IV SA/Po 1012/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2016r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub organ II instancji), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06. 1960r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 23, dalej kpa) - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2016r., nr [...], o zatrzymaniu prawa jazdy A, B, T, dokument nr [...], druk nr [...], wydany dnia [...].08.2012r. J. N. przez Prezydenta Miasta P. (dalej Prezydent lub organ I instancji) - na okres 3 miesięcy od dnia [...].06.2016r, do [...].09.2016r. włącznie. Decyzji nadano się rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 102 ust. 1 c ustawy o kierujących pojazdami. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Prezydent podał art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1 c ustawy z dnia [...] stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 627, dalej ukp), w związku z art. 104 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że Komisariat Policji w M., działając na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 a lit. a - ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) dnia [...].06.2016r. zatrzymał w/w dokument prawa jazdy. Zgodnie z cytowanym przepisem policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1 c - w/w ustawy o kierujących pojazdami nakłada na starostę, w tym przypadku na prezydenta miasta na prawach powiatu, obowiązek wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od tej decyzji J. N. (dalej odwołujący lub skarżący) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając: - naruszenie art. 80 k.p.a. w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 roku w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym (Dz. U. z 6.03.2014r., poz. 281), poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegającą na przyjęciu, że urządzenie, którym dokonano pomiaru prędkości określiło prędkość pojazdu prowadzonego przez J. N., podczas gdy zgodnie z cytowanym przepisem rozporządzenia konstrukcja i wykonanie przyrządu powinny, zapewniać wskazanie pojazdu, którego prędkość została zmierzona, a urządzenie [...] nie jest wyposażone w stosowny identyfikator; - błędne ustalenia faktyczne co do rzeczywistego przekroczenia przez J. N. dopuszczalnej administracyjnie w terenie zabudowanym prędkości; - błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę decyzji, a sprowadzający się do wadliwego uznania, iż zatrzymanie w dniu [...] czerwca 2016 r. prawa jazdy obowiązuje w obrocie prawnym, pomimo tego, iż dokonane ono zostało z naruszeniem obowiązujących przepisów. Odwołujący podkreślił, że swoją decyzję organ administracji uzasadnił m. in. tym, że wobec tego, iż J. N. kierując samochodem m-ki [...] nr rej. [...] przekroczył prędkość w obszarze zabudowanym o 71 km, przeto Komisariat Policji w M., w oparciu o treść art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zatrzymał dokument prawo jazdy. Przedmiotowa decyzja jest wadliwa, gdyż wydana została w oparciu o dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego oraz na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, sprowadzającego się do stwierdzenia, iż zatrzymanie w dniu [...] czerwca 2016 r. prawa jazdy obowiązuje w obrocie prawnym, pomimo tego, że dokonane ono zostało z naruszeniem obowiązujących przepisów. W pierwszej kolejności odwołujący wskazał, że zawiadomienie, które stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji odnosi się do J. N. ur. [...] stycznia 1961 r. w S., a tymczasem adresatem przedmiotowej decyzji jest J. N. ur. [...] stycznia 1961 r.; zatrzymania dokumentu prawa jazdy dokonał nie Komisariat Policji w M., a funkcjonariusz policji; J. N. złożył do Sądu Rejonowego w B. wniosek o uchylenie mandatu karnego seria [...] nr [...], dysponując materiałem dowodowym, osobowym na okoliczność, że w dniu [...].06.2016r. o godz. [...] w m. Zielin poruszał się swoim samochodem w obszarze zabudowanym z prędkością nie przekraczającą 50 km/h. Stanowisko odwołującego w zakresie wniosku o umorzenie postępowania wynika z faktu, że organ wydający zaskarżoną decyzję bezzasadnie przyjął, iż urządzenie, którym dokonano pomiaru określiło prędkość pojazdu prowadzonego przez J. N., podczas gdy urządzenie [...] nie jest wyposażone w stosowny identyfikator. Dodatkowo, do akt sprawy nie dostarczono dowodu przeszkolenia funkcjonariuszy do obsługi laserowego miernika prędkości, a więc tym bardziej pomiar z dnia [...] czerwca 2016r. nie może być podstawą prowadzenia jakiegokolwiek postępowania. Organ II instancji w powyżej opisanej decyzji z dnia [...] września 2016r. podzielił ustalenia poczynione w decyzji Prezydenta, dodając własne uwagi w ustosunkowaniu do zarzutów odwołania. Przede wszystkim SKO podało, że podstawowym materiałem dowodowym w sprawie była informacja o zatrzymaniu J. N. prawa jazdy i wydaniu mandatu karnego podczas kontroli drogowej, przeprowadzonej przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w M.. W piśmie tego Komisariatu z dnia [...].06.2016r. wskazana została błędna data urodzin J. N., błąd ten jednak został sprostowany w piśmie z dnia [...].07.2016r. Prawidłowo natomiast zostały podane przez Policję inne dane identyfikujące kierowcę o nazwisku J. N. np. PESEL. Kolegium nie miało więc wątpliwości co do osoby kierowcy. SKO po przeanalizowaniu okoliczności sprawy wyjaśniło, że istotnym dla wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp jest stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Powołany przepis ukp jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, nakładającym na starostę obowiązek zatrzymania prawa jazdy w przypadku w nim opisanym. Fakt przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym jest konieczną i zarazem wystarczającą przesłanką zatrzymania prawa jazdy na mocy w/w przepisu prawa. W badanej sprawie funkcjonariusz Policji działając w trybie art. 135 pkt 1 a lit. a) ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym zatrzymał J. N. prawo jazdy, wobec stwierdzonego podczas kontroli drogowej, przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zatrzymanie prawa jazdy i kontrola prędkości pojazdu została wykonana przez funkcjonariuszy Policji, a zatem przez osoby do tego uprawnione. Zgodnie bowiem z art. 135 ust. 1 pkt la lit. a) powyższej ustawy "Policjant: zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym". W tej sytuacji wobec stwierdzonego przez Policję przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h Prezydent Miasta P. był zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organy administracji publicznej nie mają możliwości odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy. Wystąpienie przesłanek wynikających z art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp obliguje organ administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy, przepis ten nie pozostawia organowi żadnego zakresu uznania administracyjnego. Ustawodawca w art. 102 ust.1 c ukp wyraźnie określił, że starosta (tutaj prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję, o której mowa w ust. pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Tak więc ustalenie okresu zatrzymania prawa jazdy i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności odbyło się zgodnie z cytowanym przepisem prawa. Rygor natychmiastowej wykonalności nadawany jest z mocy samego prawa. Organ II instancji zwrócił uwagę na przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.03.2015r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.. z 2015r. poz. 541 ze zm.) zgodnie z którym, podstawą wydania decyzji o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5 (tj. ustawy o kierujących pojazdami), jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 a ustawy wymienionej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20.06.1997r. - Prawo o ruchu drogowym). J. N. zakwestionował ustalenia Policji dotyczące przekroczenia prędkości, jednak w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy nie można skutecznie kwestionować ustaleń dokonanych przez organy Policji w postępowaniu mandatowym. Czynności Policji nie podlegają weryfikacji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze czy Prezydenta Miasta P., ponieważ przekraczają zakres ich kompetencji. Sprawa administracyjna dotycząca zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem prędkości o ponad 50 km/h na terenie zabudowanym jest sprawą odrębną od postępowania w sprawie o wykroczenie a z akt sprawy wynika, że sprawa wykroczenia zakończyła się przyjęciem mandatu. Organy administracji publicznej związane są ustaleniami dokonanymi przez Policję. Skargę na tę decyzję złożył J. N., reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie , uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił decyzji SKO naruszenie przepisów postępowania w postaci: 1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 roku w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym (Dz. U. z 6.03.2014 r., poz. 281), w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji jedynie na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy oraz zaakceptowaniu faktu nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego z jednoczesnym brakiem przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a także poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegającą na przyjęciu, że urządzenie, którym dokonano pomiaru prędkości określiło prędkość pojazdu prowadzonego przez J. N., podczas gdy zgodnie z cytowanym przepisem rozporządzenia konstrukcja i wykonanie przyrządu powinny zapewniać wskazanie pojazdu, którego prędkość została zmierzona, a urządzenie [...] nie jest wyposażone w stosowny identyfikator; 2. art. 6, 7 ab initio w związku z art. 8 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie zasady praworządności i zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej; 3. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie, że skarżący w dniu [...] czerwca 2016 r. przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym oraz poprzez błędne przyjęcie, iż wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie niniejszego przepisu ma charakter obligatoryjny. Skarżący następnie obszernie uzasadnił swe stanowisko. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało wnioski i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 dalej ppsa). Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Mając na uwadze powyższe zasady, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Z akt administracyjnych kontrolowanego postępowania wynika jednoznacznie, że Komisariat Policji w M. zatrzymał J. N. prawo jazdy z powodu przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Dokument ten został przesłany dnia [...] czerwca 2016r. do organu I instancji. Podkreślić trzeba, że okoliczność ta zobowiązywała organ I instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) do dnia 3 czerwca 2018r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 jest informacja, o której mowa w pkt 1 i 3. ustawy o kierujących pojazdami, na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest tak właśnie informacja. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku identyfikacji pojazdu, którym kierował skarżący, oraz pominięcia przez organy okoliczności popełnienia wykroczenia wskazać należy, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organy nie badają okoliczności, w jakich doszło do popełnienia wykroczenia, ani okoliczności dotyczących sposobu dokonania pomiaru prędkości i rodzaju urządzeń do temu służących. Organy opierają swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na przekazanej informacji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zatem organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów zmierzających do weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Dlatego też zarzuty skarżącego dotyczące błędnego ustalenia okoliczności związanych z popełnieniem przez niego wykroczenia drogowego nie miały wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, kwestią istotną dla wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, było rozstrzygnięcie czy prawidłowo ustalono czy skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h. Rozstrzygnięcie tej kwestii może zaś nastąpić w toczącym się postępowaniu karnym tj. w postępowaniu w sprawach o wykroczenie, w związku z odmową przyjęcia mandatu. W niniejszej sprawie skarżący przyjął mandat karny i nie wskazał, aby toczyło się postępowanie karne związane z tym wykroczeniem. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wypowiadał się w kwestii istoty kary administracyjnej, której główną funkcją jest prewencja a nie odpłata za popełniony czyn zabroniony. Kara administracyjna jest wymierzana za naruszenie porządku prawnego, niezależnie od okoliczności tego naruszenia, co świadczy o prewencyjnej funkcji tej kary. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.