IV SA/Po 1072/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018r na posiedzeniu niejawnym sprawy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z wniosku A. W. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 stycznia 2018r. odrzucił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu o zażalenia od w/w postanowienia Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w uzasadnieniu wniosku którego podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, nie ma żadnego dochodu a jego jedyny majątek stanowi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość stanowiąca las o pow. [...] ha. W uzasadnieniu wniosku Skarżący poinformował, że jest osobą schorowaną i nie uzyskuje żadnego dochodu. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy nie ma on kredytów i pożyczek, nie uzyskuje żadnych dochodów z dzierżaw i żyje dzięki pomocy znajomych. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem z dnia 4 kwietnia 2018r. (odebranym w dniu 24 kwietnia 2018r.), wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, przedłożenia kopii zeznań podatkowych, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, wskazania źródła utrzymania w tym m.in. przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, odzież i.t.p. lub też kto udziela mu wsparcia finansowego i w jakiej kwocie. W przypadku gdyby skarżący korzystał z pomocy społecznej należało przesłać kopie decyzji przyznających świadczenia oraz wykazanie, że jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych. W ramach prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego, tut. Sąd po doręczeniu stronie skarżącej zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia i po bezskutecznym upływie terminu do ich uzupełnienia postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2018r. W powyższym stanie faktycznym sprawy, A. W. w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji dotyczących stanu majątkowego pismem z dnia [...] kwietnia 2018r. podniósł, że jego wniosek o przyznanie praw pomocy jest dobrze napisany i nic nie trzeba uzupełnić. Skarżący wskazał, że osoby które mu dotychczas pomagały straciły pracę lub życie. Uzasadniając brak zaświadczeń o dochodzie z Urzędu Skarbowego wnioskodawca podniósł, że są one płatne. Skarżący podtrzymał również oświadczenie o braku dochodów czy dodatkowej pracy. Wnioskodawca podniósł także, że nie korzysta z pomocy społecznej i nie może uzyskać zaświadczenia z Urzędu Pracy. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu A. W. już występował z żądaniem przyznania prawa pomocy, jednak pomimo stosownego wezwania nie przedstawił dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej co było bezpośrednim powodem wydania negatywnego dla strony rozstrzygnięcia (vide postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] września 2017r. utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia [...] października 2017r.). W ocenie orzekającego w sprawie referendarza wnioskodawca składając obecnie rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy, pomimo kolejnego wezwania nadal nie przedstawił dokumentów i informacji pozwalających na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. Za wystarczające nie może być bowiem uznane przedłożenie ogólnych wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 30 kwietnia 2018r. Z danych zawartych w tym piśmie jak i w samym formularzu nie wynikają bowiem podstawowe dane w tym m.in. ile wynoszą koszty utrzymania oraz skąd wnioskodawca czerpie środki na utrzymanie siebie i posiadanego majątku. Zdaniem orzekającego w sprawie referendarza taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Należy w tym miejscu podkreślić, że samo przekonanie strony o tym, że przysługuje jej prawo pomocy, bez próby bliższego wyjaśnienia stanu faktycznego, i to nawet na wystosowane do niej wezwanie, nie uzasadnienia uwzględniania jej żądania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I OZ 115/10 dostępne: LEX nr 591337). Jak wskazano, podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan rodzinny, majątkowy i dochodowy strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. W przedmiotowej sprawie trudno jednak uznać, że wnioskodawca dochował szczególnej staranności w udokumentowaniu swej sytuacji finansowej, której ustalenie było konieczne, gdyż z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżący dysponuje majątkiem, który nie jest w żaden sposób obciążony. Przy braku jakichkolwiek informacji o źródle bieżącego utrzymania trudno zatem ustalić jakie są faktyczne dochody skarżącego. Na marginesie wskazać należy, iż z informacji znanych orzekającemu w sprawie referendarzowi z urzędu wynika, że skarżący składając wielokrotnie wnioski o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej uchyla się od obowiązku ujawnienia swej sytuacji majątkowej i finansowej, w tym podania źródeł utrzymania, co jest bezpośrednim powodem wydawania negatywnych dla wnioskodawcy rozstrzygnięć w zakresie pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że porównanie poprzednich oświadczeń majątkowych z aktualnie składanym wnioskiem, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez A. W. z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Skarżący nie przedstawił bowiem pomimo stosowanego wezwania żadnych dokumentów, które pozwalałyby na weryfikację oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej. Strona, której jak to miało miejsce w niniejszej sprawie wyłożone zostały już zasady postępowania w przedmiocie prawa pomocy winna w wiarygodny sposób wykazać to, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie swego dalszego udziału w sprawie. Tego w ocenie orzekającego w sprawie referendarza wnioskodawca nie uczynił. Uwzględniając zatem ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, w okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, ze spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 12 września 2017r. Z tych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.