IV SA/Po 1063/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-04-20

Skład orzekający: Bożena Popowska, Maciej Dybowski, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydana bez umożliwienia organowi pierwszej instancji skorzystania z uprawnień autokontrolnych (przekazania odwołania), jest obarczona wadą nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która rozpatrzyła odwołanie wniesione bezpośrednio do tego organu, nie przekazując go uprzednio organowi pierwszej instancji w celu umożliwienia mu skorzystania z uprawnień autokontrolnych, jest obarczona wadą nieważności z powodu naruszenia przepisów o właściwości instancyjnej. Sąd administracyjny stwierdza nieważność takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 2 upsa.
Stan faktyczny
L. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego, który został przyznany decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w określonej kwocie. L. M. złożyła odwołanie od tej decyzji, wskazując na zbyt niską kwotę przyznanej pomocy. Odwołanie zostało złożone bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. 2. Określono, że poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie: WSA Maciej Dybowski (spr.) as. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant: ref.-staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] maja 2004 roku nr [...] może być wykonana w całości. /-/I. Kucznerowicz /-/B. Popowska /-/M. Dybowski MB Dnia [...] maja 2004 r. L. M. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. ustnie do protokołu wniosek o przyznanie pomocy społecznej. Wnioskodawczyni ubiegała się o przyznanie Jej zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (dalej: Dyrektor Ośrodka) na podstawie art. 8 ust. 1, art. 37 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm., dalej: ups) oraz art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej: kpa) przyznał Wnioskodawczyni zasiłek stały w wysokości 225,97 zł miesięcznie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2004 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. L. M. odwołała się od decyzji, wskazując, że została Jej udzielona pomoc w zbyt niskiej kwocie. Odwołanie zostało złożone w Samorządowym Kolegium Odwoławczym (k. 35 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż wydana ona została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny zasadniczo sprowadza się do badania zaskarżonych aktów bądź czynności pod względem ich zgodności z prawem. Sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej: upsa). Pierwszym i zasadniczym kryterium, które stosuje Sąd oceniając przedłożoną mu sprawę, jest kwestia, czy wydane w postępowaniu decyzje nie są obarczone wadą, nakazującą stwierdzenie nieważności. Decyzja wydana przez organ orzekający w drugiej instancji obarczona jest taką właśnie wadą. Jak wynika z akt sprawy, odwołanie z dnia [...]czerwca 2004 r. Skarżąca złożyła wprost w Samorządowym Kolegium Odwoławczym (k. 35 akt administracyjnych). Jak jednak zostało uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, odwołanie jest środkiem o charakterze względnie dewolutywnym – przeniesienie właściwości do załatwienia sprawy na organ wyższego stopnia poprzedzone jest możliwością skorzystania przez organ pierwszej instancji z uprawnień autokontrolnych. Z tej też przyczyny, zgodnie z art. 129 § 1 kpa, w ogólnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje pośredni tryb składania odwołania. W przypadku, gdy odwołanie zostanie wniesione wprost do organu odwoławczego, ten winien na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazać sprawę według właściwości organowi, który orzekał w pierwszej instancji (A. Wrobel w. "Kpa.Komentarz" Zakamycze 2005 s. 756 t. 2; R.Kędziora "Kpa.Komentarz"-CH. BECK 2005 s. 335 nb. 1 ;B.Adamiak w: "Kpa. Komentarz" CH.BECK 2003 s. 566 nb 1, s. 571 nb 1). Reasumując, w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze obowiązane było przekazać odwołanie do Dyrektora Ośrodka, celem umożliwienia mu skorzystania z uprawnień autokontrolnych określonych w art. 132 kpa. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnęło sprawę nie dopełniając tego obowiązku. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, jedna z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zachodzi wówczas, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że naruszenie każdego rodzaju właściwości stanowi podstawę stwierdzenia nieważności (wyrok NSA z dnia 29 listopada 1999 r., V SA 955/99, LEX nr 49943). Uznać należy, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji przez organ II instancji, bez umożliwienia organowi pierwszej instancji skorzystania z uprawnień autokontrolnych, stanowi naruszenie przepisów regulujących właściwość instancyjną. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 2 upsa orzekł, jak w pkt. 1 sentencji. O wykonalności decyzji I instancji orzeczono na podstawie art. 152 upsa. /-/I. Kucznerowicz /-/B. Popowska /-/M. Dybowski MB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło