IV SA/Po 1062/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 listopada 2006r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, I. o d d a l a s k a r g ę, II. przyznaje od Skarbu Państwa Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adw. E.N. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych podwyższoną o 22 ( dwadzieścia dwa ) % podatku od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ I. Kucznerowicz /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski sygn. IV SA/Po 1062/05 U Z A S A D N I E N I E A. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. (złożonym ustnie w Wydziale Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego - k. 11 akt administracyjnych), przekazanym Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w J. (dalej Ośrodek) dnia [...] września 2005 r., K.J. wniosła o przyznanie 6000,- zł zasiłku celowego bezzwrotnego na pokrycie strat wynikłych ze zdarzenia losowego- pożaru domu dnia [...] lutego 2005 r. B. Dnia [...] września 2005 r. K.J. zwróciła się z wnioskiem o Burmistrza Miasta i Gminy J. o pomoc pieniężną w kwocie "ok. 15.000 tys. zł" w związku z pożarem domu mieszkalnego, który to pożar miał miejsce dnia [...] lutego 2005 r. Brak wystarczających środków skutkuje tym, że przyznana przez Ośrodek Pomocy Społecznej w J. do tej pory pomoc, nie pozwala na remont spalonego domu. Nadchodzące jesienne słoty czynią koniecznym zabezpieczenie spalonego domu przed wpływem niekorzystnych warunków atmosferycznych i koniecznym zabezpieczeniem Wnioskodawczyni i Jej dzieci (k. 6 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] na podstawie art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 64/04/593 dalej ustawa) działający z upoważnienia Burmistrza Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. (dalej Kierownik Ośrodka) odmówił przyznania K.J. kolejnego bezzwrotnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego- na dofinansowanie naprawy uszkodzonego po pożarze dachu na budynku mieszkalnym, gdyż stwierdzono, że do tej pory nie przeprowadzono żadnych prac remontowych a przyznane na ten cel środki finansowe są wystarczające. W uzasadnieniu Kierownik Ośrodka wskazał, że rodzina składa się z: K. J., R. J. i Ł.J. Kryterium dochodowe wynosi 948 zł. Dochód rodziny wynosi [...] zł (składają się nań: [...] zł renty rodzinnej+ [...] zł wynagrodzenia syna); dochód na osobę w rodzinie 418,86 zł. Dotychczas Ośrodek wypłacił Zainteresowanej zasiłki celowe w związku ze zdarzeniem losowym (pożarem dachu) dnia: [...] kwietnia 2005 r.- 3000 zł i [...] września 2005 r.- 4000 zł. Na podstawie wywiadu środowiskowego pracownika socjalnego organ ustalił, że wypłacone środki są wystarczające dla dokonania napraw w niezbędnym zakresie. Dnia [...] września 2005 r. dokonano oględzin strychu, gdzie miał miejsce pożar. Stwierdzono, że do tej pory nie przeprowadzono żadnych prac remontowych, polegających na wzmocnieniu konstrukcji dachu przed nadchodzącą zimą. W odwołaniu K.J. wniosła o zmianę decyzji Kierownika Ośrodka z dnia [...] września (omyłkowo wskazując "[...]"- k. 1 akt odwoławczych) 2005 r. nr [...]. Odwołująca się wskazała, że oczekuje dofinansowania naprawy uszkodzonego po pożarze dachu i remontu mieszkania. Dotychczas przyznana kwota 7000 zł nie wystarczy na remont dachu, dlatego nie można zacząć prac remontowych. K.J. wskazała, że choruje na zwyrodnienie kości, nadciśnienie tętnicze i serce. Zawsze miała trudną sytuację majątkową, lecz nie korzystała z pomocy Ośrodka (jedynie w lutym 2002 r. uzyskała 200 zł zasiłku celowego na węgiel). Obecnie jeden syn jest bezrobotny- na utrzymaniu Wnioskodawczyni; drugi syn pracuje. Wnioskodawczyni pomaga córce i wnukowi z orzeczeniem niepełnosprawności. Podczas gaszenia strychu, wodą zalano całe mieszkanie. Drewniane stropy nasiąknęły wodą- po wyschnięciu wyglądają okropnie, powstały zacieki, pęknięcia i swąd po spaleniźnie. Na strychu belki są do wymiany. Krusząca się dachówka musi być wymieniona. By naprawić dach, należy go rozebrać, wymienić belki i położyć dachówkę, na co 7000 zł nie wystarczy. Podczas wywiadu środowiskowego Odwołująca się popełniła błąd, podpisując formularz jedynie z Jej danymi osobowymi i propozycją, by podłożyć podpórki- by dach się nie zawalił- i pokryć dach blachą. Nie mając wystarczającej gotówki, nie może podjąć remontu dachu. Mieszka blisko torów kolejowych i dach jest narażony na wstrząsy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2005 r.- nr [...] na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w szczególności, że zasady udzielania pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 64/04/593 ze zm.). Pracownik socjalny Ośrodka dokonał dnia [...] września 2005 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego i ustalił, że Strona zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami, z których jeden jest bezrobotny, a drugi pracuje. Dochód rodziny stanowi renta Strony w wysokości [...] zł i wynagrodzenie syna w wysokości [...] zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł i jest znacznie wyższy od kryterium ustawowego, które dla trzyosobowej rodziny wynosi 948 zł. Na osobę przypada 418,86 zł miesięcznie, a ustawowe kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 316 zł. Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ( art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy). Mimo przekroczenia kryterium dochodowego, Stronie przyznano dwukrotnie zasiłki celowe- w łącznej kwocie 7000 zł- na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego (pożaru). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 40 ust. 1 i 3 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu. Jest to decyzja uznaniowa i to organ decyduje o rodzaju, formie i rozmiarze świadczenia, po uprzednim wnikliwym rozpoznaniu sprawy. W niniejszym postępowaniu przeprowadzono oględziny, w trakcie których stwierdzono, że remontu dachu, mimo przyznania 7000 zł, nie rozpoczęto. Stanowiło to podstawę odmowy uwzględnienia kolejnego wniosku, bowiem osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej ( art. 4 ustawy). Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, ale uprzednio rodzina sama winna próbować je przezwyciężyć, wykorzystując własne zasoby i możliwości. Pomoc uzależniona jest z jednej strony od możliwości finansowych Ośrodka, z drugiej od sytuacji materialnej Wnioskodawcy. Rodzina ma dwa samochody, których koszt utrzymania jest znaczny i z pewnością ogranicza możliwości wykorzystania posiadanych środków na remont dachu. Jeden z synów jest bezrobotny, mógłby wykonać przynajmniej prace porządkowe i zabezpieczeniowe przy remoncie dachu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.J. wniosła o "uchylenie bądź unieważnienie" decyzji Samorządowego Kolegium. W ocenie Skarżącej, dochód na osobę w rodzinie w kwocie [...] zł nie przekracza kryterium dochodowego, bowiem wg prawa kryterium to wynosi 504 zł na osobę w rodzinie ( bez niepełnosprawności). K.J. powtórzyła i pogłębiła zarzuty, uprzednio podniesione w odwołaniu. Skarżąca płaci regularnie podatki z renty i nieruchomości ( w 2003 r.- 116 zł, w 2004 r.- 312,70 zł; w 2005- 2 raty po 78,20 zł a trzecią ratę umorzono). Raz jedyny korzystała z zasiłku celowego na węgiel w kwocie 200 zł- w 2002 r. Kwota 7000 zł z Ośrodka, nie wystarcza na pokrycie szkód, powstałych w wyniku pożaru dnia [...] lutego 2005 r. Zainteresowana zrobiła remont mieszkania na dole, bo w warunkach zaistniałych po pożarze nie można było mieszkać. To co zostało, nie starczy na rozbiórkę dachu, wymianę belek, łat i dachówek, gdy wszystko drogie. Samochody obu synów są stare, używane i niewiele warte, a dla rodziny mieszkającej na przedmieściu, są niezbędne w normalnym życiu człowieka. Do skargi K. J. dołączyła 21 zdjęć domu (k. 2-3 akt sądowych). W postępowaniu sądowoadministracyjnym Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzuciła decyzji naruszenie art. 40, 96 ust. 2 i art. 100 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadną. 1. Sąd podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji. W szczególności Sąd dał wiarę ustaleniom faktycznym, zawartym w protokole aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 15 września 2005 r. (k. 5- 5v akt administracyjnych; art. 106 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa). Sąd odmówił dania wiary twierdzeniu Skarżącej, zawartemu w odwołaniu, że podpisała pusty formularz, zawierający jedynie dane osobowe ( k. 1v akt odwoławczych). Skarżąca niczym nie uprawdopodabnia owego twierdzenia, a protokół wywiadu środowiskowego sporządzony został przez odpowiednio przeszkolonego, doświadczonego pracownika socjalnego i odpowiada wymogom art. 68 § 1 i 2 kpa i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. 77/05/672)- w szczególności § 2 ust. 3-5 i § 4 rozporządzenia. Dane utrwalone w kwestionariuszu wywiadu odpowiadają: twierdzeniom Strony, zawartym w protokole przyjęcia podania z dnia [...] sierpnia 2005 r., oświadczeniu Wnioskodawczyni z dnia [...] września 2005 r. o stanie majątkowym, zaświadczeniu J.J. z dnia [...] września 2005 r. o wynagrodzeniu R.J., odcinkowi rentowemu za sierpień 2005 r., zaświadczeniu PUP w J. z dnia [...] września 2005 r. o statusie osoby bezrobotnej Ł.J. i utracie przezeń prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] czerwca 2005 r. (k. 7- 11 akt administracyjnych). Skarżąca nie przeczy, że nie dokonano żadnych prac remontowych dachu ni strychu- przyznaje to w istocie w skardze podnosząc, że remont zaczęła od mieszkania na dole, a remontu dachu i strychu nie zaczęła w ogóle, motywując to wysokimi kosztami (bezsporne- k. 13 akt administracyjnych w zw. z k. 2v i 3 akt sądowych- zwłaszcza zdjęcia 1-5; art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 230 kpc). 2. Z definicji pomocy społecznej, zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy nie sposób wyprowadzić wniosku, że każdy wniosek Zainteresowanej winien być uwzględniony. Pomoc społeczna, będąca instytucją polityki społecznej państwa, ma na celu umożliwienie (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy) osobom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Tak pomyślana pomoc społeczna opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (art. 2 ust. 1 ustawy; W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8; Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do nowej ustawy o pomocy społecznej" Wyd. LEGES 2004 s. 10). 3. W rozpatrywanej sprawie pomoc społeczna należycie wspiera Wnioskodawczynię w zakresie koniecznym do przywrócenia funkcji mieszkalnych domu, w którym zamieszkuje Skarżąca wraz z dorosłymi synami. Świadczy o tym znaczny rozmiar dotychczas przyznanej pomocy- ponad jedenastokrotnie przewyższającej miesięczny dochód netto syna R.J. (k. 9 akt administracyjnych). W tym zakresie udzielone Zainteresowanej świadczenia z pomocy społecznej winny były zostać niezwłocznie i w pierwszej kolejności wydatkowane w sposób racjonalny i celowy dla zapobieżenia dalszym szkodom w budynku i dla przywrócenia funkcji mieszkalnej budynku. Jest rzeczą oczywistą, że w pierwszej kolejności należało dokonać remontu dachu, by pierwszy deszcz nie dokonał dalszych zniszczeń- w tym pomieszczeń na parterze. Wcześniejsze wykonywanie prac- innych niż porządkowe bądź konserwacyjne- na parterze, jawi się w tej sytuacji i w polskich warunkach klimatycznych jako niecelowe. Przyznanie zasiłków celowych w wyniku zdarzenia losowego i wypłacenie ich dnia [...] kwietnia 2005 i [...] września 2005 r. w łącznej kwocie 7000 zł stanowiło wsparcie rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiało życie rodzinie Wnioskodawczyni w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). 4. Zagadnieniem kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, czy możliwość zamieszkiwania w domu mającym szczelny dach jest niezbędną potrzebą życiową, czy odpowiada celom pomocy społecznej i mieści się w możliwościach pomocy społecznej. Racjonalny i oszczędny remont dachu, zniszczonego przez pożar, który nie został wywołany celowym działaniem członków rodziny Wnioskodawczyni, mieści się w kategoriach zaspokojenia niezbędnych potrzeb w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 40 ust. 1 ustawy. Jednakże rodzaj, forma i rozmiar świadczenia winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy), a potrzeby osób korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej ( art. 3 ust. 4 ustawy; wyrok NSA z 12.1.1994- I SA 1649/93- ONSA 1/95/33). Przy znaczących rozmiarach dotychczas udzielonej pomocy i nienależytym jej wykorzystaniu, brak jest podstaw do udzielenia na koszt podatnika ekstraordynaryjnej, w polskich realiach społeczno- ekonomicznych, dalszej pomocy w wysokości przenoszącej blisko jedenastokrotność najniższej płacy netto w gospodarce narodowej. Udzielenie pomocy w takim wysokim rozmiarze prowadziłoby do uniemożliwienia udzielenia znaczącej pomocy innym uprawnionym- często znajdującym się w trudniejszej sytuacji życiowej i dochodowej, niż Zainteresowana ( przykładowo Sądowi z urzędu ze spraw: 4/II SA/Po 1235/02 wiadomym jest, że np. matce trzyletniego dziecka z dziecięcym porażeniem mózgowym udzielono zasiłku celowego specjalnego na leczenie w kwocie 50 zł; 4/II SA/Po 1514/03 organ odmówił przyznania zasiłku celowego Wnioskodawczyni, której mąż dotknięty był trwałą, głęboką niepełnosprawnością; miał przetokę z jelita cienkiego, sztuczny odbyt i leostemię, usuniętą jedną nerkę). Sąd w tych sprawach nie akceptował argumentów przytoczonych przez organ pomocowy dla odmowy przyznania zasiłku celowego bądź przyznania go w większej kwocie, lecz wskazywał na niezbędność oceny prawidłowego wykorzystywania uprzednio przyznanych środków jako przesłanki przydzielania dalszych i większych środków. 5. Tylko od woli Skarżącej zależało, czy te środki zużyje w pierwszej kolejności na wykonanie w koniecznym zakresie remontu dachu domu, czy też przeznaczy je na inne cele. Skarżąca jest osobą zaradną i operatywną (o czym świadczy rodzaj argumentacji zawartej w pismach przez Nią składanych i osobiste dotarcie do Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu), zatem nie wydatkując pieniędzy na konieczny remont dachu, lecz na mieszkanie na parterze (k. 2v akt sądowych- czego nie wykazała dowodami), dokonała wyboru wedle własnego przekonania. Tym samym uprawniony był pogląd- na tym etapie zaawansowania prac dla naprawy dachu- o braku podstaw do dalszej pomocy (art. 4 i art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy). Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie organy obu instancji ustaliły prawidłowo na trzykrotność kwoty 316 zł (art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej). Kwota 504 zł, określona w art..5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 zł o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 228/03/2255 ze zm.), nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. 6. W sprawie organ I instancji winien był rozważyć, czy nie należało zawrzeć z rodziną Wnioskodawczyni kontraktu socjalnego (art. 6 pkt 6, art. 11 ust. 2 i art. 108 ustawy)- według wzoru załączonego do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 1 marca 2005 r. w sprawie wzoru kontraktu socjalnego- Dz.U. 42/05/409. W takim kontrakcie możliwym było: sprecyzowanie planu pracy socjalnej; wskazanie, który z członków rodziny zobowiązuje się do podjęcia konkretnych działań i w jakim terminie; określenie terminu, w jakim Wnioskodawczyni wystąpi do właściwego organu administracji budowlanej z zawiadomieniem o planowanych robotach budowlanych, polegających na remoncie istniejącego budynku (art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane- j.t. Dz.U. 207/03/2016 ze zm.)- jeśli obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków, bądź z wnioskiem o pozwolenie na budowę, jeśli ów obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wszelkie środki publiczne (w tym w ramach pomocy społecznej), mogą być wydatkowane wyłącznie na roboty budowlane, realizowane zgodnie z prawem. Taki kontrakt służyłby wykorzystaniu umiejętności każdego z członków rodziny Zainteresowanej, określałby sposób i formy przekazywania świadczeń na uzgodnione z organem konkretne materiały budowlane i roboty budowlane, określałby szczegółowo okresy oceny realizacji działań ustalonych w kontrakcie socjalnym. Kontrakt socjalny stałby się elementem prawidłowo rozumianej pracy socjalnej ( art. 6 pkt 12 i art. 45 ust. 2 ustawy) i służyłby racjonalizacji kolejności kroków podejmowanych w ramach usuwania skutków zdarzenia losowego, jakim był pożar, minimalizowania kosztów, koniecznych dla dokonania niezbędnego remontu i oceny, czy w ramach postępu robót budowlanych, niezbędne są kolejne środki i ewentualnie w jakim koniecznym zakresie. 7. Skierowanie przez pomoc społeczną kwoty ponad dotychczas przekazaną Wnioskodawczyni kwotę 7000 zł na poczet koniecznego remontu dachu, w sytuacji, gdy pomimo upływu ponad 7 miesięcy zaradna Wnioskodawczyni wraz z dwoma dorosłymi synami nie podjęli żadnych konkretnych działań dla naprawy dachu a K.J. wskazuje na chęć uzyskania dalszych 15000 zł (k. 6 akt administracyjnych), przemawiały za uznaniem, że odmowa przyznania dalszej pomocy nie narusza prawa materialnego- w tym w szczególności art. 40 ustawy. Przepisy art. 96 ust. 2 i art. 100 ustawy (k. 61 akt sądowych) nie znajdują w sprawie zastosowania. W polskich realiach społeczno- gospodarczych, takie działania nie mieszczą się w zasadzie solidarności (W. Łączkowski- op. cit. s. 9-11; G. Szpor w: "Komentarz do ustawy o pomocy społecznej" Gdańsk 2001 s. 22- 23 uw. 4, 5). Za taką oceną przemawia to, że Skarżąca skorzystała z dwu zasiłków celowych w związku ze zdarzeniem losowym w łącznej kwocie 7000 zł, lecz w ciągu 7 miesięcy nie wykorzystała ich racjonalnie i nie podjęła wraz z synami działań, które pomogłyby przywrócić dom do stanu nadającego się do zamieszkania. Organy obu instancji nie przekroczyły dopuszczalnych granic uznania administracyjnego ( art. 40 ust. 1 i 3 w zw. z art. 3 ust. 1, 3 i 4, i art. 4 ustawy). W orzecznictwie i doktrynie jednoznacznie przyjmuje się, że uznanie administracyjne dotyczy przyszłości; przedmiotem uznania nie jest ustalenie znaczenia tekstu prawnego, ani ocena występujących faktów, lecz określenie skutku prawnego ( M. Mincer "Uznanie administracyjne" Toruń 1983 s. 63). Uznanie administracyjne ograniczone jest art. 7 kpa ( wyrok NSA z: 28.6.1982- SA/Wr 245/82- ONSA 1/82/62; 11.6.1981- SA 820/81- ONSA 1/81/557, akceptowane przez J. Borkowskiego w: "Kpa- komentarz" CH BECK 2006 nb. 3 do art. 107). Decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szerszego uzasadnienia, niż decyzje podejmowane w warunkach ustawowego skrępowania ( E. Iserzon w: "Kpa- komentarz" W-wa 1970 s.209), tym więcej, że organ administracji publicznej ograniczony jest w szczególności zasadą praworządności i zasadą uwzględniania z urzędu interesu państwowego i słusznego interesu obywateli ( Z. Janowicz "Kpa- komentarz" W.Pr. PWN 1999 s. 304). W rozpatrywanej sprawie kryteria te zostały spełnione. 8. Rozważania Skarżącej, dotyczące płacenia przez Nią podatków, nie dotyczą zagadnienia istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem organy obu instancji nie uzależniały udzielenia dalszej pomocy od tego, czy i jakim rozmiarze Zainteresowana płaci podatki. Także wykazywanie przez Skarżącą, że mimo nałożenia nań mandatu przez Straż Pożarną za przechowywanie materiałów łatwopalnych (którymi nie musiały być paliwo czy materiały wybuchowe- k. 2 akt odwoławczych), nie dotyczy okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro Kierownik Ośrodka udzielił Zainteresowanej dwukrotnie świadczeń w łącznej kwocie 7000 zł z tytułu pożaru, a odmówił dalszej pomocy tylko dlatego, że Wnioskodawczyni nie podjęła w oparciu o te środki i własne zasoby majątkowe i zdolność do pracy dwu dorosłych synów, żadnych działań dla naprawy dachu. Posiadanie przez dwu synów (z których tylko jeden pracuje) dwu używanych samochodów, nie stanowiło samo przez się podstawy do odmowy dalszej pomocy- organy administracji publicznej trafnie uznały, że rodzina Wnioskodawczyni nie wykorzystuje dostatecznie własnych zasobów i umiejętności, dla poprawy swej sytuacji życiowej. Straty w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy nie są szkodą w rozumieniu art. 363 § 1 i 2 kc, a organ pomocowy nie jest zakładem ubezpieczeń, zobowiązanym do przywrócenia do stanu poprzedniego. Klient pomocy społecznej nie może oczekiwać, by na koszt podatników pokryć dach nową dachówką, jeśli okazałoby się, że np. pokrycie dachu blachodachówką okazałoby się tańsze. W świetle powyższego na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 ppsa i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163/02/1348 ze zm.). /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak M.K./