IV SA/Po 1020/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011r. sprawy ze skargi W. M., D. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 września 2009 r. sygn. akt II SA/Po 67/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając skargę W. M. i D. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2008r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając Sąd wskazał, że Wojewoda na skutek odwołania skarżących utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] 15 października 2008 r. znak [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę inwestorowi [...] dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku handlowo-usługowego w [...]. Skarżący są właścicielami działki sąsiedniej z działką inwestorów. W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego nie zostały należycie rozważone warunki dotyczące zaciemnienia okien w budynku skarżących, tym bardziej, że w sprawie, z uwagi na bliskość zabudowy, możliwość wystąpienia takiego zaciemnienia niewątpliwie istnieje. Sąd nakazał uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie poprzez wezwanie inwestora o uzupełnienie dokumentacji projektowej (sporządzone przez projektanta), co do zgodności inwestycji z wymaganiami dotyczącymi zaciemnienia nieruchomości sąsiedniej i dopiero w świetle tego materiału dokonanie oceny, czy zostały spełnione warunki określone w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej jako Rozporządzenie). Zarazem Sąd ocenił, że w okolicznościach sprawy projektowany przez inwestora parterowy łącznik nie będzie wywierał na działkę skarżących żadnych negatywnych immisji, za wyjątkiem możliwego zacienienia w części wykraczającej ponad istniejący na ich działce mur. Sąd wskazał, że w tym stanie rzeczy nie sposób doszukiwać się naruszenia "uzasadnionego" interesu skarżących, który doznałby uszczerbku w efekcie zlokalizowania parterowej zabudowy przy granicy ich działki. Jako chybioną Sąd ocenił argumentację skarżących dotyczącą naruszenia § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2004 r. Nr 109, poz. 1156). Interpretując kryterium zawarte w tym przepisie z uwzględnieniem tych przepisów ustawowych, którym służy: art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i art. 140 i 144 K.c. Sąd wskazał, że przepis § 12 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia dopuszcza sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku bez otworów okiennych, którego ściany nie będą pokrywać się na całej szerokości i wysokości ze ścianą budynku już istniejącego w granicy (na działce sąsiedniej), pod warunkiem, że - w konkretnym stanie faktycznym - nie ograniczy ona możliwości korzystania z działki sąsiedniej ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 140, 144 K.c.). Sąd podkreślił przy tym, że niezależnie od wymogów określonych w przepisach Rozporządzenia i ww. przepisów ustawowych, konieczne jest również uwzględnienie postanowień zawartych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, albowiem wiązały one organ architektoniczno-budowlany (art. 55 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717). Sąd ocenił, że udzielając pozwolenia na rozbudowę organ I instancji zrealizował wiążące go wymagania zawarte w decyzjach o warunkach zabudowy w tym w szczególności dotyczących lokalizacji i powierzchni planowanej rozbudowy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2008 r. znak [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Uzasadniając Wojewoda napisał, że pismem z dnia [...] września 2010 r. wezwał inwestora o uzupełnienie dokumentacji projektowej poprzez wykazanie przez osobę uprawnioną, iż nie zostały naruszone przepisy § 13 Rozporządzenia. W wyznaczonym terminie została przekazana analiza możliwości zaistnienia zjawiska przesłaniania, z której wynika, iż w przedmiotowej sprawie przesłanianie nie występuje. Wojewoda ocenił, wskazując na związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Sądu, że planowana rozbudowa w granicy z działką skarżących nie narusza zasad współżycia społecznego, jak też nie zakłóca korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Na opisane rozstrzygnięcie Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli W. M. i D. M. Skarżący zwrócili się do Sądu o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w kwocie 1237 zł obejmującej wynagrodzenie pełnomocnika, koszty sądowe oraz opłatę od pełnomocnictwa. Skarżący napisali, że mają wątpliwości, czy projekt budowlany zawiera wszystkie opinie, uzgodnienia, pozwolenia oświadczenia i inne dokumenty wymagane przepisami szczególnymi, czy zakres i treść projektu budowlanego jest dostosowana do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych, czy projekt budowlany zawiera wszystkie elementy określone przepisami prawa, czy projekt zawiera oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną oraz, czy projekt zawiera wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia budynku mieszkalnego. W ocenie skarżących przeprowadzenie nakazanego przez Sąd dowodu odbyło się z naruszeniem art. 77 § 2 kpa w związku z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Wojewoda zamiast wezwania na podstawie art. 50 § 1 kpa winien był wydać stosowne postanowienie. Dokonując analizy zgodności planowanej inwestycji z warunkami technicznymi w kwestii odległości od granicy z działką sąsiednią w oparciu o art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ ma obowiązek dokładnie ustalić czy zachodzą przesłanki do zastosowania szczególnego rodzaju usytuowania projektowanego obiektu, czy też przesłanki takie nie zachodzą. Nie została wykonana analiza, czy rozmiary działki inwestora umożliwiają czy też uniemożliwiają usytuowanie budynku w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia możliwe jest tylko takie sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej. W ocenie skarżących organy obu instancji w sposób absolutnie niedopuszczalny pozwoliły na zrealizowanie inwestycji rażąco naruszającej warunki techniczne. W odpowiedzi na skargę organ administracji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę wykonał wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 września 2009 r. sygn. akt II SA/Po 67/09. Nadto Wojewoda podkreślił , że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 56 poz. 461 ze zm.) przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponieważ wniosek w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę został złożony w dniu 29 maja 2008 r. bezspornym jest, iż kontroli przedłożonego projektu budowlanego należy dokonywać w oparciu o przepisy obowiązującego w jego dacie. