IV SA/Po 1081/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzania i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i wykonania robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014r. oddalił skargę M.S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzania i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i wykonania robót budowlanych. Wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący poinformował, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką a źródłem ich utrzymania są wynagrodzenia z umów o pracę w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż obecnie jest obciążony kosztami kredytu na dom oraz kredytu studenckiego córki. Dodatkowo skarżący wskazał na fakt, iż pomaga finansowo matce, która w ostatnim miesiącu przeszła operację oka. Opisując swą sytuację finansową skarżący wskazał, iż jego jedyny majątek stanowi dom o pow. [...] m2. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przesłał wyciąg z konta bankowego własnego i żony za okres 10.09.2013 – 28.02.2014, wyciąg z konta córki za okres 02.09.2013 – 28.02.2014, kopie faktury za wodę, zakup opału, decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2013 i 2014, dowód wpłaty za odpady komunalne, polisy ubezpieczeniowej na dom i samochód, wypisu ze szpitala matki, paragonów za zakup leków. Skarżący przesłał również kopie zeznań podatkowych (własnego i żony) za 2012r., decyzji z dnia 11.06.2013r. o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, dowodu rejestracyjnego samochodu [...] z 1998r., umowy kredytu hipotecznego i kredytu studenckiego córki oraz zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń uzyskiwanych przez skarżącego oraz jego żonę i córkę Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Strona winna poczynić zatem starania celem zabezpieczenia środków finansowych z dochodów uzyskiwanych w dłuższym okresie, niezbędnych do pokrycia choćby części wydatków. Ponadto strona o przyznanie prawa pomocy winna uprawdopodobnić spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów skarżący wraz z osobami pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym posiada stały dochód wynoszący [...] zł. netto. Powyższa kwota pozwala na opłacenie kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny oraz kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dodatkowo wskazać należy, iż z analizy kont wynika, że córka wnioskodawcy posiada działalność gospodarczą zarejestrowaną pod nazwą P.H.U. A.S., z której dochodu wnioskodawca nie ujawnił. Wątpliwości co rzetelności ujawnionych danych dotyczących dochodu skarżącego budzi również fakt, iż na konto skarżącego wpływają spore przelewy z konta firmowego córki (n.p przelew [...] z dnia 19.09.2013r, przelew [...] zł. z dnia 5.12.2013r., przelew [...] zł. z dnia 17.12.2013r., przelew [...] zł. z dnia 20.12.2013r., przelew [...] z dnia 09.01.2014r.). Znaczne kwoty przelewów oraz ich systematyczność może wskazywać na uzyskiwanie dodatkowego dochodu poza tym wykazanym w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze stwierdzając, że złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy budzi poważne wątpliwości co do jego rzetelności, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.