IV SA/Po 1039/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania prawo pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 lutego 2013r. oddalił skargę A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący wraz z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata podając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a jego jedyny majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2 i nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca poinformował również, iż nie posiada żadnego dochodu. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 27 marca 2013 r. (odebranym w dniu 17.04.2013r. – k. 64 akt) wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do tych osób, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2012, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, przedłożenia zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy dotyczącego zarejestrowania (braku zarejestrowania) jako osoba bezrobotna wraz z informacją o pobieraniu (nie pobieraniu) zasiłku dla bezrobotnych, udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - opłat za energię elektryczną, dostawy wody, gazu, usługi telekomunikacyjne itp. oraz wskazania źródła, z którego strona uzyskuje środki pieniężne na utrzymanie. Skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żądanych dokumentów dotyczących swojej sytuacji finansowej. Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). W ocenie referendarza dla zasadności złożonego wniosku niewystarczające jest poprzestanie jedynie na oświadczeniach, iż wnioskodawca nie osiąga dochodów. Wnioskodawca musi bowiem zaspokajać chociażby podstawowe potrzeby egzystencjalne, a na ten cel niezbędne są jakiekolwiek środki finansowe. Zestawienie chociażby tych kosztów w odniesieniu do ewentualnych dochodów jest z kolei niezbędne dla oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W realiach sprawy - wobec braku wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy - nie jest więc możliwe określenie, że ww. nie może ponieść kosztów postępowania sądowego. Rzeczywista sytuacja majątkowa strony – z uwagi na postawę samego wnioskodawcy - nie może być bowiem ustalona w sposób rzetelny i jednoznaczny. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.