IV SA/Po 1094/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Maciej Dybowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JFS Decyzją z dnia [...] kwietnia 200r r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmianami) pozbawił S. B. uprawnień kombatanckich, przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w P. decyzją z dnia [...] września 1977 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w ramach służby w LWP w okresie od [...] listopada 1947 r. do [...] listopada 1947 r. i od [...] listopada 1947r. do [...] grudnia 1947 r. Decyzja została prawidłowo doręczona stronie w dniu [...] kwietnia 2000 r. S. B. nie odwołał się od powyższej decyzji w ustawowym terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, lecz w dniu [...] maja 2000 r. przesłał Kierownikowi Urzędu wypełniony kwestionariusz przesłany mu przez Kierownika Urzędu wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego. W kwestionariuszu tym zamieścił oświadczenie, iż pełniąc służbę w wojsku w okresie od [...] listopada 1947 r. do [...] grudnia 1947 r. był przydzielony w ramach jednostki [...] p.p. do pracy w W., przy czym nikogo nie badał oraz nie przesłuchiwał, jak również nie podejmował żadnej czynności i aktywności, na dowód czego wskazał świadka J. N. Pismo to zostało załączone do akt sprawy (karta 22). W dniu [...] października 2000 r. wpłynęła do Kierownika Urzędu prośba strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] Kierownik Urzędu wniosek ten rozpatrzył odmownie, w uzasadnieniu postanowienia wskazując, iż strona nie dochowała wymogów określonych w art. 58 §1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem wniosek złożony został po pięciu miesiącach od doręczenia decyzji, a strona nie uprawdopodobniła że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Stosując się do pouczenia zawartego w wydanym postanowieniu S. B. złożył na nie zażalenie, w którym jako przyczynę uchybienia terminu wskazał swój wiek oraz stan zdrowia, które w świetle art. 5 Kodeksu cywilnego uzasadniają uwzględnienie złożonej prośby. W uzupełnieniu złożonego zażalenia skarżący w dniu [...] lutego 2001 r. przesłał Kierownikowi Urzędu dowód nadania w dniu [...] maja 2000 r. listem poleconym pisma przesłanego Kierownikowi Urzędu argumentując, iż postanowienie z dnia [...] listopada 2000r. jest wadliwe, ponieważ przesyłkę listową nadał w terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w związku z czym nie może ponosić konsekwencji zwłoki w czynnościach weryfikacyjnych. Postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2001r. w uzasadnieniu postanowienia wyjaśniając, iż pismo skarżącego nadane w dniu [...] maja 2000 r. potraktował jako odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego. Kierownik Urzędu nadto wyjaśnił, iż termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu [...] maja 2000 r., stąd również nadanie pisma w dniu [...] maja 2000 r., które skarżący zdaniem Kierownika Urzędu wadliwie uznaje za taki wniosek, nastąpiło z uchybieniem terminu. Rozpatrując skargę na to rozstrzygnięcie wyrokiem z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, w uzasadnieniu wyroku wyjaśniając, iż postanowienie wydane w trybie art. 59 §2 k.p.a. wydaje organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, stąd jest ono ostateczne i podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W dniu [...] czerwca 2004 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Kierownika Urzędu z dnia [...] listopada 2001 r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadną. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 §1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądowa kontrola rozstrzygnięć organów administracji polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom organu termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji upływał nie w dniu [...] maja 2000 r., który był dniem wolnym od pracy (święto państwowe), lecz w dniu [...] maja 2000 r. Stąd ustalenia wymagało, jakie znaczenie należy nadać pismu, które w tym dniu skarżący nadał na poczcie na adres Kierownika Urzędu. Kodeks postępowania administracyjnego przyjął w art. 63 §1 k.p.a. zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania, a więc także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2001 r. wyeliminowanego z obrotu prawnego wyrokiem tut. Sądu z dnia [...] czerwca 2004 r. Kierownik Urzędu wyjaśnił, iż pismo skarżącego z dnia [...] maja 2000 r. uznał za odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego. Organ nie rozważył natomiast jakie znaczenie, w świetle skutecznego doręczenia skarżącemu niekorzystnej dla niego decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r. oraz złożenia tego pisma w ustawowym terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, należy przypisać pismu złożonemu przez skarżącemu. W sytuacji, gdy w sprawie wydano decyzję, którą rozstrzygnięto o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, jako nieracjonalne jawi się kierowanie przez niego do Kierownika Urzędu informacji istotnych na etapie postępowania weryfikacyjnego. Uwzględniając wiek skarżącego należałoby raczej założyć, iż celem tego działania było wzruszenie wydanej decyzji, a skarżący nie potrafił w sposób prawidłowy żądania tego sprecyzować. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma. O tym, jaki charakter ma wniesione pismo strony, decyduje strona. Jeżeli treść pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że stosownie do art. 9 k.p.a., wymieniony organ ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień. Jeżeli organ orzekający w sprawie ma wątpliwości co do charakteru pisma, w szczególności co do tego, czy stanowi ono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to obowiązkiem tego organu jest zwrócenie się do skarżącego o stosowne sprecyzowanie żądania. Odstąpienie od tej czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 9 k.p.a., jak również przepisów art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt V S.A. 552/01). Tym samym należy uznać zaskarżone postanowienie za co najmniej przedwczesne i jako takie wydane z naruszeniem art. 58 k.p.a. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie. Rozpatrując ponownie sprawę Kierownik Urzędu ustali, jakie znaczenie należy nadać pismo skarżącego z dnia [...] maja 2000 r., a uznając je za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przeprowadzi w tym zakresie stosowne postępowanie, zawiadamiając zgodnie z art. 10 k.p.a. skarżącego o jego zakończeniu oraz umożliwiając mu zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Przeprowadzając uzupełniające postępowanie weryfikacyjne organ winien merytorycznie rozpatrzyć argumenty przedstawione przez skarżącego, w szczególności dotyczące pełnienia służby wojskowej w W., oraz poczynić własne ustalenia, co do zasadności zgłoszonego wniosku, i w efekcie dać temu wyraz w uzasadnieniu przyszłej swojej decyzji. Przepisu art. 152 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy tym nie zastosowano, mając na uwadze treść przepisu art. 26 powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Makosz-Frymus /-/M. Dybowski JFS