IV SA/Po 1016/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-20

Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest renta inwalidzka, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest renta inwalidzka, a która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący P. N. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Po uiszczeniu wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody z renty inwalidzkiej, brak majątku oraz ponoszone wydatki i zadłużenie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE P. N. wniósł skargę na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Po uiszczeniu wpisu sądowego w kwocie [...]zł., skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w którym wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku (zajmowane mieszkanie jest wynajmowane od PKP), a źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą schorowaną i całkowicie niezdolną do pracy na podstawie orzeczenia lekarza ZUS. Wnioskodawca przedstawił również zestawienie wydatków na telefon ([...] zł./mc), ubezpieczenie od zawału ([...] zł./rok) i na wypadek śmierci ([...] zł./rok), rehabilitację i sanatorium ([...] zł./rok), koszty leczenia (ok. [...] zł./rok), gaz (ok. [...] zł./mc), prąd ([...] zł./mc), czynsz, wodę i kanalizację ([...] zł./mc). Dodatkowo wnioskodawca wskazał na kredyt w A. B. polska S.A. (do spłaty [...] zł.), P. B. P. (do spłaty ok. [...] zł.) i w SKOK W. (do spłaty [...] zł.). Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu, iż jedynym źródłem utrzymania skarżącego są świadczenia z tytułu renty inwalidzkiej w kwocie [...]zł., stwierdzić należy, że skarżący zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło