IV SA/Po 102/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi T. Ś., G. Ś., A. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...]października 2013 nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących T. Ś., G. Ś., A. Ś. solidarnie kwotę 300 złotych (trzysta) tytułem kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2013r. T. Ś., A. Ś. i G. Ś. domagali się wszczęcia postępowania na podstawie art.154 i 155 kpa odnośnie inwestycji znajdującej się na ul. P. [...] w K. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. działając na podstawie art.61 a § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2010r, albowiem żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania. Na skutek rozpoznania zażalenia wnioskodawców Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż PINB nie wezwał wnioskodawców do sprecyzowania żądania, choć we wniosku domagali się wszczęcia postępowania na podstawie art.154 i 155 kpa. Z uwagi, że są to odrębne tryby postępowań administracyjnych, nie mogą być stosowane łącznie. Nadto wnioskodawcy nie wskazali aktu administracyjnego, co do którego żądają wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Pismem z dnia 26 sierpnia 2013r. wnioskodawcy sprecyzowali swoje żądania wnosząc o wszczęcie postępowania z art.155 i 156 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę, postanowieniem z dnia [...] października 2013r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K.działając na podstawie art. 61 a § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że T. Ś. nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu, o którym mowa w rozumieniu art.28 kpa. Zażalenie na powyższe postanowienie, zwane odwołaniem wnieśli T. Ś., A.Ś.i G. Ś., podnosząc iż posiadają interes prawny, bowiem T. Ś. jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością przy ul. P. [...]. Zaś A. Ś. i G. Ś. - jej synowie użytkują tą nieruchomość prowadząc na niej od 1995r. swoją działalność gospodarczą – stację paliw. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przed WINB toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2010r., którą organ udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku obsługi stacji LPG oraz stanowiska do tankowania gazu LPG. Nadto organ przytoczył treść przepisu art.155 kpa. i wskazał, że zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej domagać się może wyłącznie podmiot, który był stroną w postępowaniu pierwotnym, którego decyzja dotyczy. PINB prawidłowo zatem odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego wnioskodawcom. Nadto organ I instancji nie pominął w swym postanowieniu A.Ś. i G. Ś. bowiem z sentencji postanowienia wynika, że również ich ono dotyczy. Skargi na powyższe postanowienie (zwane błędnie odwołaniem od decyzji) złożyli T. Ś., A.Ś. i G. Ś., podnosząc te same argumenty co w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył sprawy ze skarg. T Ś., A. Ś. i G. Ś. do wspólnego rozpoznania i prowadzenia pod sygnaturą IV SA/Po 102/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania Sądu było postanowienie WWINB z dnia [...] grudnia 2013r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...] października 2013r. Przede wszystkim należy zauważyć, że organ I instancji w sposób wadliwy uzasadnił swe rozstrzygnięcie. Organ odniósł się jedynie do jednego z trzech wnioskodawców – T. Ś. Uzasadnienie zawiera jedynie przytoczenie przepisów i orzeczeń oraz jedno zdanie, iż "T. Ś. nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu w rozumieniu art.28 kpa". Organ nie zbadał istnienia bądź braku tego interesu. Nadto nie odniósł się w ogóle do pozostałych dwóch wnioskodawców – A. Ś. i G. Ś., czym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Organ I instancji nie wykazał przesłanek z art.155 kpa. Poza tym postanowienie zawiera błędne pouczenie. Organ II instancji zaś nie naprawił tych uchybień. Uzasadnienie decyzji (postanowienia) winno stosownie do zawartej w art.80 kpa zasady swobodnej oceny dowodów, tak odzwierciedlać stanowisko organów, by strona postępowania nie została pozbawiona możliwości oceny poprawności przeprowadzonego w sprawie postępowania. Obowiązek zaś dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, spoczywa na organie, zaś sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji publicznej w wykonaniu tego obowiązku, gdyż do kompetencji sądu orzekającego należy jedynie kontrola legalności decyzji (postanowienia). Należy pamiętać, że prawidłowo sformułowane uzasadnienie decyzji powinno odzwierciedlać poszczególne etapy prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym postępowania dowodowego, nadto wskazać, jakie fakty ustalono oraz zawierać opis dokonanej subsumpcji. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego w ustalonym stanie faktycznym. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Uzasadnienie prawne decyzji nie może zaś polegać tylko na powołaniu przez organ artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz winno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Brak w uzasadnieniu decyzji (postanowienia) ustaleń oraz rozważenia okoliczności związanych z przedmiotem postępowania stanowi naruszenie dyspozycji art.107§ 3 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu. Z uwagi na powyższe Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stosownie do unormowania wynikającego z art. 135 p.p.s.a., wobec stwierdzenia naruszenia prawa, a więc podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 P.p.s.a. Na marginesie należy podkreślić, iż ustalenie kręgu stron postępowania w trybie nadzwyczajnym tj. na podstawie art.155 kpa następuje w oparciu o te same reguły jak winno to nastąpić w postępowaniu zwykłym. A zatem zasadniczo krąg stron postępowania zwykłego i nadzwyczajnego winien być tożsamy. Jednak nie oznacza to, że ze skutecznym wnioskiem o przeprowadzenie postępowania w trybie art.155 kpa nie może wystąpić podmiot, który nie był stroną postępowania zwykłego. Jest to bowiem możliwe w przypadku, gdy taki podmiot wykaże, że istnieje interes prawny, który przemawia za wszczęciem nadzwyczajnego postępowania. W innym wypadku organy administracyjne na podstawie art.61 a § 1 kpa są uprawnione do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu.