IV SA/Po 1079/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu [...] kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...] w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Międzywydziałowej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji im. Mieszka I w P. z dnia [...] maja 2017r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018r. odrzucił skargę R. P. na decyzję Międzywydziałowej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji im. [...] w P. z dnia [...] maja 2017r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego. Skarżący w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej od w/w postanowienia złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata, wskazując że w przedmiotowej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie ma żadnego dochodu i majątku. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem z dnia 5 lutego 2018r. wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat, wskazania źródła utrzymania w tym podania kwot pomocy finansowej udzielanej przez osoby, które udzielają mu wsparcia a przypadku korzystania z pomocy społecznej należało przesłać decyzje przyznające świadczenia, wskazać czy jest zarejestrowany jako bezrobotny, podać czy prowadził lub prowadzi działalność gospodarczą w jakiekolwiek formie (należało podać rodzaj działalności, formę jej prowadzenia, branżę, a przypadku wykreślenia lub zawieszenia należało przedłożyć zaświadczenie). Wnioskodawcę wezwano również do udokumentowania zadłużenia, wyjaśnienia czy posiada pojazdy mechaniczne, nadesłania zeznania podatkowego i określenia tytułu do nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca oświadczył, że nie ma kont bankowych gdyż ich nie potrzebuje. Skarżący podał, że nie opłaca energii elektrycznej, gazu i wody gdyż pozbył się przedmiotów, które te koszty generują, a jedynym stałym kosztem jest opłata za telefon w kwocie [...]zł. Skarżący podał że nie korzysta z pomocy społecznej i zasiłku dla bezrobotnych oraz nie prowadzi działalności gospodarczej. Wnioskodawca wyjaśnił, iż mieszka u konkubiny, jest zadłużony w ZUS (decyzja o odmowie umorzenia zadłużenia w załączeniu), a jego jedyny majątek stanowi samochód Seat Inca. Do powyższego pisma załączono również jedną kartę zeznania PIT 36 za 2016r. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 13 marca 2018r r., sygn. akt IV SA/Po 1079/17 odmówiono skarżącemu prawa pomocy. Sprzeciw na to postanowienie złożył R. P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 j.t.- dalej jako "Ppsa"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Stosownie do treści art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. radcy prawnego. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Do rozpoznania wniosku strony mają zatem zastosowanie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Użycie w zacytowanym przepisie przez ustawodawcę sformułowania "następuje" oznacza, że spełnienie przesłanek określonych w tym unormowaniu obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w określonym zakresie. Jednak obowiązek udzielenia przez sąd prawa pomocy powstaje w sytuacji, w której wnioskodawca wykaże brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Innymi słowy to na stronie postępowania, wnioskującej o udzielenie prawa pomocy, spoczywa inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia jej wniosku. Strona powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności (postanowienie z 21 lutego 2013 r, II FZ 87/13, 19 grudnia 2012, II FZ 972/12). Mając powyższe na uwadze Sąd w tej sprawie stwierdził, że sprzeciw nie zawiera uzasadnionych podstaw, a orzekający w sprawie referendarz sądowy ocenił sytuację majątkową wnioskodawcy na podstawie pełnego, dostępnego w dniu orzekania materiału dowodowego, który jednakże nie pozwalał na przyjęcie, że sytuacja majątkowa strony jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek i oszczędności. Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że informacje i wyjaśnienia złożone przez Skarżącego we wniosku i jego uzupełnieniu nie pozwoliły na ustalenie skąd czerpie środki na opłacenie bieżących kosztów utrzymania własnego i syna. Skarżący podał bowiem, że nie ma konta bankowego, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnego dochodu. Powyższe oświadczenie w zakresie dotyczącym braku źródła dochodu stoi jednak w oczywistej sprzeczności z ogólnie dostępnymi informacjami zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z powyższego rejestru wynika bowiem, że skarżący w dniu 26 stycznia 2017r. zarejestrował firmę działającą pod nazwą [...] Sp. z o.o., której jest jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu. Podmiot ten jest nadal aktywny. Faktu rejestracji tego podmiotu, pomimo stosownego wezwania Skarżący nie ujawnił. Nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność podniesiona w sprzeciwie, iż spółka [...] nie generuje obecnie dochodów, a Skarżący nie otrzymuje za zatrudnienie w niej żadnego wynagrodzenia. W ocenie Sądu nie można na podstawie przesłanych dokumentów stwierdzić jednoznacznie, że wnioskodawca jest osobą, która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sytuacja finansowa Skarżącego budzi wątpliwości i słusznie referendarz przyjął, że brak informacji o dokładnych źródłach utrzymania wnioskodawcy, połączony z przedstawionymi wydatkami, uniemożliwił przyznanie mu prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym formularzu są bowiem nieprecyzyjne i lakoniczne, co uniemożliwia wszechstronne i obiektywne zbadanie sytuacji Skarżącego. Skarżący do sprzeciwu nie dołączył żadnych nowych dokumentów, uzasadniających konieczność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Argumentacja wskazana w sprzeciwie nie wskazuje na pojawienie się w sytuacji skarżącego nowych okoliczności. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz obiektywnie pozbawionych możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał, że zachodzi wobec niego ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy, w żądanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.