IV SA/Po 1012/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia : NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska(spr.) Protokolant ref. staż. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Burmistrza K. z dnia [...]r. nr [...] /-/ E. Kręcichowst-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski Sygn. akt IV SA / Po 1012 / 05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 1, 2 i 3, art. 2 pkt 1, art. 3, art. 5, art. 6, art. 23, art. 25, art. 26, art. 30, art. 32 i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255 ze zm.), § 2 i § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r., nr 105, poz. 881) oraz art. 104 i 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działający z upoważnienia Burmistrza K., odmówił K. N. przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami od dnia [...]na dzieci P., D. i D.. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji podniósł, iż Strona w miesiącu maju przebywała w Niemczech, co wynika ze złożonego oświadczenia z dnia [...]września 2005 r. oraz przytoczył treść przepisu art. 1 i art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od powyższej decyzji, K. N. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc trudną sytuację materialną swojej rodziny. Jest bowiem matką samotnie wychowującą dzieci i nie posiada dochodów. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, zgodnie z art. 1 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim, cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 z późn. zm.), zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy, jeżeli zamieszkują łącznie z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaś świadczenia rodzinne przysługują ww. osobom, jeżeli zamieszkują i przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne. Organ odwoławczy wskazał dalej, iż jak wynika z akt sprawy, K.N. w miesiącu maju 2005 r. przebywała w Niemczech, zatem nie spełniła przesłanek do uzyskania świadczeń rodzinnych. K. N. złożyła dwie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc w nich m. in., iż znajduje się w trudnych warunkach materialnych, nie posiadając żadnych dochodów, od 5 lat jest wdową i samotnie wychowuje dzieci. Skarżąca nie zakwestionowała faktu swojego pobytu za granicą w celach zarobkowych, ale wskazała, iż dochody tam uzyskane starczyły tylko na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe twierdzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli, Sąd ocenia czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, Sąd uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi m. in. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1, może polegać bądź na błędnej jego wykładni, czyli błędnym pojmowaniu treści lub znaczenia określonego przepisu, bądź na niewłaściwym jego zastosowaniu, czyli podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę niewłaściwego przepisu (błąd w subsumcji). Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja administracyjna i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest obarczona ww. błędem, gdyż organy administracji błędnie zastosowały przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255 ze zm.) w stosunku do strony skarżącej, gdyż błędnie pojmowały treść lub znaczenia przepisu art. 1 ust. 3 ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Organy słusznie stwierdziły, iż świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim, cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 z późn. zm.), zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy, jeżeli zamieszkują łącznie z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Opacznie jednak organy obu instancji zinterpretowały treść ust. 3 art. 1 ww. ustawy. Faktem jest, iż świadczenia rodzinne przysługują ww. osobom, jeżeli zamieszkują i przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne. Organ odwoławczy wskazał dalej, iż jak wynika z akt sprawy, K. N. w miesiącu maju 2005 r. przebywała w Niemczech, zatem nie spełniła przesłanek do uzyskania świadczeń rodzinnych. Podstaw Jednakże, zdaniem Sądu, wykładnia językowa owego przepisu nie prowadzi do wniosku, że miesięczny pobyt za granicą dyskwalifikuje Skarżącą do otrzymania wnioskowanego świadczenia. W opinii Składu Orzekającego, w ust. 3 art. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych chodzi o coś zupełnie innego, niż wykluczanie z kręgu świadczeniobiorców, osób nawet na krótki czas wyjeżdżających z Polski. Sformułowanie "[...] jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne" znaczy mianowicie tylko tyle, iż osoby ubiegające się oświadczenie muszą przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku (oraz przez okres zasiłkowy) zamieszkiwać i przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale zwrot "co najmniej 1 roku" dotyczy minimalnej długości okresu, w którym świadczeniobiorca ma zamieszkiwać i przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nie wskazania, iż ma to być nieprzerwany okres przed złożeniem wniosku. Innymi słowy, racjonalnemu ustawodawcy nie chodziło o zakazanie potencjalnym świadczeniobiorcom nawet najkrótszych podróży zagranicznych (bo taka interpretacja wykluczałaby możliwość, przykładowo, tygodniowego wyjazdu na pogrzeb osoby bliskiej do Hiszpanii), a jedynie o przyznanie świadczeń osobom, które są związane z Polską i w związku z tym oczekują krajowej pomocy społecznej, a warunkiem takiej przynależności jest właśnie "co najmniej jednoroczny okres, w którym świadczeniobiorca ma zamieszkiwać i przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej- niekoniecznie okres nieprzerwany, lecz łącznie wynoszący minimum 1 rok. Mając powyższe na uwadze, oczywistym jest, iż przedmiotowy miesięczny wyjazd Skarżącej, która jest Polką i mieszka w Polsce nieprzerwanie od urodzenia, (a tylko na miesiąc wyjechała z kraju) nie był złamaniem ustawowego wymogu zamieszkiwania i przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku. Konsekwencją takiej sytuacji jest to, iż w tym stanie rzeczy zastosowania nie znajduje sankcja normy przepisu art. 1 ust. 3 polegająca na odmowie przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci, gdyż K. N. nie przekroczyła ustawowego wymogu zamieszkiwania i przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku. Na marginesie, należy wskazać, iż ustawodawca, biorąc pod uwagę wątpliwości interpretacyjne wynikające z brzmienia ust. 3 art. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych według stanu w okresie wydawania rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie, z dniem [...]lipca 2006 r. usunął z ustawy o świadczeniach rodzinnych wymóg przebywania w Polsce, pozostawiając jedynie wymóg zamieszkiwania przez okres co najmniej roku przed złożeniem wniosku, co jest zmianą jeszcze bardziej "liberalną" dla świadczeniobiorców, niż stan, który wskazał Sąd powyżej. Podkreślenia wymaga także fakt, że organy I i II instancji nie ustaliły i nie wskazały by skarżąca podczas pobytu w Niemczech otrzymała świadczenie rodzinne tego kraju lub z tytułu zatrudnienia za granicą otrzymała wynagrodzenie uniemożliwiające ubieganie się o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego w Polsce. Rozpoznając sprawę ponownie, organy administracji winny przeprowadzić bardziej wnikliwe i wyczerpujące czynności interpretacyjne przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255 ze zm.), mając na względzie wskazane powyżej uwagi. Ze wskazanych wyżej powodów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza K. nie mogły się ostać, zatem na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski