IV SA/Po 1039/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza U. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]. Burmistrz U. decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] odmówił B. S. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad córką M. S. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ I instancji wskazał na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego, albowiem na podstawie zaświadczeń z Urzędu Skarbowego uzyskany łączny dochód rodziny tj. B. S., M. S. i E. S.j wyniósł 2.617,10 zł miesięcznie w 2011r., co w przeliczeniu na osobę wyniosło 827,37 zł. Artykuł 16a ust.2 w zw. z art.5 ust.2 wskazuje, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623,00 zł. Nadto organ ustalił, że pomimo spełnienia pozostałych warunków bowiem B. S. zrezygnował z pobierania zasiłku dla bezrobotnych (nastąpiło jego zawieszenie) w celu sprawowania opieki nad córką, przekroczenie kryterium dochodowego stanowi ujemną przesłankę nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W odwołaniu od tej decyzji B. S. opisał ciężki stan zdrowia córki i podniósł, że decyzja organu jest dla niego krzywdząca, a wydatki oraz zakres koniecznej opieki dla córki uniemożliwiają mu podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2013r. nr [...]utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że decyzja wydana w I instancji odpowiada prawu. Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji ustalił, że wnioskodawca pobierał w związku z niepełnosprawnością córki świadczenie pielęgnacyjne od 1.11.2010r. do 30.06.2013r. Niepełnosprawność powstała 16.03.2010r. w momencie gdy M. S. miała ukończone 30 lat. Rodzinę tworzą trzy osoby, a zatem na prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego wpływ ma łączny dochód z 2011r. B. S. – zerowy, E. S. – emerytura 18.347,48 zł i córki M. S. – renta inwalidzka 13.057,78 zł. Średniomiesięczny dochód przypadający na osobę w rodzinie wynosił zatem 872,37 zł, był więc wyższy o 249,37 zł od kryterium dochodowego wynoszącego 623 zł. Przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego uniemożliwia zaś wydanie decyzji przyznającej świadczenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję B. S. wniósł o jej uchylenie oraz wydanie orzeczenia przyznającego mu świadczenie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do przyznawania jakichkolwiek świadczeń, ale do kontroli aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2013r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Przepis ten został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) i zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2013 r. Na mocy tego przepisu do systemu świadczeń rodzinnych zostało wprowadzone nowe świadczenie tzw. specjalny zasiłek opiekuńczy, którego przyznanie obwarowane zostało spełnieniem szeregu przesłanek określonych w powołanym przepisie. Stosownie do art. 16a ust. 2 ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust.2, tj. kwoty 623 zł (§ 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych; Dz. U. z 2012 poz. 959). Jak ustaliły organy orzekające w sprawie, dochód w przeliczeniu na osobę w jego rodzinie przekracza ustawowe kryterium dochodowe, wynosi bowiem 872,37 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie co uniemożliwiło przyznanie wnioskodawcy specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organy obu instancji bezpodstawnie zaliczyły do dochodu i kryterium dochodowego dochód osiągnięty przez żonę skarżącego – E. S., w kwocie 18.347,48 zł miesięcznie oraz dochód osoby wymagającej opieki M. S., w kwocie 13.057,78 zł miesięcznie dzieląc następnie sumę tych dochodów przez 3 osoby (skarżący nie posiadał żadnego dochodu). Narusza to przepis art. 16 a ust.4 pkt 2 ustawy oświadczeniach rodzinnych, stanowiący, że w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia – za dochód ten uważa się dochód: a) osoby wymagającej opieki, b) małżonka osoby wymagającej opieki, c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko, d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia. Brak było zatem podstaw do zaliczenia dochodu, E. S., która nie spełnia powyższych przesłanek. Osoba wymagająca opieki – M. S. ma 34 lata, licząc zatem dochód należało wziąć pod uwagę jedynie jej rentę. Organ w tym wypadku dopuścił się zatem naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdyż bez uwzględnienia E. S. łączny dochód, o którym mowa w art. 16a ust.2 ww. ustawy wynosiłby 1.088,15 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę (tj. dzieląc go na dwie osoby) wynosiłby 544,10 zł. Sąd w pełni podziela też stanowisko organów, iż pozostała przesłanka dotycząca "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności" została w niniejszej sprawie spełniona. Nadto organy w ogóle nie wzięły pod uwagę treści art.16a ust.3 u ś. r. Skarżący przed zmianą ustawy pobierał świadczenie pielęgnacyjne, bowiem spełniał kryterium dochodowe. Skoro w obecnym stanie prawnym świadczenie pielęgnacyjne zostało zastąpione przez zasiłek opiekuńczy to należało zbadać czy nie zachodzą przesłanki wynikające z art.16a ust.3 u .ś. r . Mając powyższe na uwadze i z uwagi na fakt, iż zaskarżone decyzje nie odpowiadają prawu, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art.135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.