IV SA/Po 1083/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. P. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1083/17 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 września 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2017 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2017 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu Referendarz wskazał, co następuje: W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący poinformował, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem ich utrzymania jest dochód z emerytury wnioskodawcy wynoszącej [...] zł netto i renty żony w kwocie [...]zł netto. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca oświadczył, że jego majątek stanowi dom o pow. [...] m2 i działka o pow. [...] m2 oraz oszczędności w kwocie [...]zł. Opisując stałe wydatki wnioskodawca wskazał wydatki na opał ([...] zł na sezon grzewczy), światło i wodę ([...] zł/mc), gaz ([...] zł/mc), odpady (16 zł/mc), podatek od nieruchomości ([...] zł/kwartał) i leki ([...] zł/mc). Skarżący uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy powołał się również na swój i żony zły stan zdrowia. Do wniosku załączono kopie faktur za leki, zaświadczenie o stanie zdrowia oraz orzeczenie o niepełnosprawności. W ocenie Referendarza sądowego z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym i finansowym wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i utrzymuje się z dochodów wynoszących łącznie [...] zł netto. Z powyższych dochodów skarżący opłaca stałe wydatki wynoszące w rozliczeniu miesięcznym [...] zł Po odjęciu stałych zadeklarowanych wydatków do dyspozycji rodziny wnioskodawcy pozostaje zatem kwota [...]zł miesięcznie. Uwzględniając zatem wysokość deklarowanych oszczędności w kwocie [...]zł oraz zestawienie miesięcznych dochodów z wydatkami, w ocenie Referendarza sądowego należy stwierdzić, że skarżący dysponują środkami, z których mogliby opłacić koszty sądowe, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego wynoszącego zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) [...] zł. Referendarz wskazał także, że w orzecznictwie panuje pogląd, zgodnie z którym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. J. P. wniósł sprzeciw od powyższego orzeczenia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał przede wszystkim, że nie zgadza się z opinią Sądu, że stać go na opłacenie kosztów postępowania i nie jest mu potrzebny profesjonalny prawnik. Skarżącemu zależy na możliwości wyłożenia swoich racji przed sądem, jednak z powodu złego stanu zdrowia oraz wieku nie może podróżować i nie będzie mógł stawić się w sądzie na rozprawę. Skarżący wyjaśnił, że z powyższych względów będzie potrzebował pomocy profesjonalnego pełnomocnika, na którego go nie stać, podobnie jak na poniesienie kosztów postępowania. Skarżący wyjaśnił szczegółowo, że kwota [...]zł pozostała skarżącym zgodnie z wyliczeniem Referendarza sądowego z trudem starcza na pożywienie i środki higieniczne, które w przypadku skarżącego i jego żony są drogie. Skarżący wskazał, że jego żona jest osobą, która nie może się samodzielnie poruszać i cały dzień leży w łóżku. Wymaga też stałej rehabilitacji. Skarżący z małżonką mieszkają daleko od K. i nie mają samochodu. Tymczasem, w braku na najbliższej okolicy placówki NFZ, koszt prywatnej rehabilitacji wynosi [...] zł na miesiąc (24 zabiegi) + koszt maści -+ [...] zł miesięcznie. Bez rehabilitacji żona skarżącego nie mogłaby się poruszać w ogóle. Skarżący wskazał, że jego małżonka ma również problemy z tarczycą oraz oddychaniem i raz w miesiącu musi iść na wizytę do lekarza za [...] zł, gdzie otrzymuje zastrzyk za [...] zł. Koszt dojazdu do placówki medycznej pochłania kolejne [...] zł. Sam skarżący również ma problemy z poruszaniem, ale wraz z żoną mają tylko jeden wózek inwalidzki. Problemy z dotarciem do toalety powodują, że oboje muszą nosić pieluchy, których miesięczny koszt to [...] zł. P. pieniądze skarżący wydają na jedzenie i żyją bardzo skromnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej Ppsa), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponadto wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Natomiast sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 243 § 1 Ppsa, stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Według art. 245 § 1 i § 2 Ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Poza tym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa). W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że sytuacja finansowa i życiowa jego rodziny jest bardzo trudna. P. we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką. Oboje wymagają pomocy, a wydatki na leczenie, leki i skromne funkcjonowanie są znaczne. Okoliczności te nie były aż tak jasne na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Referendarza sądowego, jednak skarżący w wystarczającym stopniu uwypuklił je w sprzeciwie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżący wykazał, iż występują przesłanki uzasadniające uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na podstawie art. 260 § 1 i 2 i art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa należało zatem orzec jak w sentencji.