IV SA/Po 1014/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak WSA Ewa Kręcichwost Durchowska(spr.) Protokolant ref-staż Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę / - / D. Rzyminiak-Owczarczak / - / P. Miładowski / - / E. Kręcichwost-Durchowska Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U., na podstawie art. 104 i 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) oraz art. 11 pkt 2 b i art. 27a ust. 1, a także art. 35a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 z zm.), art.16 ust. 8 i art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997 r., nr 28, poz. 153 ze zm.) jak również upoważnienie R. M. w U. Nr [...] z dnia [...] lutego 1994 r., po rozpatrzeniu wniosku Nr [...] złożonego dnia [...] kwietnia 2004 r. przez D. S. postanowił odmówić D. S. przyznania świadczenia renty socjalnej dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 43 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej świadczenie pieniężne przyznaje się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Organ nadmienił, iż Sąd Rejonowy w P., w dniu [...] września 2003 r., zmieniając zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Niepełnosprawności Województwa W. zaliczył D.S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia [...] lutego 2002 r. Organ orzekający wskazał jednak, iż w związku z tym, że D. S. nie złożył wniosku o przyznanie renty socjalnej w tym okresie Ośrodek Pomocy Społecznej w U. nie mógł wydać decyzji przyznającej rentę socjalną i dokonać spłaty. W dniu [...] maja 2004 r. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. wpłynęło odwołanie D. S. od ww. decyzji. Odwołujący się zaskarżył tę decyzję w całości i wniósł o przekazanie mu prawa do renty socjalnej i jej spłaty w okresie od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] września 2003 r. z ustawowymi odsetkami. Równocześnie D. S. wniósł o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania, gdyż z powodu choroby w okresie od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] maja 2004 r. nie mógł tego uczynić bez swojej winy. W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, iż zaskarżona decyzja nie uwzględnia faktu, iż wyrokiem Sądu Rejonowego - X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P., sygn. akt [...] odwołujący się zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia [...] lutego 2002 r. na [...] lata i w związku z powyższym istnieje ciągłość w zakresie jego uprawnień do otrzymywania renty socjalnej a dokumentację w tym zakresie posiadał Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w U. Odwołujący się podkreślił, iż był przez okres ponad [...] roku pozbawiony środków do życia i zaciągał nieustannie pożyczki, by przeżyć. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu odwołania D. S. od decyzji Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania renty socjalnej dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, na podstawie art. 134 kpa postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną przedmiotową decyzję strona otrzymała w dniu [...] kwietnia 2004 r., co D. S. potwierdził podpisem na dowodzie doręczenia. Termin do wniesienia odwołania upłynął więc w dniu [...] maja 2004 r., zaś odwołanie wniesione zostało w dniu [...] maja 2004 r. (potwierdzenie daty wpływu odwołania do organu I Instancji). Jako że odwołujący się podał, iż jego choroba trwała do dnia [...] maja 2004 r., a więc do dnia, w którym upłynął termin wniesienia odwołania, a odwołanie wniesione zostało dopiero po upływie [...] dni od ustania przyczyny opóźnienia bez usprawiedliwionej przyczyny, organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...] sierpnia 2004 r. D.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zaskarżył w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i wniósł o jej zmianę oraz o rozpoznanie swojego wniosku o przywrócenie mu terminu do złożenia odwołania od decyzji Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. nr [...] odmawiającej przyznania świadczenia renty socjalnej i jej spłaty. W uzasadnieniu skarżący podał, iż jest osobą upośledzoną, mającą ciężko chorą matkę pod opieką i jest mu bardzo trudno sprostać wszystkim obowiązkom i potrzebom. Skarżący wskazał, iż w okresie od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] maja 2004 r. był bardzo chory, a potem miał dłuższy okres powrotu do zdrowia. Skarżący stwierdził, iż nie zna się na sprawach prawnych i musi prosić różne osoby o pomoc, która nie zawsze jest skuteczna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy w całości podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Kontrola sądu administracyjnego - zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) - ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawidłowo zastosowały do niego przepisy prawa materialnego. Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji nie naruszyły nadto prawa procesowego. Organ odwoławczy słusznie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania D.S. Zgodnie z art. 58 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska [w:] Komentarz do kpc, Warszawa 1999 r., s. 322). Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (J. Krajewski [w:] Komentarz do kpc, Warszawa 1999 r., s. 274). W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi "tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon [w:] Komentarz IV, Warszawa 1970 r., s. 136). W konsekwencji "pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej" (E. Iserzon [w:] Komentarz IV, Warszawa 1970 r., s. 136). W przedmiotowej sprawie, termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] maja 2004 r., a odwołanie wpłynęło dopiero w dniu [...] maja. We wniesionym odwołaniu od decyzji, skarżący usprawiedliwił jedynie niemożność wniesienia odwołania w terminie do [...] maja ze względu na trwającą do tego dnia chorobę, nie usprawiedliwił natomiast [...] -dniowego terminu opóźnienia po zakończeniu choroby, a podnoszone przez skarżącego w skardze okoliczności nie dają podstaw do usprawiedliwienia opóźnienia. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił braku winy w złożeniu odwołania po terminie od momentu ustania swojej choroby w dniu [...] maja 2004 r. Skutkiem tego było słuszne i zgodne z prawem postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Odnośnie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, Sąd miał na uwadze, iż przepis art. 129 § 2 kpa jasno i precyzyjnie wskazuje, iż osoba zainteresowana może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczania decyzji. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący otrzymał decyzję w dniu [...] kwietnia 2004 r. a odwołanie strony skarżącej zostało wniesione dopiero w dniu [...] maja 2004 r., czyli po terminie przewidzianym w kpa. Stąd też za słuszne należy uznać postanowienie organu II instancji o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 kpa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że złożenie odwołania z uchybieniem 14 - dniowego terminu, po prawidłowym pouczeniu o tym terminie, nakłada na organ obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Należy wskazać, iż uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu (niepublikowany wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz musi być dokonane w momencie zaistnienia obiektywnych przesłanek, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Pogląd ten jest niekwestionowany i znajduje poparcie w licznych orzeczeniach NSA np.: w niepublikowanym wyroku NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, w którym stwierdzono, że: "Skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14 - dniowego terminu (art. 129 § 2 kpa). W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 kpa. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej."; czy też w niepublikowanym wyroku NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, w którym przyjęto, że: "Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania" i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - tak NSA w wyroku z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, BS 1997, nr 5, poz. 32. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. / - / D. Rzyminiak-Owczarczak / - / P. Miładowski / - / E. Kręcichwost-Durchowska MK