IV SA/Po 1097/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący : As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 10 lutego 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uchyla zaskarżone postanowienie. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak JFS Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 22 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 12002 r. Nr 42 poz. 371 ze zmianami) uchylił swoją wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek A. J. w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi w okresie od [...] kwietnia 1942 r. do [...]maja 1942 r. oraz późniejszym pobycie wraz z rodzicami na terenie III Rzeszy w związku z ich deportowaniem do pracy przymusowej oraz orzekł o odmowie przyznania uprawnień z wnioskowanego tytułu. A. J., któremu powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...] sierpnia 2003 r., nie złożył w ustawowym terminie 14 dni wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast w dniu [...] grudnia 2003 r. przesłał Kierownikowi Urzędu pismo, z którego treści wynika, iż nie była mu znana treść wydanej decyzji, a nadto ponownie zwrócił się o przyznanie uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Pismo monitujące o zbliżonej treści wpłynęło do Kierownika Urzędu ponownie w dniu [...] marca 2004 r., a w jego treści strona dodatkowo podniosła, iż zna osoby, którym przyznano uprawnienia na podstawie tej samej dokumentacji, a on sam składał zeznania jako świadek w sprawach tych osób. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 §3 i art. 129 §1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, Kierownik Urzędu stwierdził uchybienie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w uzasadnieniu postanowienia wskazując, iż strona została prawidłowo pouczona o prawie i terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja została jej skutecznie doręczona, a wniosek z dnia [...] grudnia 2003 r. złożony został z uchybieniem terminu i jednocześnie nie zawierał prośby o jego przywrócenie. W skardze na powyższe postanowienie A. J.wyjaśnił, że nie zgadza się z odmową przyznania uprawnień kombatanckich, a kompletną dokumentację wniosku złożył wraz z pismem z dnia [...] maja 2003 r. i nadal oczekuje na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie, podkreślając, iż decyzja została skarżącemu skutecznie doręczona, a on sam w korespondencji kierowanej do Urzędu nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadną. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 §1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola rozstrzygnięć organów administracji polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie ustalenia wymagało, jakie znaczenie należy nadać treści pism kierowanych przez skarżącego do Kierownika Urzędu po doręczeniu mu decyzji rozstrzygającej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. W żadnym z tych pism skarżący nie sformułował swojego żądania jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a bezspornym jest, że wraz z upływem terminu do złożenia takiego wniosku wskazana decyzja stała się decyzją ostateczną, co nastąpiło w m-cu wrześniu 2003 r. Co więcej, korespondencja kierowana przez skarżącego do Kierownika Urzędu po doręczeniu decyzji z dnia [...]r. nosi znacznie późniejsze daty, pisma te bowiem wysłane zostały w m-cu grudniu 2003 r. oraz w m-cu marcu 2004 r., co nakazuje ze szczególną ostrożnością traktować je jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) ustawodawca przyjął w art. 63 §1 zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma. O tym, jaki charakter ma wniesione pismo strony, decyduje strona. Jeżeli treść pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. W sytuacji, gdy w sprawie wydano decyzję, którą rozstrzygnięto o odmowie przyznania wnioskowanych uprawnień kombatanckich, a która wobec nie złożenia w ustawowym terminie 14 dni wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stała się decyzją ostateczną, zarazem skarżący jest osobą w podeszłym wieku, a w korespondencji kierowanej do Kierownika Urzędu po doręczeniu wskazanej decyzji nadal domaga się przyznania wnioskowanych uprawnień (karty akt administracyjnych sprawy nr 24 i 27 - pismo z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz pismo, które do Kancelarii Urzędu wpłynęło w dniu [...] marca 2004 r.), Kierownik Urzędu winien powziąć wątpliwości co do charakteru tych pism, w szczególności co do tego, czy stanowią one wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co w konsekwencji nakładało na ten organ obowiązek zwrócenia się do skarżącego o stosowne sprecyzowanie żądania. W powołanej korespondencji skarżący dodatkowo podnosi, iż zna osoby, które wraz z nim przebywały w obozie przesiedleńczym w Łodzi i którym uprawnienia przyznano, a on sam składał zeznania jako świadek w ich sprawach (karta akt 27), stąd Kierownik Urzędu zobligowany był również rozważyć możliwość zmiany decyzji w trybie wskazanym w art. 235 §1 k.p.a., zgodnie z którym skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że stosownie do art. 9 k.p.a., wymieniony organ ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień. Organ winien ustalić, czego w istocie skarżący dochodzi, pouczyć go w trybie art. 9 k.p.a. o jej prawach i obowiązkach, a w zależności od powziętych wątpliwości zażądać stosownych wyjaśnień i uzupełnień. Odstąpienie od tej czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 9 k.p.a., jak również przepisów art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt V SA 552/01). Tym samym należy uznać zaskarżone postanowienie za co najmniej przedwczesne i jako takie wydane z naruszeniem art. 58 k.p.a., a samo działanie Kierownika Urzędu w niniejszej sprawie jako naruszenie art. 127 §3 oraz 235 §1 tej ustawy. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie. Przepisu art. 152 tej ustawy przy tym nie zastosowano, mając na uwadze charakter rozstrzygnięcia Kierownika Urzędu, na mocy którego skarżący nie nabył prawa oraz nie nałożono na niego obowiązków. Na podstawie art. 119 pkt 2 powołanej ustawy sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, zgodnie z wnioskiem Kierownika Urzędu z dnia [...] września 2004 r. oraz braku wystąpienia skarżącego z wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy. Rozpatrując ponownie sprawę Kierownik Urzędu ustali, jakie znaczenie należy nadać korespondencji skarżącego kierowanej do niego po doręczeniu decyzji z dnia [...]r. i w oparciu o te ustalenia rozpatrzy ją merytorycznie. Nie przesądzając o zasadności wznowienia postępowania stwierdzić należy, iż we wskazanej korespondencji skarżący powołał się na przyznanie uprawnień znanym mu osobom, nie podając ich nazwisk, a wobec treści przedłożonego do akt zaświadczenia z Archiwum Państwowego z Łodzi dalszego zbadania i omówienia wymaga udokumentowany tym zaświadczeniem pobyt skarżącego w jednym z obozów przesiedleńczych w Łodzi. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak JFS