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 1020/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego wynika, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego objęte jest przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Z treści powołanego przepisu w jednoznaczny sposób wynika obowiązek organu orzekającego w sprawie podporządkowania się wyrażonej w orzeczeniu sądu ocenie prawnej jak i wytycznym sądu co do dalszego postępowania w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że Wojewoda Wielkopolski wydając zaskarżoną decyzję zastosował się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu. Powyższe dotyczy uzupełnienia dokumentacji projektowej i jednoznacznego ustalenia, przez uprawnionego projektanta, o zgodności inwestycji z wymaganiami dotyczącymi zaciemnienia nieruchomości sąsiedniej. Jak bowiem wynika z analizy nadesłanej na żądanie organu, powołującej się na stosowne pomiary przeprowadzone przez firmę geodezyjną, nie zostały naruszone wymagania określone w przepisach § 13 Rozporządzenia (k. 157-161 akt administracyjnych). Odnosząc się do zarzutu skargi o zastosowanej przez organ wadliwej podstawie prawnej przy wzywaniu inwestora o uzupełnienie dokumentacji projektowej Sąd wskazuje, że jest to argument bezzasadny. Przede wszystkim wystosowane przez organ wezwanie z dnia [...] września 2010 r. (k. 154 akt adm.) jest jednoznaczne i oczywiste i doprowadziło do oczekiwanego uzupełnienia dokumentacji projektowej. Nadto wskazywany przez skarżącego art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego odnosi się do wyjaśniania wątpliwości co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego (Dziwiński Robert, Ziemski Paweł. Komentarz do art.81c Kodeksu budowlanego [w:] LEX), nie zaś do uzupełniania przedłożonej organowi dokumentacji, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia prawa materialnego poprzez niezgodne z prawem usytuowanie projektowanej inwestycji na działce inwestorów Sąd wskazuje, że ta kwestia była już analizowana przez Sąd w sprawie II SA/Po 67/09. Sąd ocenił wówczas, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy nie można uwzględnić zarzutów jakoby projektowana inwestycja nie spełniała warunków technicznych obowiązujących w dacie wydania decyzji, w tym w szczególności zarzutu niezgodnego z rozporządzeniem usytuowania budynku w granicy z działką. W związku ponowieniem zarzutu w tym temacie należy wskazać, że artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn, akt I SA/Wr 1591/09, LEX nr 559604). Na marginesie zatem Sąd zaznacza, że rację miał Wojewoda wskazując w odpowiedzi na skargę, na przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 56 poz. 461 ze zm.) i wywodząc, że skoro wniosek w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę został złożony w dniu [...] maja 2008 r., to kontroli przedłożonego projektu budowlanego należało dokonywać w oparciu o przepisy obowiązującego w jego dacie. Odnosząc się do wyrażonych na końcu skargi wątpliwości skarżących co do tego, czy projekt budowlany zawiera wszystkie opinie, uzgodnienia, pozwolenia oświadczenia i inne dokumenty wymagane przepisami szczególnymi a zakres i treść projektu budowlanego jest dostosowana do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych oraz czy projekt budowlany zawiera wszystkie elementy i wyniki badań określone przepisami prawa, Sąd wskazuje, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego (art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego). Dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę zostały wymienione w art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego. Ustawodawca zastrzegł przy tym, że zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych (art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego) i wymienił części składowe projektu budowlanego zastrzegając fakultatywność poszczególnych wymagań (art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego), w tym niektórych wymagań wymienionych przez skarżących. Organ I instancji wprost ocenił w uzasadnieniu swojej decyzji, że przedłożona dokumentacja posiada niezbędne uzgodnienia. Jakkolwiek ocena ta jest lakoniczna to należy uznać, że organ nie ma obowiązku wymieniania w uzasadnieniu decyzji wszystkich załączników do wniosku (i każdorazowej ich oceny) oraz uzasadniania odstąpienia od egzekwowania dostarczenia poszczególnych opinii, oświadczeń lub wyników badań, jeżeli nie dostrzega potrzeby wystąpienia o nie lub ich przeprowadzenia. W tym miejscu warto podkreślić, że w ramach projektu rozbudowy istniejący budynek powiększy się o dodatkową powierzchnię magazynową, aneks usług ksero oraz salkę konferencyjną i pomieszczenie serwisowe dostosowując funkcjonalność obiektu do aktualnie prowadzonej działalności – nie są więc to skomplikowane prace budowlane, a planowany obiekt jest jednokondygnacyjny i będzie przylegał do dużo wyższego budynku skarżących postawionego również w granicy z działką inwestorów, którzy wyrazili na to, w odpowiednim czasie, zgodę. Skoro zatem organ, wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa, ani wiążących go wytycznych sądu orzekającego wcześniej w sprawie, a zawartych w wyroku z dnia 11września 2009r. w sprawie II SA/Po 67/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002r.). MZ