IV SA/Po 1020/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-13
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może otrzymać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na swoją sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca wykazała, że jej dochód oraz wydatki na utrzymanie rodziny i rehabilitację niepełnosprawnego męża uniemożliwiają poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i powinno być przyznawane tylko w sytuacjach obiektywnej niemożności finansowej.Stan faktyczny
J.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o świadczeniu pieniężnym z tytułu pracy przymusowej. Skarżąca wykazała, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, a ich jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura. Przedłożyła dokumenty potwierdzające dochody i wydatki, w tym faktury za mieszkanie, leki, gaz, prąd, ubezpieczenie oraz orzeczenie o niepełnosprawności męża i koszty rehabilitacji.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2011r nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
J.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, a jedynym źródłem ich utrzymania jest jej emerytura wynosząca [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedłożyła zaświadczenie o wysokości opłat za mieszkanie ([...] zł.), potwierdzenie wypłaty własnej emerytury ([...] zł.) i emerytury męża ([...] zł.), kopie faktur za leki za okres 11-12.2011r. na łączną kwotę [...] zł., fakturę za gaz za 10.2011r. ([...] zł.), kopię faktury za prąd za okres 24.08.2011 – 26.10.2011r. ([...] zł.), kopię dowodów wpłat na ubezpieczenie PZU własne i męża (łącznie [...] zł.), zeznanie PIT za 2010r. oraz karty leczenia szpitalnego oraz orzeczenie o niepełnosprawności męża. Z dodatkowych wyjaśnień wnioskodawczyni wynika, iż na rehabilitacje męża wydaje [...] zł. miesięcznie.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że wysokość dochodu w rodzinie skarżącej wynoszący łącznie [...] zł., przy uwzględnieniu miesięcznych wydatków na leki, utrzymanie mieszkania, gaz, prąd i rehabilitację niepełnosprawnego męża w łącznej kwocie ok. 1903,81 zł., powoduje iż skarżąca należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło