IV SA/Po 105/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J.W. i Z.W. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) decyzją z dnia [...].10.2013r. nr [...], działając na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz.1623 ze zm., zwanej dalej Pb ), art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16.04.2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., obecnie j.t. Dz.U. z 2013r. poz. 267 – dalej k.p.a.) nakazał właścicielom J. i Z.W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części kuchni obecnie wykorzystywanej jako kotłownia zasilająca lokal mieszkalny nr [...] w wielorodzinnym budynku mieszkalnym w m. K., ul. K. [...], poprzez demontaż pieca i czopucha stalowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku przeprowadzonych w dniach 05.01.2012r. i 16.03.2012r. kontroli w/w lokalu ustalono, że w tymże lokalu nr [...] z kuchni wydzielono za pomocą płyt gipsowo – kartonowych kotłownię o wymiarach 1,04 x 1,26 x 2,57 m w której zainstalowano piec c.o. o mocy 6 Kw podłączony za pomocą czopucha stalowego do przewodu kominowego. Właściciele nie posiadali żadnych dokumentów związanych ze zmianą sposobu użytkowania części kuchni na kotłownię, jak również zgody właściwego organu administracji architektoniczno –budowlanej na tą zmianę. Ponieważ pomieszczenie kotłowni nie spełniało wymaganych norm PINB w K. decyzją z dnia [...].05.2012r. nakazał właścicielom doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, jednakże WWINB swą decyzją z dnia [...].08.2012r. uchylił tą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na odrębnie toczące się postępowanie administracyjne dotyczące dobudowanej części budynku mieszkalnego, w której znajduje się pomieszczenie z piecem. PINB w K. decyzją z dnia [...].10.2012r. ponownie nakazał właścicielom doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, jednakże WWINB swymi decyzjami z dnia [...].08.2012r. i [...].08.2012r. uchylił tą decyzję i następną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W trakcie postępowania ustalono również, że przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta m.p.z.p., a także że nie wydawano wobec niej decyzji o warunkach zabudowy. PINB w K. podkreślił, że niespornym było, iż właściciele lokalu w pomieszczeniu użytkowanym jako kuchnia w 2000r. wydzielili pomieszczenie w którym zainstalowali piec c.o. Zagadnieniem spornym było to, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Art. 71 ust. 1 pkt 2 Pb stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub w jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno – sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Organ podkreślił, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli to spowoduje skutki określone w art. 71 ust. 1 Pb. PINB w K. stwierdził, iż w realiach rozpatrywanej sprawy dokonano samowolnej zmiany sposobu użytkowania części kuchni, gdyż podjęto działalność zmieniającą warunki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego naruszając art. 71 ust. 1 Pb. Ponieważ zdarzenie miało miejsce przed nowelą z 2004r. wprowadzającą art. 71a Pb, zgodnie z przepisami art.2 ust.3 ustawy nowelizującej, PINB uznał, iż zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe, tj. art.51 ust.1 pkt 1 Pb nakazujący doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i Z. W. wskazując, że piec ustawiono w przybudówce co do prawidłowości wybudowania której prowadzone postępowanie administracyjne umorzono. Podkreślili, że użytkowali bezpiecznie piec przez 13 lat. Przywrócenie stanu poprzedniego sprowadza się do odtworzenia starych pieców kaflowych. Nie zgłosili stworzenia kotłowni z uwagi na nieznajomość prawa. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł także M.O. zarzucając, że nie uwzględnia ona budowy komina, którego wcześniej nie było oraz nie wstrzymano użytkowania pieca wskutek czego musi wdychać dym. Ponadto odwołanie wniosła K.O. zarzucając, że samowolnie wybudowany komin nie spełnia wymogów ppoż., jak również środowiskowych. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia [...].12.2013r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy piec jest zlokalizowany w przybudówce, której legalność badano w postępowaniu administracyjnym, które umorzono. Organ odwoławczy stwierdził również, iż bezspornie właściciel samowolnie zmienił sposób użytkowania części kuchni na kotłownię nastąpiła więc zmiana sposobu użytkowania części obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Pb. Zgodnie z art.71 ust.2 Pb taka zmiana sposobu użytkowania wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, co nie miało miejsca. Nie stosuje się art.71 a Pb, gdyż zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie tego przepisu i zgodnie z przepisami intertemporalnymi stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. art.50-51 Pb. Dalej organ opisał wymogi techniczne jakie powinno spełniać pomieszczenie kotłowni zgodnie z § 136 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm. – dalej rozporządzenie). Uwzględniając treść powyższego przepisu organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie pomieszczenie kotłowni ma za małą powierzchnię (1,22 m2), brak wentylacji nawiewowej i wywiewnej, a sam piec jest usytuowany zbyt blisko przegród (0,8 m od ściany od lewej strony bocznej, 0,45m od prawej bocznej i 0,15 od ściany tylnej), a co za tym idzie nie spełnia warunków technicznych i stwarza zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego i zdrowotnego dla przebywających w nim ludzi. Stąd organ odwoławczy uznał, iż prawidłowo organ I instancji orzekł, na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Pb, o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego, poprzez demontaż pieca c.o. i czopucha stalowego. Odnosząc się do treści odwołania zobowiązanych WWINB wskazał, że względy ekonomiczne, zdrowotne i społeczne pozostają bez związku dla oceny trafności postępowania i nie mogą sankcjonować działania niezgodnego z prawem, jak również nie podważają przesłanek na których zostało ono oparte. Odnosząc się zaś do treści odwołania K.O. i M.O. wskazano, że sprawa budowy nowego komina może być przedmiotem odrębnego, kolejnego zresztą, postępowania administracyjnego dotyczącego zabudowy nieruchomości przy ul. K. [...] w K. Postępowanie odwoławcze dotyczy zmiany sposobu użytkowania części kuchni zlokalizowanej w lokalu mieszkalnym nr [...] w wielorodzinnym budynku mieszkalnym w m. K. ul. K. [...] (dz. nr [...]), dlatego też organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu nie może odnieść się do prawidłowości innych postępowań prowadzonych przez PINB w K. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wnieśli do WSA w Poznaniu K. i Z. W. podkreślając, że nie wiedzieli, iż wymagane jest zgłoszenie i powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu. WWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzje organów I i II instancji nakazujące właścicielom J. i Z. W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części kuchni obecnie wykorzystywanej jako kotłownia zasilająca lokal mieszkalny nr [...] w wielorodzinnym budynku mieszkalnym w m. K., ul. K. [...], poprzez demontaż pieca i czopucha stalowego. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż samowolna zmiana sposobu użytkowania części kuchni nastąpiła w roku 2000. Oznacza to, iż zasadnym jest sięgnięcie do ówcześnie obowiązujących przepisów. Zgodnie z art. 71 ust. 1 Pb (w brzmieniu obowiązującym w 2000r.) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała pozwolenia właściwego organu, którego skarżący nie posiadają. W tym miejscu należy wskazać, iż organy obu instancji w zaskarżonych decyzjach powołały się na obecnie obowiązującą treść art. art. 71 ust. 2 Pb zgodnie z którym zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Powyższe naruszenie przepisów nie miało jednak wpływu na wynika sprawy, gdyż prawidłowo przyjęto, iż skoro samowolnie wykonano roboty budowlane, których skutkiem jest odmienne aniżeli przed wykonaniem tychże robót budowlanych wykorzystanie obiektu, to zasadniczą kwestią było doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co może nastąpić w drodze postępowania legalizacyjnego. W tym miejscu należy wskazać, iż w sprawie nie znajduje zastosowania art. 71a Pb. Jak słusznie bowiem wskazały organy I i II instancji art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888) stanowi, iż jeśli nielegalna zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie należało więc odnieść do przepisów Pb w brzmieniu sprzed 31 maja 2004 r., a więc z wykluczeniem możliwości legalizacji prac wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z tym przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne; 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń (art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2004 r.). Zgodnie z art. 71 ust. 3 Pb w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia właściwemu organowi odpowiednio stosuje się przepis art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 Pb. Obowiązująca dla ustalonego stanu faktycznego procedura naprawcza jest określona w wyżej powołanym art. 71 ust. 3 Pb. Materiał dowodowy wskazuje, że organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wyznaczonymi w art. 50 i art. 51 Pb. Wydanie zaskarżonej decyzji było poprzedzone oględzinami obiektu udokumentowanymi w protokole z dnia 16 marca 2012 r., w których uczestniczyły strony, a do materiału dowodowego włączono także zdjęcia i rysunki obrazujące sposób użytkowania wydzielonego z kuchni pomieszczenia, w którym znaduje się piec użytkowany do ogrzewania lokau nr [...]. Wykonano też pomiary pomieszczenia, co nie było kwestionowane przez strony. Przeprowadzenie oględzin wynikało z art. 57 ust. 7 Pb. Uwaględniając więc fakt, iż pomieszczenie, w którym zamontowano piec c.o. nie spełnia warunków technicznych i stawarza zagrożenie bezopuieczeństwa pożarowego, prawidłowo wydano rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pb nakazując doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania cześci kuchni obecnie wykorzystywanej jako kotłownia. Organy nadzoru prawidłowo bowiem zastosowały w stosunku do przedmiotowego obiektu regulacje wynikające z rozporządzenia. Zgodnie z § 136 pkt 2 w/w rozporządzenia kotły na paliwo stałe o mocy cieplnej do 25 kW powinny być instalowane w wydzielonych pomieszczeniach technicznych zlokalizowanych w piwnicy lub na poziomie ogrzewanych pomieszczeń. Dodatkowo skład paliwa powinien być umieszczony w wydzielonym pomieszczeniu technicznym w pobliżu kotła lub w pomieszczeniu, w którym znajduje się kocioł. Zgodnie art. 136 § 2a kotły na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej do 10 kW mogą być instalowane w budynkach, o których mowa w § 132 ust. 3, na poziomie ogrzewanych pomieszczeń, w pomieszczeniach niebędących pomieszczeniami mieszkalnymi: 1) o kubaturze wynikającej ze wskaźnika 4 m3/kW nominalnej mocy cieplnej kotła, lecz nie mniej niż 30 m3, 2) spełniających wymagania dotyczące wentylacji, o których mowa w § 150 ust. 9, 3) posiadających przewody kominowe określone w § 140 ust. 1 i 2 oraz § 145 ust. 1, 4) zapewniających dopływ powietrza do spalania w ilości co najmniej 10 m3/h na 1 kW nominalnej mocy cieplnej kotła - odpowiadających wymaganiom określonym w Polskiej Normie dotyczącej kotłowni wbudowanych na paliwo stałe. Pomieszczenia w których instalowane są kotły, oraz pomieszczenia składu paliwa powinny odpowiadać wymaganiom określonym w Polskiej Normie PN-87/B-02411 "Kotłownie wybudowane na paliwo stałe." Dla małych kotłowni o mocy do 25 kW (w niniejszej sprawie 6kW) powinny być spełnione następujące wymagania: - kocioł powinien być umieszczony w wydzielonym pomieszczeniu, możliwie centralnie w stosunku ogrzewanych pomieszczeń, - podłoga w kotłowni powinna być wykonana z materiałów niepalnych lub obita blachą stalową grubości 0,7 mm na odległości minimum 0,5 m od krawędzi kotła. Kocioł powinien być umieszczony na fundamencie wykonanym z materiałów niepalnych, wystającym 0,05m ponad poziom podłogi i okrawędziowanym stalowymi kątownikami, - pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł powinno mieć oświetlenie sztuczne. Zalecane jest również oświetlenie naturalne, - odległość kotła od przegród pomieszczenia kotłowni powinna umożliwić swobodny dostęp do kotła w czasie czyszczenia i konserwacji. Odległość tyłu kotła od ściany nie powinna być mniejsza niż 0,7 m, boku kotła od ściany nie mniejsza niż 1,0 m, natomiast przodu kotła od ściany przeciwległej nie mniejsza niż 2,0 m, - wysokość pomieszczenia kotłowni powinna wynosić co najmniej 2,2, m. W istniejących budynkach dopuszcza się wysokość pomieszczenia kotłowni minimum 1,9 m przy zapewnionej poprawnej wentylacji (nawiewno - wywiewnej), - wentylacja nawiewna powinna odbywać się za pomocą niezamykalnego otworu o przekroju minimum 200cm2 o wylocie do 1,0 m nad poziomem podłogi. Wentylacja wywiewna powinna być realizowana kanałem wywiewnym z materiału niepalnego o przekroju minimalnym 14 x 14 cm z otworem wlotowym pod stropem pomieszczenia kotłowni. Kanał wywiewny powinien być wyprowadzony ponad dach i umieszczony w pobliżu komina. Na kanale wywiewnym nie należy lokalizować urządzeń do zamykania, - przekrój komina powinien być nie mniejszy niż 20 x 20 cm, - w podłodze pomieszczenia kotłowni powinien znajdować się wpust podłogowy, - w pobliżu pomieszczenia kotłowni powinien znajdować się skład paliwa najlepiej w wydzielonym pomieszczeniu. Powierzchnia składu opału powinna być taka, aby można zgromadzić opał na cały sezon grzewczy, popiół i żużel należy gromadzić w metalowych pojemnikach, które powinny być codziennie opróżniane Uwzględniając powyższe zasadnym jest stanowisko organów, że w rozpatrywanej sprawie pomieszczenie kotłowni ma za małą powierzchnię (1,22 m2), brak wentylacji nawiewowej i wywiewnej, a sam piec jest usytuowany zbyt blisko przegród (0,8 m od ściany od lewej strony bocznej, 0,45m od prawej bocznej i 0,15 od ściany tylnej), a co za tym idzie nie spełnia warunków technicznych i stwarza zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego i zdrowotnego dla przebywających w nim ludzi. Stąd prawidłowym jest wydane w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Pb orzeczenia o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego, poprzez demontaż pieca c.o. i czopucha stalowego. Tym samym skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.