IV SA/Po 109/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia A.O., O.O., P.H., K.K. ,A.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 lipca 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia 1. uchylić zaskarżone zarządzenie; 2. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego; 3. zwrócić skarżącym kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. O., O. O., P. H., K. K., A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Pełnomocnik skarżących złożył wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku uiszczając kwotę 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zaskarżanym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lipca 2018 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do uiszczenia uzupełniającej opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, w kwocie 400 zł. Jako podstawę prawną żądanej kwoty wskazano § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zażalenie na ww. zarządzenie złożył pełnomocnik skarżących wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") polegające na wydaniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia "uzupełniającej opłaty kancelaryjnej w kwocie 400,00 zł", pomimo, iż skarżący składając wniosek z dnia [...] lipca 2018 r. o odpis wyroku z uzasadnieniem uiścili stosowną opłatę za jego sporządzenie t.j. 100,00 zł, podali podstawę prawną i załączyli dowód uiszczenia opłaty. Zatem Sąd w dniu doręczenia wniosku dysponował dowodem wpłaty w kwocie 100,00 zł, natomiast § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) stanowi, iż "opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł". Z art. 236 p.p.s.a. wynika, iż opłata za odpis orzeczenia z uzasadnieniem nie może być wyższa niż dwieście złotych", tak więc niezrozumiałym jest skąd wzięła się kwota 400.00 zł, gdyż rozporządzenie na które powołuje się przewodnicząca wydziału, a właściwie § 2 tegoż rozporządzenia i całe rozporządzenie o czym świadczy jego nazwa dotyczy wysokości wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi, natomiast skarżący złożyli wniosek o odpis orzeczenia z uzasadnieniem, a za od odpisu wyroku z uzasadnieniem pobiera się opłatę kancelaryjną i jej wysokość precyzyjnie określa inne rozporządzenie w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono również naruszenie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne jego przywołanie, jako podstawy prawnej w treści zarządzenia z dnia 9 lipca 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, jako przepisu stanowiącego podstawę wezwania do uiszczenia uzupełniającej opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia z dnia 27 czerwca 2018 r. w kwocie 400.00 zł, gdyż w prawidłowo sformułowanym zarządzeniu, jako podstawa prawna winien zostać powołany § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 219) w związku z art. 236 p.p.s.a. Ponadto zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP skutkujące tym, że niewłaściwa interpretacja przepisów może pozbawić skarżących możliwości rozpatrzenia sprawy przez niezależny Sąd, a tym samym zamknąć skarżącym drogę sądowego dochodzenia naruszonego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Zgodnie zaś z art. 198 p.p.s.a. przepis art. 195 § 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Wniesione w niniejszej sprawie zażalenie Sąd uznał jako oczywiście uzasadnione bowiem wskazano w nim błędną podstawę prawną żądania uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem doręczonego na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia. Bezspornym jest, że w zaskarżonym zarządzeniu jako podstawę prawną wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem wskazano § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy tymczasem podstawę prawną tego żądania stanowić powinien § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych. Uchybienie to skutkowało uwzględnieniem zażalenia na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. Sąd nie podzielił natomiast argumentacji pełnomocnika skarżących, co do wysokości żądanej opłaty kancelaryjnej. Zgodnie z art. 214 § 2 p.p.s.a. pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Pełnomocnik skarżących w złożonym zażaleniu nie wykazał aby uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia były dla skarżących wspólne. Co istotne okoliczności tej pełnomocnik skarżących nie podnosił uiszczając wpis od skargi oddzielnie w stosunku do każdego ze skarżących. Zatem w przypadku wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem złożonego w imieniu pięciu skarżących należało pobrać pięć oddzielnych opłat kancelaryjnych. Skoro więc pełnomocnik skarżących uiścił kwotę 100 zł tytułem doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem to stosowanie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych należało wezwać pełnomocnika skarżących do uiszczenia dodatkowej opłaty kancelaryjnej w wysokości 400 zł. Nie sposób podzielić argumentację pełnomocnika skarżących, iż pobraniu opłaty kancelaryjnej w tej wysokości sprzeciwia się treść art. 236 p.p.s.a. Przepis ten zawiera generalną delegację dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat kancelaryjnych wyznaczając maksymalną wysokość opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (tj. dwieście złotych), co oznacza, iż w tych granicach Rada Ministrów była upoważniona do samodzielnego skonkretyzowania stawki wskazanej opłaty. Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ustaliła wysokość opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia, na kwotę 100 zł. Treść przepisu art. 236 p.p.s.a. w żadnym wypadku nie sprzeciwia się pobraniu pięciu opłat kancelaryjnych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia, w przypadku złożenia wniosku w imieniu pięciu stron postepowania. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od każdego ze skarżących z osobna. Jako niezasadny Sąd ocenił również zarzut naruszenia art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP. Wezwanie skarżących do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, nawet gdyby kwota ta nie została określona w prawidłowej wysokości, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie, nie pozbawia skarżących możliwości rozpatrzenia sprawy przez niezależny Sąd. Zaznaczyć trzeba, że nieuiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia, nie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 234 § 2 p.p.s.a. jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Brak było również podstaw do uwzględnienia zwartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania zażaleniowego. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527). Powyższe oznacza, że nie istnieje podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 195 § 2 ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 395/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 225 w związku z art. 227 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji.