IV SA/Po 1060/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 30 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli zatrudnionych w szkołach, przedszkolu prowadzonych przez G. P. 1. stwierdza nieważność uchwały z dnia 30 marca 2016 r. nr [...] w sprawie obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli zatrudnionych w szkołach, przedszkolu prowadzonych przez G. P.; 2. zasądza do Rady Gminy Przykona na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Rada Gminy, w dniu 30 marca 2016r.podjęła uchwałę nr [...] . w sprawie obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli zatrudnionych w szkołach, przedszkolu prowadzonych przez G. P. . W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy podała, że zmienia tygodniowy, obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z dziećmi, młodzieżą, oraz na rzecz dzieci i ich rodzin przez nauczycieli, nie wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela (ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. Dz. U. z 2014r., poz. 191 ze zm. - dalej Karta Nauczyciela) w pełnym wymiarze zajęć na stanowiskach dyrektorów i wicedyrektorów oraz nauczycieli przedszkoli. Uchwała została podjęta na mocy upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 91 d ust. 1 powyższej ustawy. Jako podstawę prawną uchwały powołano: art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.) oraz art. 42 ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela. Na powyższą uchwałę Wojewoda [...] (dalej Wojewoda lub skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu 4 maja 2016 r. do skarżącego wpłynęło pismo Prezes Oddziału Z. N. P. (dalej ZNP) w [...] - A. Ł., wnoszące o orzeczenie nieważności uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia 30 marca 2016 r. Zdaniem Prezes procedowanie i podjęcie uchwały nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Rada Gminy nie zwróciła się do władz statutowych związku zawodowego o uprzednią opinię w trybie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 167 ze zm.). Przewodniczący Rady Gminy (dalej Przewodniczący), na wezwanie Wojewody, ustosunkował się do zarzutu Prezes Oddziału ZNP w [...] w piśmie z 20 maja 2016 r. W ocenie Przewodniczącego nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Wyjaśnił, że przed podjęciem uchwały Prezes otrzymała od dyrektora Z. O. S. w [...] (dalej ZOS w [...]) kserokopie uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia 26 kwietnia 2012 r. oraz projekt uchwały będącej przedmiotem niniejszej skargi, jak również omówiono wspólnie różnice pomiędzy proponowaną zmianą uchwały, a dotychczas obowiązującą uchwałą z 2012 r. Zaznajomienie z projektem uchwały i zainteresowanie ze strony związków zawodowych powyższym tematem potraktowane zostało jako przekazanie projektu uchwały. Przewodniczący zaznaczył ponadto, że pomimo posiadanej wiedzy na temat procedowania na sesji 30 marca 2016 r. przez Radę Gminy w [...] przedmiotowej uchwały, prezes Oddziału ZNP w [...] nie podjęła żadnych działań mających wpływ na jej podjęcie, nie postawiła na bieżąco żadnych zarzutów dotyczących jej procedowania, nie składała dodatkowych wniosków czy wyjaśnień. W dodatkowych wyjaśnieniach Przewodniczący Rady Gminy potwierdził, że w ślad za przekazaniem Prezes Oddziału ZNP A. Ł. projektu skarżonej uchwały, nie został wskazany w sposób jednoznaczny termin przedstawienia przez Oddział ZNP w [...] opinii dotyczącej projektu lub założeń skarżonej uchwały. Jako dowód przekazania projektu uchwały przed jej podjęciem 30 marca 2016 r. załączone zostało pisemne oświadczenie K. S., dyrektor ZOS w [...]. Wskazała ona też, że w dniu 7 marca 2016 r. otrzymała pisemne zawiadomienie o posiedzeniu komisji Rady Gminy, w którym w porządku obrad zawarta była informacja o przyjęciu projektu skarżonej uchwały. W celu uzyskania szczegółowych informacji zgłosiła się do pani K. S. - dyrektor ZOS w [...], od której uzyskała informację, że Rada Gminy zamierza wprowadzić zmiany w obowiązkowym tygodniowym wymiarze godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych dla nauczycieli, którym powierzono stanowiska kierownicze oraz dla nauczycieli przedszkoli prowadzących zajęcia w grupach mieszanych. Prezes Oddziału ZNP przyznała, że naniosła przewidywane zmiany na uchwałę nr [...] z dnia 26 kwietnia 2012r., którą otrzymała w formie ksero od dyrektor ZOS w [...]. Ponadto prezes oddziału ZNP w [...] podniosła, że rozmowa z dnia 7 marca 2016 r. miała charakter nieformalny. Brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających przekazanie projektu uchwały, dyrektor ZOS w [...] nie przedłożyła żadnego upoważnienia do prowadzenia rozmów w imieniu organu prowadzącego lub rady gminy, nie był spisany protokół z jakichkolwiek ustaleń, nie został też przedstawiony wniosek o wydanie opinii przez Zarząd Oddziału ZNP w [...] oraz nie został wskazany termin jej przedstawienia. Również w późniejszym terminie do Zarządu Oddziału ZNP w [...] nie wpłynęło żadne pismo z projektem uchwały oraz wnioskiem o wyrażenie opinii w przedmiotowej sprawie i z określeniem terminu przedstawienia opinii. Zdaniem prezes Zarząd Oddziału ZNP w [...] został pozbawiony prawa uchwalenia swojego stanowiska i wyrażenia opinii w sprawie skarżonej uchwały i udziały w procesie legislacyjnym tejże uchwały. Mając na względzie powyższy stan faktyczny, skarżący dokonał oceny legalności przedłożonej uchwały i stwierdził, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1881 - dalej u.z.z.). W uzasadnieniu skargi podał, że w myśl art. 19 u.z.z., organ samorządu terytorialnego naruszył ciążący na nim obowiązek ustawowy – zapewnienia udziału organizacji związkowej w procesie legislacyjnym. Podjęcie przez organ samorządu terytorialnego uchwały z pominięciem obowiązkowego uprzedniego przedłożenia projektu uchwały do zaopiniowania związkom zawodowym stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały. Nie ulega wątpliwości, że uchwała dotyka materii objętej zadaniami związków zawodowych, które w myśl art. 1 ust. 1 u.z.z. powołane są do reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych pracowników. Zgodnie z art. 6 tej ustawy związki zawodowe współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku. Realizacji tego uprawnienia służą m. in. kompetencje opiniodawczo-konsultacyjne związków zawodowych, a więc także możliwość opiniowania aktów prawnych regulujących prawa i obowiązki pracowników. W odpowiedzi na skargę (nazwaną odwołaniem) Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. Uzasadniając swój wniosek Rada Gminy wskazała, że bezspornym jest fakt, że dnia 30 marca 2016r., Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie obowiązkowego wymiaru zajęć niektórych nauczycieli zatrudnionych w szkołach, przedszkolu prowadzonych przez G. P. . Przed podjęciem uchwały Prezes Oddziału ZNP w [...] otrzymała od dyrektora Z. O. S. w [...] kserokopie uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia 26 kwietnia 2012 r. oraz projekt uchwały będącej przedmiotem niniejszej skargi , jak również omówiono wspólnie różnice pomiędzy proponowaną zmianą uchwały , a dotychczas obowiązującą uchwałą z 2012r. Zaznajomienie z projektem uchwały i zainteresowanie ze strony związków zawodowych potraktowane zostało jako przekazanie całkowitej wiedzy dotyczącej zmian w nowej uchwale. Pomimo posiadanej wiedzy na temat procedowanej przez Radę Gminy na sesji w dniu 30 marca 2016 r. uchwały, prezes Oddziału ZNP w [...] nie podjęła żadnych działań mających wpływ na jej podjęcie , nie postawiła na bieżąco żadnych zarzutów dotyczących jej procedowania , nie składała dodatkowych wniosków czy wyjaśnień. W dniu 15 marca 2016 r. prezes została oficjalnie zaproszona na wspólne posiedzenie komisji Rady Gminy które odbyło się w dniu 22 marca 2016 r. W programie obrad połączone komisje w punkcie 7 opiniowały przyjęcie projektu zaskarżonej uchwały, była więc to kolejna możliwość wypowiedzenia się i ewentualnego zaproponowania przez związek zawodowy naniesienia zmian w powyższej uchwale. W posiedzeniu komisji w dniu 22 marca 2016 roku przedstawiciele związków zawodowych nie wzięli udziału. Nadto wskazano, iż o terminie sesji zwołanej na 30 marca 2016r. informację otrzymali m. in. radni , kierownicy jednostek organizacyjnych. Informacja o sesji i jej porządku została umieszczona na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w [...]. Nikt ze strony związków zawodowych nie wziął udziału w sesji Rady Gminy w [...] , nie składał żadnych wniosków, zastrzeżeń itp. Także po podjęciu zaskarżonej uchwały do Rady Gminy w [...] nie wpływały żadne w tej kwestii pisma . W świetle podniesionych okoliczności faktycznych oraz w obowiązującym stanie prawnym w ocenie Rady Gminy podjęta przez Radę w dniu 30 marca 2016 roku uchwała nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). W myśl przepisu art. 87 ust. 2 Konstytucji R. P., akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa krajowego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Zaliczenie aktów prawa miejscowego do źródeł powszechnie obowiązującego prawa pociąga za sobą konsekwencje w postaci odnoszenia do nich (i spełnienia przez nie) wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim zaś zasady prymatu ustawy w hierarchii aktów prawnych i zasady, że wszystkie inne akty prawotwórcze mogą być wyłącznie stosowane na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie. W stosunku do prawa miejscowego zasady te wyraża przede wszystkim art. 94 Konstytucji RP, który stanowi, że organy samorządu terytorialnego, organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Oznacza to, że stosowne upoważnienie dla organu samorządu terytorialnego musi być zawarte w akcie rangi ustawowej. Zasada ta znajduje potwierdzenie w przepisie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), który stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia przepisów prawa miejscowego. Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 42 ust. 7 pkt 3 w związku z art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. Zgodnie z w/w art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela, organ prowadzący szkołę lub placówkę określa: 1) zasady rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego; 2) zasady udzielania i rozmiar obniżek, o których mowa w ust. 6, oraz przyznaje zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3; 3) tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3, nauczycieli szkół, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a, nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych, nauczycieli kształcenia na odległość, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin, pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy o systemie oświaty, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość. W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stosownie do którego, uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 310). Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczone są zatem przez przepisy ustawy o samorządzie gminnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). Podstawą materialnoprawną zaskarżonej uchwały pozostawał przepis art. 42 ust. 7 pkt 3 ustawy – Karta Nauczyciela, uprawniający organ stanowiący gminy do ustalenia wymiaru czasu m.in. wskazanym w uchwale grupom zawodowym zatrudnionym w szkołach i placówkach dla których gmina jest organem prowadzącym. Zważywszy na przedmiot regulacji dotyczący określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć pedagogów, psychologów, logopedów zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych, prowadzonych przez G. P. , nie budzi wątpliwości, iż kontrolowana uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zawiera bowiem normy powszechnie obowiązujące na terenie gminy. Przedmiot jej regulacji wkracza w sferę uprawnień pracowniczych pedagogów, psychologów, logopedów. W ocenie Sądu, trafnie Wojewoda [...] wywodzi, iż organ samorządu terytorialnego naruszył ciążący na nim obowiązek ustawowy polegający na zapewnieniu udziału organizacji związkowej w procesie legislacyjnym – tj. podjęciu uchwały z pominięciem przedłożenia projektu uchwały do zaopiniowania związkom zawodowym. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Nie dotyczy to założeń projektu budżetu państwa oraz projektu ustawy budżetowej, których opiniowanie regulują odrębne przepisy. Organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny. Skrócenie terminu wymaga szczególnego uzasadnienia. Bieg terminu na przedstawienie opinii liczy się od dnia następującego po dniu doręczenia założeń albo projektu wraz z pismem określającym termin przedstawienia opinii. Nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia (ust. 2). W myśl przepisu art. 1 ustawy o związkach zawodowych, powołane są one do reprezentowania i obrony praw pracowników, ich interesów płacowych, zawodowych i socjalnych. Reprezentują one pracowników i inne osoby, a także bronią ich godności, praw oraz interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych (art. 4). Związki zawodowe współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku (art. 6). Wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż za każdym razem, gdy projekt aktu prawnego zawierać będzie regulacje dotyczące wskazanej wyżej materii, odpowiednie (reprezentatywne) organizacje związkowe winny być uprawnione do uprzedniego przedłożenia projektu aktu do zaopiniowania zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Uprawnienie związków zawodowych, wynikające z art. 19 ustawy o związkach zawodowych, jest niezależne od faktu przynależności do związku osób, na które rozciągną się skutki projektowanego aktu prawnego. Wszystkie organizacje związków zawodowych spełniające kryterium reprezentatywności, w rozumieniu ustawy o Komisji Trójstronnej, uprawnione są do opiniowania wszystkich aktów prawnych dotyczących materii objętej zadaniami związków niezależnie od faktycznej działalności związku na danym obszarze będącym przedmiotem regulacji danego aktu prawnego. Prezentowany wyżej pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – vide wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 551/12, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Go 829/13 (patrz: [...]). Skoro udział związków zawodowych w procesie legislacyjnym jest regulowany ustawowo, to przypadek pominięcia związków zawodowych w opiniowaniu projektu uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego stanowi istotne naruszenie prawa, w rozumieniu ustawy o samorządzie gminy. Daje on podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały, gdyż godzi w ustawowo określony tryb podejmowania aktu normatywnego (aktu prawa miejscowego). Należy podkreślić, że prawidłowa pod względem prawnym uchwała musi spełniać niezbędne wymagania zarówno w aspekcie materialnym, jak i formalnym. W tym kontekście zasadnie pozostawało stanowisko organu nadzoru, iż tryb podjęcia uchwały musi odpowiadać określonym procedurom. W ramach katalogu formalnych warunków podjęcia ważnej uchwały wyróżnić trzeba także konieczność przedłożenia projektu aktu prawnego do zaopiniowania właściwym podmiotom. O ile przepisy prawa przewidują taki obowiązek w stosunku do aktów określonej kategorii, to niewykonanie takiego obowiązku jest równoznaczne z istotnym naruszeniem prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności regulacji. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 2/10 [...]). W rozpoznawanej sprawie, okolicznością pozostającą poza sporem był fakt, iż zakwestionowana skargą Wojewody uchwała Rady Gminy pojęta została bez uprzedniego formalnego zwrócenia się przez ten organ o opinię do właściwych organizacji związkowych Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lutego 2005r., sygn. akt OSK 974/04, wskazał, że "ustalenie obowiązującego wymiaru zajęć nauczycieli, jako dotyczące praw i interesów zawodowych określonej grupy ludności wchodzącej w skład społeczności lokalnej mieści się w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych". Te bowiem, w myśl art. 4 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) reprezentują pracowników, a także bronią ich godności, praw oraz interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych jak i indywidualnych. Dalej NSA stwierdził, że przepis art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), uprawniał organizację związkową, reprezentatywną w rozumieniu powołanej ustawy z dnia 6 lipca 2001 r., do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Wprowadzona nowelą z dnia 6 lipca 2001 r. zmiana do ustawy poddała obowiązkowi opiniowania założeń i projektów aktów normatywnych, wydawanych m.in. przez organy samorządu terytorialnego w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Mieszczą się zatem w tej kategorii wszelkie akty prawne, a więc zarówno przepisy prawa miejscowego, jak i akty kierownictwa wewnętrznego, wydawane przez organy samorządu terytorialnego. Reasumując, Rada Gminy w przedmiotowej sprawie dopuściła się istotnego naruszenia prawa, albowiem materia uregulowana zaskarżoną uchwałą wymagała zastosowania trybu, o którym mowa w art. 19 ustawy o związkach zawodowych. W świetle art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei zgodnie z art. 147 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na akt prawa miejscowego, stwierdza nieważność tego aktu w całości lub w części. Zaskarżona uchwała stanowi sprzeczny z prawem akt prawa miejscowego. Z powyższych względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.