IV SA/Po 1081/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzania i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i wykonania robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014r. oddalił skargę M.S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzania i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i wykonania robót budowlanych. Wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem z dnia 18 marca 2014r., w którym referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ustawowo przewidzianym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym podniósł, że pracuje w miejscu oddalonym od jego miejsca zamieszkania o 40 km, w związku z czym zmuszony jest ponosić koszty utrzymania samochodu, który ma już 16 lat i wymaga stałych napraw. W ostatnim okresie wymienione zostały klocki hamulcowe, tarcze hamulcowe, olej silnikowy wraz filtrem i usługą wymiany oraz przełącznik kierunkowskazów. Łączny koszt napraw, których skarżący nie jest w stanie udokumentować fakturami wynosił ok. 1000 zł. W związku z utrzymaniem samochodu skarżący poniósł również w połowie 2013 roku koszty wymiany pompy paliwa w kwocie 1200 zł. Skarżący podniósł również, iż jego miesięczne wcześniej nieudokumentowane wydatki obejmują wywóz nieczystości płynnych ([...] zł.), zakup gazu w butli (ok. [...] zł.), telefony komórkowe na kartę ([...] zł.). Dodatkowo skarżący ponosi wiele innych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem w tym z przejazdami do szpitali i przychodni w związku z leczeniem matki. Wnioskodawca wyjaśnił również, iż jego córka w okresie studiów prowadziła działalność gospodarczą, którą z chwilą ukończenia studiów musiała zawiesić z dniem 30.09.2013r. Środki pieniężne zgromadzone przez córkę w okresie studiów i prowadzenia działalności zostały podjęte przez konto wnioskodawcy z uwagi na niekorzystną umową z bankiem (opłata za operacje bankowe wynosząca 2%). Skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż pieniądze były wypłacane z banku tego samego dnia co data wpływu na konto. Skarżący wskazał również iż jego umowa o pracę podpisana jest na czas nieokreślony, zaś córka miała umowę na czas określony, która zresztą została wypowiedziana. W załączeniu skarżący przesłał zaświadczenie o zawieszeniu działalności gospodarczej przez córkę i rozwiązanie umowy o pracę córki z dniem 12.04.2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Na wstępie przypomnieć należy, że przepisy art. 245 i art. 246 P.p.s.a. stanowią odstępstwo od generalnej zasady zawartej w art. 199 P.p.s.a. ponoszenia przez stronę kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Celem instytucji prawa pomocy jest zatem zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie wykazane (uprawdopodobnione) przez stronę (por. J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Sąd wydając postanowienie o udzieleniu prawa pomocy musi na podstawie całokształtu informacji przekazanych przez wnioskodawcę nabrać przekonania, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie pomocy. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów skarżący wraz z osobami pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym na dzień złożenia wniosku posiadał stały dochód wynoszący [...] zł. netto. Uwzględniając fakt utraty pracy przez córkę wnioskodawcy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zasadniczo takiemu pogorszeniu, aby niemożliwym było opłacenie kosztów sadowych, które na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia opłaty za uzasadnienie wyroku. W tym miejscu wskazać należy, iż skarżący nie wyjaśnił wątpliwości co rzetelności ujawnionych danych dotyczących rzeczywistego dochodu rodziny skarżącego. Jak wynika bowiem z analizy wyciągów bankowych na konto skarżącego wpływały spore przelewy z konta firmowego córki ( przelew [...] z dnia 16.09.2013r, przelew [...] z dnia 17.09.2013r., przelew [...] zł. z dnia 5.12.2013r., przelew [...] zł. z dnia 17.12.2013r., przelew [...] zł. z dnia 20.12.2013r., przelew [...] z dnia 09.01.2014r.). Skarżący dokonywał również przelewów na konto firmowe córki (przelew [...] zł. z dnia 10.09.2013r., przelew [...] zł. z dnia 10.10.2013r., przelew [...] zł. z dnia 22.10.2013r., przelew [...] zł. z dnia 8.11.2013r. , przelew [...] zł. z dnia 10.12.2013r., przelew [...] zł. z dnia 11.01..2014r., przelew [...] zł. z dnia 11.02.2014r.). Transfer środków z i na konto firmowe córki i to po zawieszeniu działalności wskazuje, iż to konto pozostało aktywne i mogły być na nim zdeponowane znaczne środki. Brak przedstawienia wyciągu z tego konta pomimo stosownego wezwania uniemożliwia więc rzetelną analizę sytuacji finansowej rodziny skarżącego. Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, iż z analizy wyciągu z konta A.S. wynika, iż dokonywała ona również licznych przelewów środków pomiędzy ujawnionym kontem w banku [...] S.A. a należącym do niej kontem firmowym, z którego wyciągów nie przedstawiono (przelew [...] zł. z dnia 02.09.2013r., przelew [...] zł. z dnia 24.09.2013r. przelew [...] z dnia 16.11.2013r., przelew [...] zł. z dnia 20.12.2013r., przelew [...] zł. z dnia 06.01.2014r., przelew [...] zł. z dnia 12.02.2014r.). Mając powyższe na uwadze za niewiarygodne uznać należy wyjaśnienia wnioskodawcy, iż środki pieniężne zgromadzone zostały przez córkę w okresie studiów i prowadzenia działalności a środki te zostały podjęte przez konto wnioskodawcy z uwagi na niekorzystną umową z bankiem. W tym miejscu wskazać należy na fakt, iż skarżący nie przedstawił żadnych informacji o zamknięciu konta firmowego przez córkę co może świadczyć o faktycznym zdeponowaniu środków na tym koncie. Powyższe w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, iż w zaistniałej sytuacji nie jest możliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej córki prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe ze skarżącym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia