IV SA/Po 103/08

WyrokWSA w Poznaniu2008-12-11

Skład orzekający: Bożena Popowska, Maciej Dybowski, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie przekraczającej kryterium dochodowe, ale ubezpieczonej w NFZ, można odmówić przyznania pomocy finansowej na zabieg stomatologiczny, jeśli zabieg ten jest refundowany przez NFZ?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i powinna być przyznawana jedynie w sytuacjach, gdy osoba nie jest w stanie przezwyciężyć trudności własnymi zasobami i uprawnieniami. W przypadku skarżącego, który przekraczał kryterium dochodowe, ale był ubezpieczony w NFZ, odmowa przyznania pomocy finansowej na zabieg stomatologiczny była uzasadniona, ponieważ zabieg ten mógł zostać wykonany bezpłatnie w ramach refundacji z NFZ, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Stan faktyczny
Skarżący W.M. zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na zabieg stomatologiczny (usunięcie korzeni zębów). Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego oraz możliwość wykonania zabiegu w ramach refundacji z NFZ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i przyznania pomocy finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na świadczenia zdrowotne 1. oddala skargę, 2. zasądza na rzecz adwokat A. C. od Skarbu Państwa ( Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. ) wynagrodzenie w kwocie [...] ( [...] )zł podwyższone o kwotę [...] ( [...] ) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie [...] ( [...] ) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ I.Kucznerowicz /-/ B.Popowska /-/ M.Dybowski Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. Filia-P. odmówił Skarżącemu W.M. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego celowego oraz specjalnego pod warunkiem zwrotu na finansowanie kosztów zabiegu stomatologicznego tj. usunięcia korzeni zębów w wys. [...] zł. W uzasadnieniu wskazano jaki dochód osiąga Skarżący oraz wykazano przekroczenie kryterium dochodowego, brak podstaw do przyznania wymienionych zasiłków z uwagi na możliwość przeprowadzenia zabiegu w ramach refundacji z NFZ z powołaniem na rozporządzeniem z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie wykazu gwarantowanych świadczeń lekarza dentysty i materiałów stomatologicznych oraz rodzaju dokumentu potwierdzającego uprawnienia do tych świadczeń (Dz.U.04.261.2601 ze zm., dalej – wykaz świadczeń gwarantowanych, rozporządzenie) oraz subsydiarność przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Od powyższej decyzji w dniu [...] r. Skarżący złożył odwołanie, nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem i domagając się pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uzasadniając, że Skarżący przekracza kryterium dochodowe o [...] zł. Organ wskazał, iż przeprowadzono postępowanie również pod kątem przyznania zasiłku specjalnego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, nie znaleziono jednak podstaw do jego przyznania, gdyż Skarżący jest rencistą, a zatem odprowadza składki ZUS i jako osoba podlegająca ubezpieczeniu objęty jest rozporządzeniem w sprawie wykazu gwarantowanych świadczeń lekarza dentysty... Wskazano, że w załączniku do tego rozporządzenia znajduje w szczególności usuwanie zębów i Skarżący winien skorzystać z tej możliwości z uwagi na subsydiarny charakter pomocy społecznej – art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2008/115/728 j.t. ze zm., dalej – ups). Podniesiono, iż ponadto, mimo przekroczenia kryterium dochodowego Skarżący otrzymuje pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie przyznanego odrębną decyzją. Skargę na powyższą decyzję złożył Skarżący pismem z dnia [...] r. wnosząc o uchylenie decyzji organu oraz przyznanie pomocy finansowej na świadczenie zdrowotne – usunięcie korzeni zębów kwocie [...] zł, wskazując, iż wniosek jest należycie umotywowany. W odpowiedzi na skargę pismem z dnia [...] r. wniesiono o oddalenie skargi i podtrzymano argumentację z decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w niniejszej sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości w decyzji drugoinstancyjnej, ani naruszenia zasad procedowania i podziela argumentację organu. W zakresie merytorycznym należy zgodzić się z organami, iż podstawą do udzielenia pomocy osobie zwracającej się o nią jest w pierwszym rzędzie dokonanie ustalenia jakie dochody w ciągu miesiąca osiąga rodzina lub osoba ubiegająca się o pomoc. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ups pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna ma za zadanie wspomagać rodziny w ich trudnej sytuacji życiowej nie może natomiast przejąć na siebie w całości obowiązku utrzymania osób ubiegających się o pomoc. Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek. Świadczenie to może być wszak przyznane w przypadku nieprzekroczenia ustawowego kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust 1 ww. ustawy, która mówi, że pomoc społeczna przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza na osobę samotnie gospodarującą 477 zł. Do takich osób nie zalicza się Skarżący. W.M. jest osobom samotnie gospodarującą o dochodzie (z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) w kwocie [...] zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe o [...] zł, co stanowił podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego. Organ I instancji ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego rozważył możliwość przyznania pomocy z art. 41 ups. Stosownie bowiem do ww. ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Skarżącemu odmówiono udzielenia pomocy finansowej na dokonanie zabiegu stomatologicznego, stwierdzając, iż usunięcie korzeni zębowych prywatnie nie jest konieczne, ponieważ można tego dokonać przy refundacji z Narodowego Funduszu Zdrowia. W związku z tym, że Skarżący pobiera świadczenia rentowe z ZUS, a tym samym opłaca składki na ubezpieczenie zdrowotne, ma możliwość korzystania z bezpłatnych usług lekarza i stomatologa. Organ I instancji prowadząc postępowanie dowodowe, porozumiał się z pracownikiem socjalnym z NFZ i poinformował Skarżącego, iż powinien On (Skarżący) ustalić, która z przychodni stomatologicznych ma zawarte porozumienie z NFZ w zakresie usuwania korzeni zębowych. Pomimo tych wskazówek Skarżący nie skorzystał z tej formy pomocy i konsekwentnie domaga się przyznania środków na zabieg wykonany prywatnie, chociaż może go wykonać bez ponoszenia kosztów. Podstawą prawną jest w tej mierze rozporządzenie w sprawie wykazu gwarantowanych świadczeń dentystycznych..., które w sposób czytelny wskazuje jakich form leczenia stomatologicznego może dokonać płatnik składek na ubezpieczenie zdrowotne przy refundacji NFZ. W szczególności jedną z wykazanych form jest usunięcie zęba jednokorzeniowego, wielokorzeniowego, usuniecie zęba poprzez dłutowanie oraz operacyjne usunięcie zęba zatrzymanego. Skarżący winien w pierwszej kolejności wykorzystać własne możliwości i uprawnienia zgodnie z art. 2 ust. 1 ups. Podsumowując, należy uznać, iż decyzja odpowiada prawu w wymiarze materialnoprawnym. Sąd nie dopatrzył się też naruszeń proceduralnych. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000/98/1071 – j.t. ze zm. – dalej kpa) informowały Skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach i możliwościach oraz o powodach, dla których nie mogą świadczenia przyznać, jak również wyjaśniały zasadność przesłanek, którymi kierowały się w toku postępowania. W wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego wydały decyzje, które spełniają stawiane im przez przepisy kpa wymogi określone w art. 107 tak w zakresie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego. Skarga podlega oddaleniu, jeśli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa procesowego ani materialnego. Sąd jest zobowiązany do oddalenia skargi, jeśli z przeprowadzonego postępowania rozpoznawczego wynika, że kontrolowana decyzja została podjęta bez naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, względnie gdy stwierdzone uchybienia nie dają podstaw do uwzględnienia skargi. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. II OSK 589/06 z dnia 23.01.2007, nr LEX nr 321525). Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym wysokość kosztów zastępstwa adwokackiego określono w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 z 2002 r.). /-/ Izabela Kucznerowicz /-/ Bożena Popowska /-/ Maciej Dybowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło