IV SA/Po 1077/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016r. nr SKO – [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016r. nr SKO – [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Wraz ze skargą skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i czwórką małoletnich dzieci. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca ujawnił posiadanie domu o pow. [...] m2 (w budowie) o wartości ok. [...] zł., gruntów rolnych klasy VI o pow. [...] ha (ok. [...] ha grunty rolne oraz ok. [...] ha łąki), nieużytków o pow. [...] ha o wartości szacunkowej ok.. [...] zł., 3 budynków gospodarczych, [...] szt. bydła i [...] szt. kur. Wnioskodawca podał, że uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł. netto/mc i dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł./mc, który stanowi jedyny dochód sześcioosobowej rodziny. Z powyższych źródeł wnioskodawca opłaca stałe wydatki miesięczne, do których zaliczono opłaty za media ([...] zł.), ubezpieczenie majątku ([...] zł./rok), kredyty ([...] zł.) i koszty ponoszone na wykończenie domu. ([...] zł./rok). Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 18 stycznia 2017r. (odebranym w dniu 23 stycznia 2017r.) wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do wnioskodawcy i jego żony (w tym prowadzonych dla gospodarstwa rolnego), zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, podania czy, skarżący wraz z żoną korzysta ze świadczenia wychowawczego na dzieci, wskazania źródeł finansowania budowy domu, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości uzyskiwanych dochodów miesięcznych, przesłania umów kredytowych wraz z harmonogramem spłat, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2015r. i wyjaśnienia czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należy przesłać kopię ostatniej decyzji). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedstawił kopie pokwitowań wypłat z bankomatu i potwierdzenia operacji w kasie Rejonowego Banku Spółdzielczego w M. , ksero dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego F. [...], kopię decyzji o przyznaniu żonie R. S. zasiłku rodzinnego na czwórkę małoletnich dzieci w łącznej kwocie [...]zł./mc, dodatku do zasiłku rodzinnego na dwójkę dzieci w wysokości [...] zł./mc wraz z jednorazowymi dodatkami do zasiłku rodzinnego w kwocie po [...] zł. oraz świadczenia wychowawczego na czwórkę małoletnich dzieci w łącznej kwocie [...]zł. , wyciąg z karty kredytowej Visa [...] z dnia [...].12.2016r. (saldo zadłużenia [...] zł.), kopię umowy o kredyt obrotowy na refinansowanie płatności obszarowych otrzymywanych z Unii Europejskiej do łącznej kwoty [...]zł. wraz z harmonogramem spłat, kopie umów kredytowych na zakup grzejników na kwotę [...]zł. oraz kotła i grzejników na kwotę [...]zł. Wnioskodawca przedstawił również kopie dowodów uiszczenia opłat za energię elektryczną, drewno opałowe, opłaty komunalne, wodę, oraz harmonogram spłaty pożyczki udzielonej zonie R. S. z wysokością raty [...] zł. Skarżący przesłała także zaświadczenie o wysokości zarobków uzyskiwanych z umowy o pracę ([...] zł. netto), wycia z karty kredytowe w [...] Bank z przyznanym limitem [...] zł. (zadłużenie [...] zł.), polisę ubezpieczeniową w PZU, PIT 11 za 2015r. oraz decyzję o wymiarze podatku rolnego. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba zaznaczyć również, że postępowanie w sprawie prawa pomocy opiera się na zasadzie skargowości. W konsekwencji, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia on przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. W niniejszej sprawie, wnioskodawca zareagował na wezwanie referendarza sądowego, jednak przedstawione dokumenty i oświadczenia nie pozwalają na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Wnioskodawca wbrew wezwaniu nie przedłożył bowiem pełnej informacji dotyczących posiadanych kont bankowych i ich stanu. W wezwaniu o uzupełnienie informacji dotyczących sytuacji finansowej wezwano bowiem o przedstawienie wyciągów ze wszystkich posiadanych kont bankowych. Skarżący przedstawił natomiast kopie pokwitowań wypłat z bankomatu i potwierdzenia operacji w kasie Rejonowego Banku Spółdzielczego w M. . Przedłożone dokumenty nie odzwierciedlają jednak wszystkich operacji bankowych, w tym wszystkich wpływów, wypłat, przelewów ani salda po każdej operacji z uwzględnieniem ich chronologii. Przedstawione dokumenty nie dają więc podstawy do oceny szans wnioskodawcy na pozyskanie środków na pokrycie kosztów związanych ze swym udziałem w postępowaniu sądowym. Na podstawie przedstawionych informacji nie można również jednoznacznie stwierdzić, czy wnioskodawca posiada zdolność do gromadzenia oszczędności, a tym samym czy posiada ona wolne środki pieniężne, które może przeznaczyć na koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze uwzględniając fakt, iż skarżący w sposób niepełny przedstawił swą sytuację finansową, uznać należy że nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Dla oceny niniejszego wniosku istotna również jest kwestia ponoszenia przez wnioskodawcę zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów. Zauważyć należy, iż okoliczność posiadania tego rodzaju obciążeń finansowych i ponoszenia z tego tytułu znacznych kosztów, nie może automatycznie uzasadniać przyznania prawa pomocy. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zadeklarował spłatę kredytów na kwotę [...]zł. Z przedłożonych na wezwanie Sądu dokumentów wynika, że wysokość rat miesięcznych z tytułu kredytów wynosi [...] zł. Wysokość i częstotliwość rat została ustalona w oparciu o możliwości finansowe kredytobiorcy i jego niepracującej żony. Możliwości te zostały także zweryfikowane przez profesjonalne instytucje finansowe, które wydały pozytywne decyzje o udzieleniu kredytu. Oznacza to, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest na tyle dobra, iż gwarantuje terminową spłatę zaciągniętych zobowiązań wraz z pozostałymi kosztami bieżącego utrzymania rodziny. Dodatkowo podkreślić należy, iż ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Jak wskazano wyżej sytuacja ta świadczy o tym, że wnioskodawca posiada środki, które pozwalają mu na zaciągnięcie tego rodzaju i wysokości zobowiązań oraz ich spłatę. Dlatego też niezrozumiałe jest, aby wnioskodawca spłacał zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądał, aby koszty sądowe w kwocie zdecydowanie niższej niż spłacana wysokość rat kredytowych pokrywał za niego Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji