IV SA/Po 1068/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-04-26
Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych) jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za pracę przymusową obywatela polskiego na rzecz III Rzeszy, czy też powinien przekazać wniosek do Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie"?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za pracę przymusową na rzecz III Rzeszy, ponieważ świadczenia te wypłaca Fundacja "Polsko-Niemieckie Pojednanie" na podstawie niemieckiej ustawy. Pomiędzy Fundacją a osobą ubiegającą się o świadczenie nie powstaje stosunek administracyjnoprawny, a przekazanie wniosku przez organ jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. złożyła wniosek o odszkodowanie za pracę przymusową jej zmarłego męża na rzecz III Rzeszy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przekazał wniosek do Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie". Po utrzymaniu postanowienia w mocy, skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc zarzut niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego i wskazując na przepisy ustawy o kombatantach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie: NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: sekr. sąd. Monika Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 kwietnia 2006 r. ze skargi Z. .K. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości o d d a l a s k a r g ę /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski KB/
Z. K. pismem z dnia [...] maja 2004 r. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o odszkodowanie za pracę zmarłego w 1968 r. męża J. K. na rzecz III Rzeszy.
Postanowieniem z dnia [...]czerwca 2004 r., [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przekazał wniosek Z. K. na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa) Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie".
Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Zainteresowaną dnia pismem z dnia [...] lipca 2004 r., zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r., [...]
Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Z. K. wniosła skargę do sądu administracyjnego, wskazując na swoją ciężką sytuację materialną i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2006 r. pełnomocnik Skarżącej oświadczyła, że organ winien był ustalić stan faktyczny. Wskazała na treść art. 19 ust. 2a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. 42, poz. 371 ze zm., dalej: ustawa o kombatantach) oraz podniosła, że przepisy wykonawcze tej ustawy mówią o innych osobach. W konkluzji złożony został wniosek o uchylenie zaskarżonych postanowień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z § 6 ust. 2 Statutu Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie", do zakresu działania Fundacji należy wypłata świadczeń osobom poszkodowanym, o których mowa w § 11 niemieckiej ustawy o utworzeniu Fundacji "Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość". Do grona osób uprawnionych, zgodnie z powołanym przepisem ustawy niemieckiej, należą osoby deportowane ze swojej ojczyzny na teren Rzeszy Niemieckiej w granicach z 1937 r. lub na obszar okupowany przez Rzeszę Niemiecką i tam zmuszane do pracy w przedsiębiorstwie zarobkowym lub w sektorze publicznym i uwięzione lub poddane warunkom podobnym do uwięzienia lub porównywalnie szczególnie ciężkim warunkom życia.
Skarżąca zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie odszkodowania z tytułu pobytu męża na robotach przymusowych. Orzekanie o tym świadczeniu należy do zakresu działania Fundacji. Przekazanie wniosku przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznać należy za zgodne z przepisami prawa.
Podkreślenia wymaga bowiem, że - jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 grudnia 2001 r. (OPS 3/01, ONSA z 2000 r., nr 3, poz. 99) - Fundacja, która działa jako organizacja partnerska, wypłaca świadczenia określane jako "pomoc finansowa z tytułu doznanych prześladowań nazistowskich". Źródłem uprawnienia do świadczeń nie są przepisy powszechnie obowiązującego prawa polskiego w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji. Pomiędzy Fundacją a osobą ubiegającą się o świadczenie nie powstaje stosunek administracyjnoprawny, gdyż zajmuje się ona de facto przydzielaniem osobom uprawnionym środków finansowych przyznanych jej przez podmioty zagraniczne.
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
/-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło