IV SA/Po 1076/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego o d d a l a s k a r g ę /-/B.Popowska /-/E.Makosz-Fymus /-/.M.Dybowski IV SA/Po 1076/04 U Z A S A D N I E N I E Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. –decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.) odmówił G. L. przyznania zasiłku celowego na abonament telefoniczny i na składki PZU w łącznej wysokości 70 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że G. L. w dniu [...] maja 2004 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na opłacanie abonamentu telefonicznego i składek PZU. Żądanie to organ uznał jako wniosek o przyznanie zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że G. L. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP bez prawa do zasiłku; zamieszkuje w lokalu Przedszkola nr [...] w P. i z tego tytułu zobowiązana jest opłacać czynsz oraz ponosić koszty zużytej energii elektrycznej. G. L. podała, że jej jedyny dochód stanowi przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie 213,85 zł. Powołując się na treść art. 8 cytowanej ustawy o pomocy społecznej Kierownik MOPR stwierdził, że dochód zainteresowanej nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, ale sam niski dochód nie stanowi podstawy do udzielenia pomocy. Wskazując na treść art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej organ I instancji wyjaśnił, że opłacania abonamentu telefonicznego i składek PZU nie można zakwalifikować do najniezbędniejszych potrzeb bytowych człowieka w rozumieniu tego przepisu, a brak możliwości finansowych na pokrycie tych opłat nie doprowadzi do pogorszenia sytuacji bytowej zainteresowanej i nie zagrozi jej życiu. Posiadanie telefonu i opłacanie składek PZU jest indywidualnym wyborem i można bez tego prawidłowo funkcjonować. Tego typu opłaty nie należą do podstawowych potrzeb bytowych człowieka uzasadniających udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Ponadto ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje żadnej innej formy pomocy, która umożliwiałaby opłacanie abonamentu telefonicznego i składek PZU. W odwołaniu od decyzji Kierownika MOPR G. L. podała, że nie zgadza się z odmową przyznania jej zasiłku celowego na opłacanie abonamentu telefonicznego i składek PZU gdyż z uwagi na miejsce zamieszkania musi mieć telefon, "który jest jej niezbędny w razie choroby, czy innego jakiegoś niebezpieczeństwa". Natomiast zaprzestanie opłacania składek na PZU, jak twierdzi odwołująca się, spowoduje utratę dorobku całego jej życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania G. L., decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podzielił stanowisko Kierownika Filii MOPR P. –, że przyznanie w ramach zasiłku celowego pomocy finansowej na opłatę abonamentu telefonicznego i na opłatę składek PZU, nie stanowi, w myśl art. 3 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 39 ustawy o pomocy społecznej, zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych osoby zainteresowanej. Organ II instancji nie podzielił, odmiennego w tej sprawie, stanowiska G. L. i stwierdził, że decyzja organu I instancji nie narusza granic uznania administracyjnego. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. G. L, stwierdziła, że nie zgadza się w całości z ustaleniami SKO i odmową przyznania jej zasiłku celowego na opłatę abonamentu telefonicznego i składek PZU. Skarżąca ponownie podniosła, że aparat telefoniczny jest jej potrzebny do wzywania pogotowia, bo ma [...] lat i wiele chorób, a także do wzywania pomocy w razie zagrożenia, z uwagi na miejsce zamieszkania. Jak stwierdziła skarżąca opłaty z tytułu abonamentu telefonicznego i składki PZU uiszcza z zasiłku z Opieki Społecznej i na życie pozostaje jej 90 zł. Skarżąca stwierdziła, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sąd rozpoznając skargę dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnych, tzn. ocenia prawidłowość zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracyjne. Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Celem pomocy jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, przy czym potrzeby osoby korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 12 marca 200 4 r. o pomocy społecznej - Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.). Jedną z form udzielenia pomocy jest zasiłek celowy. W myśl art. 39 ust. 1 i 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego. W przypadku zasiłku celowego przepisy nie nakładają na organy pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, ani też nie określają wysokości zasiłku, lecz stanowią, że może zostać przyznany. Oznacza to, że kwestia przyznania zasiłku, jak i jego wysokości zostały pozostawione uznaniu organów pomocy społecznej. Uznanie to nie może oczywiście mieć zupełnie dowolnego charakteru, lecz powinno być uzasadnione sytuacją osoby potrzebującej pomocy oraz możliwościami finansowymi ośrodka pomocy społecznej w kontekście innych osób oczekujących pomocy. Decyzja uprawnionego organu wydana w sprawie zasiłku celowego, podlega kontroli sądu administracyjnego tylko w zakresie stwierdzenia czy uznanie administracyjne nie miało cech dowolności. W niniejszej sprawie nie dopatrzył się Sąd, by decyzje zostały wydane z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie zasiłku celowego nie nakazuje spełnienia każdego żądania obywatela. Niewątpliwie sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna. Skarżąca jest osobą samotną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jest ona jednak w szerokim zakresie objęta pomocą społeczną. Sąd w pełni podziela stanowisko organów administracyjnych, że opłata abonamentu telefonicznego i składka na PZU nie należy do kategorii najniezbędniejszych potrzeb bytowych, których brak narazi skarżącą na życie poniżej godności człowieka. Subiektywne odczucie skarżącej o konieczności posiadania telefonu i uiszczania składek na PZU nie jest wystarczającym argumentem, by ze środków opieki społecznej pokrywane były koszty z tym związane. Należy zwrócić uwagę, że organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi wymaga określenia, które z potrzeb muszą być zaspokajane niezbędnie i w jaki sposób. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/B.Popowska /-/E.Makosz-Fymus /-/.M.Dybowski KB/