IV SA/Po 1082/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Ośrodka Przemysłowo-Badawczego Urządzeń Technologicznych "A." Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lutego 2012 r.) Prezydent Miasta P. (dalej Prezydent albo organ I instancji) działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. 2010 r., nr 185, poz. 1243 ze zm.) zobowiązał Firmę Ośrodek Przemysłowo-Badawczy Urządzeń Technicznych "A." Sp. z o.o. ul. S. [...],[...] P. (dalej strona, odwołująca albo skarżąca), do: 1) usunięcia mas ziemnych zmieszanych z odpadami budowlanymi w ilości [...] Mg magazynowanych w miejscu na ten cel nie przeznaczonym, tj. z terenu działek nr [...], [...] i [...] (obręb W., ark. [...]) położonych w P. u zbiegu ulic H./D. D., w terminie od [...] kwietnia 2012 r. do [...] lipca 2012 r., 2) przekazania powyższych odpadów do odzysku lub unieszkodliwienia podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia, 3) przedstawienia dowodów usunięcia odpadów i ich zagospodarowania w Wydziale Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P., w terminie do [...] sierpnia 2012 r. Odpis powyższej decyzji został doręczony stronie dnia [...] lutego 2012 r. Pismem z dnia [...] marca 2012 r., nadanym tego samego dnia w urzędzie pocztowym strona reprezentowana przez pełnomocnika procesowego wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie z uwagi na bezprzedmiotowość oraz o umorzenie postępowania w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] (dalej postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (dalej SKO albo Kolegium) działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że odwołanie w niniejszej sprawie nie zostało wniesione z zachowaniem 14-dniowego ustawowego terminu. Strona otrzymała decyzję dnia [...] marca 2012 r. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 1 marca 2012 r. Odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej dnia [...] marca 2012 r., tj. dzień po terminie. Wniesienie odwołania w ustawowym terminie jest koniecznym warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Odwołująca nie wniosła przy tym podania o przywrócenie terminu i nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z dnia [...] września 2012 r. strona zaskarżyła "decyzję SKO z dnia [...] lipca 2012 r., doręczoną [...] lutego 2012 r. – znak sprawy [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] w sprawie usunięcia mas ziemnych zmieszanych z odpadami budowlanymi w ilości [...] Mg magazynowanych w miejscu na ten cel nie przeznaczonym, tj. z terenu działek nr [...],[...] i [...] (obręb W., ark. [...])". Skarżąca zarzuciła powyższej decyzji SKO naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dających podstawę do jego wznowienia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. W uzasadnieniu skarżąca zwróciła uwagę na błędny zapis w motywach postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r. Wynika z niego, że skarżąca otrzymała decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. w dniu [...] marca 2012 r., a z kolei termin do wniesienia odwołania upłynął [...] marca 2012 r. Skarżąca była przekonana, że wniosła w terminie odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. Z tego względu nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 §1 i 2 kpa. Bez wątpienia postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie powinno zostać umorzone, ponieważ toczyło się ono przy braku znajomości terminu do wniesienia odwołania przez stronę skarżącą, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (k. 4-5 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2012 r., nr [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie wskazując, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżąca otrzymała decyzję organu I instancji dnia [...] marca 2012 r. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął dnia [...] marca 2012 r. Odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej dnia [...] marca 2012 r., tj. dzień po terminie (k. 8 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli sądowej sprawowanej pod względem zgodności z prawem w niniejszej sprawie było postanowienie SKO z dnia [...] lipca 2012 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 134 kpa. Sąd miał na uwadze, że powyższe postanowienie zostało w błędny sposób określone przez skarżącą jako decyzja. Z uwagi na wskazanie daty jego wydania, numeru sprawy oraz całego kontekstu skargi, nie ulegało wątpliwości, że skarżąca zakwestionowała legalność postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Wskazać należy, że zaskarżone postanowienie ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Warunkiem bowiem przystąpienia do oceny merytorycznej zarzutów odwołania jest pozytywne zakończenie postępowania wstępnego przed organem odwoławczym, czyli stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie oraz jest dopuszczalne. W konsekwencji powyższego podkreślić należy, że kognicja Sądu w przedmiotowej sprawie ogranicza się do oceny czy skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji w terminie czternastodniowym, zgodnie z art. 129 § 2 kpa, a w przypadku, gdy uchybiła temu terminowi, czy w sprawie istniały przeszkody prawne, które czyniły wydanie przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania niedopuszczalnym. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 kpa), w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa). Warunkiem skuteczności podjęcia czynności procesowej wniesienia odwołania jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest nadanie decyzji organu I instancji waloru ostateczności. Organ odwoławczy jest zatem obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), ponieważ oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa). Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i niezależną od uznania organu odwoławczego. W razie bowiem jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydać postanowienie o uchybieniu terminu przewidziane w art. 134 kpa. Nie oznacza to oczywiście, że każde przekroczenie terminu do dokonania czynności procesowej, w tym wniesienia odwołania, będzie prowadziło do stwierdzenia uchybienia terminu przez właściwy organ, a strona zostanie pozbawiona przysługujących jej gwarancji procesowych. Przeszkodą prawną do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa będzie każdorazowo wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności przewidziane w art. 58 kpa, przy czym, w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia odwołania rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, mocą art. 59 § 2 kpa, zastrzeżono do wyłącznej kompetencji organu odwoławczego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, za bezsporną należało uznać okoliczność wniesienia przez skarżącą odwołania z uchybieniem terminu. Z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w dniu 16 lutego 2012 r. (k. 291 akt administracyjnych OS-II.6236.1.2012, t. II). Zatem termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął z dniem 1 marca 2012 r. Natomiast skarżąca odwołanie nadała w urzędzie pocztowym w dniu 2 marca 2012 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. W sprawie nie miała przy tym znaczenia omyłka pisarska, której dopuściło się SKO w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 lipca 2012 r., błędnie wskazując, że skarżąca odebrała odpis decyzji z dnia 10 lutego 2012 r. 16 marca 2012 r., zamiast 16 lutego 2012 r. Z tego także wyniknęło niezrozumienie, o którym jest mowa w skardze, że mianowicie termin do wniesienia odwołania upłynął przed dniem doręczenia skarżącej odpisu decyzji organu I instancji. Ubocznie należy zwrócić uwagę, że wskazana powyżej niedbałość została powtórzona przez Kolegium w odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. W ocenie Sądu nie miała ona jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa). Z nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika bowiem bezspornie okoliczność uchybienia przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania. Kolegium powinno co najwyżej rozważyć potrzebę sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w oparciu o art. 113 §1 kpa. Odnosząc się z kolei do pozostałych zarzutów skargi, w ocenie Sądu nie zasługiwały one na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się w niniejszym postępowaniu zaistnienia którejkolwiek z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżąca wskazując w sposób ogólny na taką możliwość również nie wskazała konkretnej przesłanki pozytywnej wznowienia. Na zgodność z prawem postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r. nie miał wpływu zły stan zdrowia podmiotów upoważnionych do podejmowania czynności procesowych za skarżącą. Jak zostało to już bowiem wskazane powyżej, uchybienie terminu do wniesienia odwołania należy pojmować w kategoriach obiektywnych, a ewentualne przeszkody, które zaistniały w terminowym dokonaniu czynności procesowej mogłyby stanowić podstawę przywrócenia terminu do jej dokonania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W tym stanie rzeczy uznać należy, że Kolegium zasadnie, wobec stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i braku wniosku o jego przywrócenie, na podstawie art. 134 kpa wydało postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. ja