IV SA/Po 1046/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi T.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie – pismo Wójta Gminy T. z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego T.W. kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. T. W. (zwany dalej również jako "Skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy T. Podgórne o wydanie zaświadczenia o prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Wójt Gminy T. Podgórne odmówił potwierdzenia poświadczenia oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego na skutek okoliczności, że Skarżący nie prowadzi wskazanego we wniosku gospodarstwa rolnego. Skarżący złożył zażalenie wnosząc o "unieważnienie pisma Wójta". Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej jako "k.p.a.") utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że pismo Wójta powinno zostać potraktowane jako postanowienie, na które służy zażalenie wydane w trybie przepisów k.p.a. albowiem orzeczono w nim w sposób władczy w indywidualnej sprawie administracyjnej, zaś pismo zostało przez podmiot uprawniony do podejmowania rozstrzygnięć administracyjnych. Ponadto zdaniem Kolegium przy wydaniu poświadczenia , o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego, zastosowanie powinny znaleźć przepisy k.p.a. związane z wydawaniem zaświadczeń .Kolegium wyjaśniło, że zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 k.p.a. wydaje się w dwóch przypadkach, mianowicie gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. W tej sytuacji organ ma obowiązek wydania zaświadczenia bez wnikania w interes prawny osoby ubiegającej się. Z kolei w drugim przypadku, gdy wnioskodawca ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny, przedmiotem postępowania wyjaśniającego mogą być nie tylko okoliczności potwierdzane zaświadczeniem lecz również fakt istnienia takiego interesu po stronie wnioskodawcy Kolegium podkreśliło, że organ wydający zaświadczenie na podstawie art. 2.1.8. kpa może jedynie potwierdzić stan prawny lub fakty niebudzące wątpliwości i wynikające z prowadzonej ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu,, co nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco. W drodze zaświadczenia nie można przyznać ani ograniczyć żadnych uprawnień, nie można też zaświadczyć o jakimś fakcie, gdy w istocie nie ma on miejsca. Takie stanowisko zaprzeczałoby istocie zaświadczenia wydawanego na podstawie k.p.a. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ogranicza się do potwierdzenia w sposób urzędowy za pomocą czynności materialno-technicznej, niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego lub prawnego istniejącego w momencie orzekania, na podstawie istniejących i będących w posiadaniu organu dokumentów. Skargę na postanowienie Kolegium złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. W. wnosząc o "cofnięcie postanowienia organu II instancji [...] z dnia [...] listopada 2015 oraz wydanie pisma Wójta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 roku WIKOŚ. 6872.14.2015 w postaci postanowienia lub decyzji." Skarżący zaznaczył, że stosownie do art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia następuje w formie postanowienia. Skarżący wyjaśnił, że od 1999 r. jest właścicielem domu o wielkości 100 m2 oraz magazynów rolniczych w zabudowie zagrodowej, które są posadowione na nieruchomości pod adresem pod którym jest zameldowany. Zaznaczył, że jest zameldowany na terenie Gminy T. Podgórne na pobyt stały nieprzerwanie od [...] grudnia 2015 r. Spełnia więc wymagania z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 roku z późniejszymi zmianami. Wyjaśnił, że jest właścicielem 31,0366 ha gruntów położonych na terenie gminy w T. Podgórnym, co wynika z rejestru znajdującego się w Urzędzie Gminy. Z tego powodu Skarżący uznał, że spełnia wszystkie kryteria do uzyskania poświadczenia oświadczenia. Zaznaczył, że w przeszłości Wójt [...] podpisywał takie oświadczenie T. W. ale w chwili obecnej kieruje się uznaniowością w podejmowaniu postanowień dotyczących wszelkich wniosków składanych przez rodzinę Skarżącego ponieważ ośmiela się występować przeciwko nieprawidłowościom jakie mają miejsce w Urzędzie Gminy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przedmiotem żądania T. W., które zainicjowało postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego postanowienia, stało się uzyskanie poświadczenia przez Wójta Gminy T. Podgórne oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego . Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jest oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo, poświadczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W myśl postanowień art. 6 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, uważa się, że osoba fizyczna osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, jeżeli pracuje w tym gospodarstwie oraz podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przy wydaniu poświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego związane z wydawaniem zaświadczeń. Pogląd taki prezentowany jest również w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. wyrok WSA w Lublinie z 10 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 373/04, wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 980/06, J. Górecki "Nowe ograniczenia w obrocie nieruchomościami rolnymi", PiP 2003/10/5). Stosownie do art. 217 § 2 K.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Według art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Na podstawie art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Z przywołanych przepisów wynika, że co do zasady organy wydają zaświadczenie w oparciu o prowadzone ewidencje, rejestry bądź inne posiadane dane. W tym kontekście należało ocenić, czy Wójt [...], na podstawie posiadanych informacji i zbiorów dokumentów, mógł poświadczyć, że skarżący osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, tj. że pracuje w tym gospodarstwie oraz podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Zdaniem Sądu, ani Wójt [...] ani SKO takich rozważań nie przeprowadziło. W związku z tym, wobec wniosku skarżącego o poświadczenie oświadczenia potwierdzającego osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego Wójt [...] powinien , na mocy art. 218 § 2 K.p.a., przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające. Powołując się na art. 218 § 2 K.p.a. Wójt [...] nawet nie zwrócił się do skarżącego, o przedłożenie określonych dokumentów i informacji. Żądane wyjaśnienia i dokumenty miałyby na celu wykazanie przez zainteresowanego, że faktycznie prowadzi on osobiście gospodarstwo rolne. To natomiast pozwoliłoby organowi poświadczyć oświadczenie albo odmówić poświadczenia. Rację miało SKO, że pismo Wójta z dnia [...] sierpnia 2015 roku powinno zostać potraktowane jako postanowienie, na które służy zażalenie wydane w trybie przepisów k.p.a. albowiem orzeczono w nim w sposób władczy w indywidualnej sprawie administracyjnej, zaś pismo zostało przez podmiot uprawniony do podejmowania rozstrzygnięć administracyjnych.( zobacz postanowienie NSA w Warszawie z dnia 21 marca 2002 roku II SA 2213/01 lex 157973). Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że zaskarżone postanowienia zostały wydane bez stosownych wyjaśnień w tym zakresie, co zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, skutkować musiało uznaniem skargi za zasadną . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające i wskazać na jakich konkretnie dokumentach , oświadczeniach doszedł do przekonania, że skarżący ewentualnie nie prowadzi gospodarstwa rolnego osobiście jeżeli by do takich wniosków ewentualnie doszedł. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania, w pkt 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od Kolegium na rzecz Skarżącego kwotę stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) wraz z kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 257 zł.