IV SA/Po 1067/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-12-06

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Ewa Makosz - Frymus, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie samotnie wychowującej dziecko, której sąd powszechny w wyroku rozwodowym orzekł, że każde z rodziców ponosi w całości koszty utrzymania i wychowania dziecka, nad którym sprawuje władzę rodzicielską, przysługuje zasiłek rodzinny i dodatki, mimo braku zasądzonego świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące w dacie wydawania decyzji. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 7 pkt 5 ustawy, zasiłek rodzinny nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli nie zostało jej zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców, chyba że zachodzą określone wyjątki, które w tej sprawie nie miały zastosowania. Sąd podkreślił, że kontroluje stan prawny i faktyczny z daty wydania decyzji, a nie z daty orzekania przez sąd administracyjny, mimo że późniejsza nowelizacja ustawy mogłaby przemawiać na korzyść skarżącego.
Stan faktyczny
K. G. złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczeń, powołując się na art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek nie przysługuje, jeśli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców. Sytuacja wynikała z wyroku rozwodowego, który powierzył ojcu (skarżącemu) wykonywanie władzy rodzicielskiej nad jednym dzieckiem i matce nad drugim, jednocześnie orzekając, że każde z rodziców ponosi w całości koszty utrzymania i wychowania dziecka, nad którym sprawuje władzę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że wyrok rozwodowy nie określał kwot alimentów, a jego sytuacja życiowa uzasadnia przyznanie świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref. staż. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 06 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego oddala skargę /-/ I.Kucznerowicz /-/ G.Radzicka /-/ E. Makosz-Frymus IV SA/Po 1067/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...]r. nr [...]r. Wójt Gminy K. odmówił K. G. świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego na dziecko, dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że sytuacja w jakiej znalazł się wnioskodawca nie uzasadnia przyznania żądanego świadczenia, gdyż małoletni D. G.i ur. [...]r. przebywa u ojca K. G. na mocy wyroku rozwodowego z dnia [...]r. wydanego przez Sąd Okręgowy w K. (syg. [...]). W punkcie 2 wyroku powierzono ojcu K.G. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synem małoletnim D. G., natomiast władzę rodzicielską nad małoletnią A. G. urodzoną [...]r. powierzono matce I. G.. Natomiast w punkcie 3 wyroku rozwodowego Sąd orzekł, że każde z rodziców będzie ponosiło w całości koszty utrzymania i wychowania dziecka nad którym powierzono mu wykonywanie władzy rodzicielskiej. W decyzji organ przytoczył treść przepisu art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz.2255) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji i stwierdził, że sytuacja wnioskodawcy odpowiada przepisowi art. 7 pkt 5, który stanowi, że zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców. Z tych powodów organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków dla niego. W odwołaniu od decyzji K. G. jakkolwiek przyznał, że nie ma zasądzonych alimentów od matki dziecka podniósł, że powodem wystąpienia o świadczenie jest to, że pozostaje bez pracy, a jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Stąd przyznanie najmniejszej pomocy finansowej byłoby dla niego pomocne i poprawiłoby sytuację życiową dziecka. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i podzieliło argumentację organu I instancji. Odnosząc się do sytuacji materialnej wnioskodawcy Kolegium wskazało odwołującemu, że w trudnej sytuacji materialnej K.G. winien ubiegać się o przyznanie pomocy w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił, że Sąd powszechny rozdzielając koszty utrzymania bliźniąt pomiędzy rodziców nie określał kwot należnych alimentów bowiem uznał, że są one równoważne. W ocenie skarżącego jego specyficzna sytuacja uzasadnia przyznanie zasiłku i dodatków do niego. Z tych powodów wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Są Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Sąd sprawując kontrolę rozstrzygnięć administracyjnych sprawdza, czy organ administracyjny prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, a także czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami proceduralnymi. Jest niespornym, że ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. nr 228, poz. 2255) przez okres swego obowiązywania do daty rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Administracyjny ulegała wielokrotnej nowelizacji. W tym również zmianie ulegało brzmienie przepisu art.7 określającego, kiedy zasiłek rodzinny, a tym samym dodatki do niego się nie należą, przy czym należy podkreślić, że Sąd kontrolując prawidłowość rozstrzygnięcia organu administracji publicznej musi odnieść się do przepisów obowiązujących w dacie orzekania przez organy administracji publicznej, a nie tych, które obowiązują w dacie rozstrzygania sprawy przez Sąd. W dacie rozstrzygania niniejszej sprawy przez organy obu instancji obowiązywał przepis art.7 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu wprowadzonym art. 27 pkt 4 ustawy z 22.04.2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005 nr 86, poz.732), który stanowił, że zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli: "osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba, że: a) drugi z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c)powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Takie sformułowanie przepisu nie pozwalało na uwzględnienie żądania skarżącego przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do niego, w sytuacji kiedy K. G. do wniosku nie przedłożył prawomocnego wyroku oddalającego powództwo o alimenty na rzecz syna D.G. od jego matki. Jakkolwiek podobne sytuacje jak we wniosku skarżącego w skali kraju mogą występować stosunkowo rzadko, skarżący nie może żądać od organu administracji publicznej aby postępował "contra legem" i uwzględnił jego wyjątkową sytuację życiową i materialną. W tym względzie na podkreślenie zasługuje, że organ II instancji zasadnie w uzasadnieniu decyzji wskazał skarżącemu możliwość skorzystania z pomocy społecznej. Należy jednak zauważyć, że już po rozstrzygnięciu przez organy administracyjne niniejszej sprawy nastąpiła kolejna zmiana przepisów ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, wprowadzona ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2005 r. nr 267, poz. 2260), która to ustawa w art.1 pkt 4 nadała nowe brzmienie przepisom art. 7. I tak od dnia 14 stycznia 2006 r. nowa regulacja stanowi że "zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka". (art. 7 pkt 5 lit d). Ten stan prawny obowiązuje do chwili obecnej i przy takim uregulowaniu ustawowym skarżący w przypadku złożenia wniosku o zasiłek rodzinny winien go uzyskać, w sytuacji jeśli jego sytuacja materialna uzasadnia uzyskanie świadczeń rodzinnych co do zasady. Nie mniej, Sąd kontrolując prawidłowość rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, jak to już podkreślano wcześniej, kontroluje stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji. Z tych też powodów nie można było podzielić zarzutów skargi i w związku z powyższym na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić. /-/ I. Kucznerowicz /-/ G.Radzicka /-/ E.Makosz-Frymus M.K./

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło