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonego do skargi dokumentu (umowy nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. w sprawie zamówienia publicznego zawartej pomiędzy Szpitalem a Skarżącym), gdyż dowód ten nie służył wyjaśnieniu wątpliwości, które mogłyby i powinny być w niniejszym postępowaniu wyjaśnione – a więc nie znajdował oparcia w treści art. 106 § 3 p.p.s.a. 7. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił. MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło