IV SA/Po 1023/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 05 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1023/16 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z 05 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1023/16, sprostowanym postanowieniem z 23 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1023/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny ("WSA") w Poznaniu, rozpoznawszy skargę R. P., uchylił zaskarżoną decyzję, opisaną w rubrum nin. postanowienia, i poprzedzającą ją decyzję, a także zasądził zwrot kosztów postępowania. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz odpis postanowienia o sprostowaniu wyroku wraz z uzasadnieniem zostały doręczone, jedną przesyłką, m.in. M. P. w dniu 29 maja 2017 r. (k. 78 akt sądowych). Pismem z 01 czerwca 2017 r. M. P. przesłał do WSA w Poznaniu pismo, zatytułowane "Zażalenie Na wyrok z dnia 05 maja 2017 r. Sygn. akt IVSA/PO 1023/16 Doręczonego w dniu 29.05.2017 r." (k. 81). Wskazał, że powyższy wyrok zaskarża w całości, W uzasadnieniu zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa przez Burmistrza i geodetę oraz ocenił, że skarga R. P. jest bezzasadna i sprzeczna ze stanem faktycznym i prawnym. Postanowieniem z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1023/16, WSA w Poznaniu, uznawszy ww. pismo M. P. za skargę kasacyjną, odrzucił ją. Uzasadniając WSA wskazał na tzw. przymus adwokacko-radcowski wymagany do sporządzenia skargi kasacyjnej. Podkreślił, że skarga kasacyjna niepodpisana przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami podlega odrzuceniu. Stanowi to samodzielną przesłankę odrzucenia skargi kasacyjnej, jako niedopuszczalnej. WSA wskazał, że M. P. został o tym prawidłowo pouczony przy doręczeniu odpisu wyroku (k. 73, 88–89). Na ww. postanowienie Sądu z 13 czerwca 2017 r. M. P. wniósł zażalenie, datowane na 26 czerwca 2017 r. (a wniesione 27 czerwca 2017 r. – data stempla pocztowego, k. 106). Napisał w nim m.in., że otrzymał "odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz odpis postanowienia o sprostowaniu wraz z uzasadnieniem". Nadto napisał, że doręczono Jemu "odpis postanowienia od którego przysługuje zażalenie w wykonaniu zarządzenia z dnia 23 maja 2017 r." i dołączył dwie kserokopie pouczenia – pisma przewodniego o doręczeniu odpisu postanowienia. Dalej napisał: "W związku z tym odpisem postanowienia wystosowałem pismo, które mi przysługuje Zażalenie na wyrok z dnia 05 maja 2017r. zaskarżając wyrok w całości prosząc o jego uchylenie" (k. 99-102). Na to zażalenie wniósł odpowiedź R. P., który stwierdził, że uczestnik postępowania pomija okoliczność, że wraz z doręczonym wyrokiem otrzymał również pouczenie do wyroku, z którego ewidentnie wynikało, że skarga kasacyjna winna pod rygorem odrzucenia być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Na dowód tego R. P. załączył do pisma kopię otrzymanego przez siebie pouczenia do wyroku (k. 130). Dalej zarzucił, że uczestnik postępowania bezzasadnie powołuje się na pouczenie, które zostało załączone do postanowienia o sprostowaniu wyroku, co ma na celu jedynie celowe wprowadzenie Sądu w błąd (k. 126). W reakcji na to pismo M. P. stwierdził – w piśmie z 06 sierpnia 2017 r. – że otrzymał odpis postanowienia, od którego przysługuje zażalenie, a nie skarga kasacyjna, i z tego pouczenia skorzystał, pisząc zażalenie. Zapytał, skąd R. P. ma wiedzieć, jaką korespondencją skierował Sąd do niego i jakie było w kopercie konkretne pouczenie (k. 137). Postanowieniem z 12 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1023/16, WSA w Poznaniu odrzucił zażalenie M. P. na postanowienie tego Sądu z 13 czerwca 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, natomiast zostało sporządzone (podpisane) przez żalącego się M. P. Pismem z 23 września 2017 r. M. P. przesłał do Sądu wniosek o "przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia" (k. 160). W odpowiedzi na zapytanie Sądu, od którego z orzeczeń wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (k. 159, 182), M. P. wyjaśnił, w piśmie z 18 listopada 2017 r., że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia dotyczy "wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 5 maja 2017 r.", bowiem przesłano Jemu błędne pouczenie, co szkodzi Jemu jako stronie w sprawie (k. 190). W dniu 21 listopada 2017 r. M. P. oświadczył, że wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji od wyroku z dnia 05 maja 2017 r., a przedtem wnosi o doręczenie prawidłowego pouczenia (notatka służbowa – k. 192). W dniu 06 grudnia 2017 r. doręczono M. P. odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem (k. 194-195). W dniu 29 grudnia 2017 r. (data stempla pocztowego, k. 202) zawodowy pełnomocnik M. P., ustanowiony do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, oddał w placówce pocztowej skargę kasacyjną od wyroku z 05 maja 2017 r., (opatrzoną datą 17 grudnia 2017 r.). W jej treści pełnomocnik wskazał, że wyrok został doręczony wraz z uzasadnieniem w dniu 06 grudnia 2017 r. (k. 197v.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu, jako spóźniony. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, a także od niewystąpienia przesłanek negatywnych, których zaistnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Zgodnie z art. 87 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednocześnie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). M. P. wywodzi, że przy odpisie wyroku, który – co bezsporne – otrzymał w dniu 29 maja 2017 r., brak było pouczenia o skardze kasacyjnej przysługującej od tego wyroku, a w kopercie było wyłącznie pouczenie o zażaleniu od postanowienia z dnia 23 maja 2017 r. prostującego ww. wyrok – która to sytuacja, jak twierdzi, wprowadziła go w błąd co do środka zaskarżenia. W związku z powyższym Sąd w niniejszym składzie w pierwszej kolejności wyjaśnia, że skuteczne doręczenie M. P., w dniu 29 maja 2017 r., wyroku z 05 maja 2017 r. wraz z uzasadnieniem (okoliczność bezsporna), sprawiło, że zaczął biec trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Termin ten minął zatem z dniem 28 czerwca 2017 r. Po tym dniu, aby M. P. mógł skutecznie wnieść skargę kasacyjną, to zgodnie z art. 85 p.p.s.a. musiał wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz spełnić pozostałe wymogi, określone w cytowanym wyżej art. 87 p.p.s.a. Sąd podziela ocenę, że brak pouczenia o skardze kasacyjnej przy odpisie wyroku może stanowić przesłankę przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (tak m.in. T. Woś. Komentarz do art. 140 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex/el. uw. 9). Tym bardziej w takiej sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – w przesyłka pocztowa zawierała, oprócz wyroku, także postanowienie opatrzone stosownym pouczeniem. Nie można bowiem kategorycznie wykluczyć, że przesyłka ta nie zawierała pouczenia o sposobie zaskarżenia wyroku, a jej adresat uznał, że dołączone pouczenie o zażaleniu dotyczy obu orzeczeń Sądu, i został w ten sposób wprowadzony w błąd. Sąd podkreśla, że zgodnie z 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Wypada zatem ocenić i uprawdopodobnić, od kiedy M. P. dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a więc, w tym przypadku, w szczególności o tym, że skuteczne zaskarżenie wyroku obwarowane jest szczególnymi wymogami, w tym przymusem adwokacko-radcowskim. Wobec tego Sąd zauważa, że M. P. dowiedział się o skardze kasacyjnej jako środku zaskarżenia przysługującym od wyroku oraz dowiedział się o konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego – najpóźniej w dniu doręczenia jemu postanowienia WSA w Poznaniu z 13 czerwca 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej (za którą uznane zostało pismo M. P. z 01 czerwca 2017 r. zatytułowane "Zażalenie Na wyrok z dnia 05 maja 2017 r. Sygn. akt IVSA/PO 1023/16"). Należy zatem przyjąć, że siedmiodniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu rozpoczął bieg w dniu doręczenia M. P. ww. postanowienia, czyli 20 czerwca 2017 r. (k. 96), i upłynął z dniem 27 czerwca 2017 r. Tymczasem po raz pierwszy z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia – i to jeszcze bez sprecyzowania, od którego konkretnie orzeczenia – M. P. zwrócił się dopiero w piśmie z 23 września 2017 r. (k. 160), który to wniosek następnie ponowił ustnie w dniu 21 listopada 2017 r. (k. 192). W związku z tym należy stwierdzić, że wniosek M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest spóźniony, jako złożony w uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że żadne ze zdań zażalenia M. P., wniesionego w dniu 27 czerwca 2017 r., na postanowienie Sądu z 13 czerwca 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, nie naprowadzało, iżby intencją M. P. było także zawnioskowanie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 99–100). Ponadto Sąd zwraca uwagę, że ani składając wniosek o przywrócenie terminu pismem z 23 września 2017 r., ani ustnie w dniu 21 listopada 2017 r., M. P. – wbrew jednoznacznemu wymogowi wynikającemu z art. 87 § 4 p.p.s.a. – nie dokonał równocześnie czynności, której nie dokonał w terminie, tj. nie złożył skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna, sporządzona najwcześniej 17 grudnia 2017 r. (data nagłówkowa tej skargi, k. 197) przez zawodowego pełnomocnika (ustanowionego 22 grudnia 2017 r., k. 200), została wniesiona dopiero w dniu 29 grudnia 2017 r. (data nadania przesyłki pocztowej zawierającej skargę, k. 202) – tj. 38 dni od ustnego ponowienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz 23 dni od otrzymania pisemnego pouczenia o sposobie zaskarżenia wyroku (które zostało doręczone najpóźniej 06 grudnia 2017 r. – k. 195 – o ile rzeczywiście pierwsza przesyłka z odpisem wyroku takiego pouczenia nie zawierała). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 88 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym, wniosek M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej odrzucił.